Od czwartku 5 marca wchodzą w życie nowe przepisy dotyczące pomocy dla obywateli Ukrainy przebywających w Polsce. Zmiany wprowadzają stopniowe wygaszanie specjalnych rozwiązań, które obowiązywały od początku rosyjskiej inwazji w 2022 roku. Ograniczeniu ulegają m.in. część świadczeń socjalnych oraz zakres opieki zdrowotnej.
Nowe regulacje wynikają z ustawy z 23 stycznia 2026 roku dotyczącej wygaszenia rozwiązań przewidzianych w tzw. specustawie pomocowej. Dokument został podpisany przez prezydenta Karola Nawrockiego 19 lutego. Jak podkreśliła Kancelaria Prezydenta, zmiany mają zakończyć etap nadzwyczajnej pomocy i wprowadzić bardziej systemowe zasady wsparcia.
Specustawa obowiązująca od 2022 roku stworzyła uproszczony system dotyczący pobytu, pracy, edukacji i świadczeń dla osób uciekających przed wojną w Ukrainie. Nowe przepisy zakładają stopniowe wygaszanie tych szczególnych regulacji i włączenie uchodźców do ogólnych zasad obowiązujących cudzoziemców objętych ochroną czasową.
Ochrona czasowa dla obywateli Ukrainy pozostanie jednak utrzymana do 4 marca 2027 roku. Do tego czasu osoby przebywające w Polsce będą mogły składać wnioski o legalizację pobytu.
Zmiany obejmują również zasady potwierdzania legalnego pobytu. Nadal wykorzystywany będzie numer PESEL ze statusem UKR. Jednocześnie wprowadzono możliwość korzystania z elektronicznej karty DIIA, a potwierdzanie tożsamości i statusu pobytowego będzie możliwe także poprzez aplikację mObywatel.
Nowe przepisy wprowadzają też ważny termin dotyczący rejestracji. Osoby przyjeżdżające do Polski będą musiały złożyć wniosek o nadanie numeru PESEL UKR w ciągu 30 dni od wjazdu. Brak rejestracji w tym czasie będzie traktowany jako rezygnacja z ochrony czasowej.
Zmniejszeniu ulegnie także zakres świadczeń socjalnych. Pomoc oferowana przez Urząd do Spraw Cudzoziemców będzie w większym stopniu kierowana do wybranych grup, takich jak osoby szczególnie wrażliwe czy mieszkańcy ośrodków zbiorowego zakwaterowania.
Zmiany dotyczą również opieki zdrowotnej. Dostęp do świadczeń finansowanych przez państwo zachowają m.in. osoby pracujące, dzieci oraz osoby należące do szczególnie wrażliwych grup. Pozostałe osoby niepracujące będą korzystać z opieki medycznej na zasadach obowiązujących innych cudzoziemców przebywających w Polsce.
Nowa ustawa wprowadza także przepisy przejściowe, które mają zapewnić płynne przejście do nowego systemu. Część rozwiązań, szczególnie dotyczących szkół, będzie obowiązywać jeszcze przez pewien czas.
Do końca roku szkolnego utrzymane zostanie m.in. finansowanie dodatkowych zajęć języka polskiego dla uczniów z Ukrainy, transportu szkolnego czy oddziałów przygotowawczych. Po tym okresie szkoły mają wrócić do standardowych zasad funkcjonowania.
źródło: