Rząd przyjął projekt nowej ustawy o wyrobach zawierających azbest. Zmiany dotkną właścicieli domów, budynków gospodarczych i firm, na których dachach wciąż leży eternit, czyli falista płyta z cementu z domieszką azbestu.
Za łamanie nowych przepisów będą grozić administracyjne kary finansowe sięgające 100 tys. zł. Pieniądze z kar mają trafiać do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej i finansować usuwanie azbestu.
Jedna deklaracja zamiast corocznych zgłoszeń
Dziś właściciele azbestu muszą co roku przekazywać urzędnikom informację o posiadanych wyrobach. Projekt znosi ten coroczny obowiązek. To ułatwienie dla właścicieli, którzy dotąd musieli co roku pamiętać o terminie.
W zamian każdy, kto używa wyrobów z azbestem, ma je zinwentaryzować, czyli spisać, gdzie się znajdują i ile ich jest. Wynik trafi do deklaracji. Osoby prywatne złożą ją u wójta, burmistrza albo prezydenta miasta, a przedsiębiorcy u marszałka województwa.
Pierwszą deklarację trzeba będzie złożyć w ciągu 12 miesięcy od wejścia ustawy w życie. Kolejną tylko wtedy, gdy dane się zmienią, na przykład po zdjęciu eternitu z dachu albo po sprzedaży nieruchomości.
Eternitu nie zdejmie już dowolna firma
Druga ważna zmiana dotyczy samego usuwania azbestu. Prace przy jego usuwaniu i zabezpieczaniu mają wykonywać wyłącznie firmy z odpowiednim zezwoleniem. Według resortu odpowiedzialnego za projekt „prace te będą wykonywane przez wykonawców posiadających odpowiednie zezwolenie”.
Zezwolenie ma wydawać starosta, a firmy mają trafić do rejestru. Właściciel domu, który planuje wymianę dachu, powinien więc przed podpisaniem umowy sprawdzić, czy wykonawca takie zezwolenie posiada.
Zobacz również:
BIZNES · 17.11.2026Budimex zbuduje podziemne muzeum na Westerplatte. Kontrakt wart 157 mln złCzęść azbestu będzie można zostawić na miejscu
Podstawową zasadą pozostaje usunięcie azbestu. Projekt dopuszcza jednak w niektórych przypadkach jego trwałe zabezpieczenie, czyli odizolowanie tak, by włókna nie przedostawały się do otoczenia.
Chodzi m.in. o podziemne instalacje ciepłownicze i energetyczne, wyłączone z użytku podziemne rury wodociągowe i kanalizacyjne oraz drogi utwardzone odpadami azbestowymi. Zabezpieczyć będzie można także płyty warstwowe i żebrowane wbudowane w ściany, pokrycia dachowe i stropodachy.
Azbest wciąż jest w 2,8 mln budynków
Skala problemu jest duża. Według danych przekazanych przy projekcie wyroby z azbestem nadal znajdują się w około 2,8 mln obiektów w Polsce.
Najwięcej, bo około 1,8 mln, to budynki gospodarcze, takie jak stodoły, obory czy garaże. Kolejne około 0,5 mln to budynki mieszkalne, a podobna liczba to obiekty przemysłowe, użyteczności publicznej i inne.
Chcesz częściej widzieć treści BNBN w Google?Dodaj nas do ulubionych źródeł
Każdego roku z budynków usuwa się średnio około 193 tys. ton wyrobów z azbestem. Tak wynika z danych za lata 2020 do 2024.
Azbestu najwięcej jest we wschodniej i centralnej Polsce. Na liście województw z największą ilością tych wyrobów są mazowieckie, lubelskie, wielkopolskie, łódzkie, podlaskie, kujawsko-pomorskie i świętokrzyskie. Im dalej na zachód, tym azbestu mniej.
Dane trafią do bezpłatnej Bazy Azbestowej
Informacje o azbeście gromadzi Baza Azbestowa, czyli bezpłatny system informatyczny, z którego korzystają gminy i urzędy marszałkowskie. Nowe przepisy mają poprawić zbieranie i weryfikację danych, tak aby urzędy wiedziały dokładniej, ile azbestu jeszcze zostało.
Projekt przewiduje też zmiany w świadczeniach socjalnych i zdrowotnych dla byłych pracowników zakładów, które używały azbestu w produkcji, oraz dla osób, które zawodowo go usuwają.
Przepisy nie obowiązują jeszcze. Projekt musi teraz trafić do Sejmu, a potem do Senatu i do podpisu prezydenta. Ustawa ma wejść w życie 14 dni po ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.
