Od 13 lutego 2026 r. obowiązuje nowelizacja Prawa geodezyjnego i kartograficznego, która znosi opłaty za dostęp do danych z Rejestru Cen Nieruchomości (RCN). To istotna zmiana dla całego rynku mieszkaniowego, ponieważ dotyczy informacji o rzeczywistych cenach transakcyjnych mieszkań, domów, działek i lokali użytkowych w całej Polsce.
Do tej pory uzyskanie szczegółowych danych z RCN było odpłatne. Opłaty wynikały z przepisów ustawy i w praktyce ograniczały dostęp do pełnych informacji głównie do rzeczoznawców, firm doradczych czy większych podmiotów inwestycyjnych. Teraz bariera finansowa została usunięta. Dane o cenach sprzedaży, powierzchni nieruchomości, rodzaju obiektu, dacie zawarcia transakcji i lokalizacji są dostępne bez opłat.
Rejestr Cen Nieruchomości opiera się na informacjach pochodzących bezpośrednio z aktów notarialnych, co oznacza, że pokazuje realne ceny, po których doszło do sprzedaży. To zasadnicza różnica w porównaniu z danymi ofertowymi z portali ogłoszeniowych, które często odbiegają od finalnych kwot transakcyjnych nawet o kilka lub kilkanaście procent. W warunkach dużej zmienności cen taka rozbieżność ma istotne znaczenie dla kupujących i sprzedających.
Zmiana wchodzi w życie w momencie, gdy rynek nieruchomości przechodzi fazę stabilizacji po okresie dynamicznych wzrostów cen w latach 2021–2023. W 2024 i 2025 r. tempo wzrostu wyraźnie wyhamowało, a w części miast obserwowano korekty cen. Wyższe koszty kredytów hipotecznych i ostrożniejsze decyzje zakupowe spowodowały, że popyt stał się bardziej selektywny, a negocjacje cenowe częstsze niż w okresie boomu.
Bezpłatny dostęp do danych transakcyjnych może wzmocnić pozycję kupujących, którzy zyskują możliwość sprawdzenia, ile faktycznie zapłacono za podobne mieszkania w tej samej lokalizacji. Z kolei sprzedający otrzymują narzędzie do bardziej realistycznej wyceny nieruchomości. Dla banków i rzeczoznawców oznacza to łatwiejszy dostęp do pełnej bazy porównawczej przy ustalaniu wartości zabezpieczeń kredytowych.
Dla deweloperów i inwestorów instytucjonalnych RCN to źródło danych pozwalające analizować mikrotrendy cenowe na poziomie konkretnych dzielnic czy ulic. Przy rynku wartym setki miliardów złotych rocznie dostęp do rzetelnych informacji o transakcjach zwiększa precyzję analiz i ogranicza ryzyko błędnych założeń inwestycyjnych.
Zniesienie opłat za dostęp do Rejestru Cen Nieruchomości wpisuje się w szerszy kierunek regulacyjny, którego celem jest zwiększenie przejrzystości rynku mieszkaniowego. W ostatnich latach wprowadzono zmiany dotyczące ochrony nabywców mieszkań, modyfikacje przepisów planistycznych oraz projekty związane z ewidencją danych o nieruchomościach. Ułatwienie dostępu do cen transakcyjnych jest kolejnym elementem tej układanki.