Program 800 plus od początku miał być prosty i powszechny. Wypłata bez kryterium dochodowego, jasne zasady i minimum formalności. Z czasem jednak system zaczął się uszczelniać, a instytucje coraz dokładniej sprawdzają, komu świadczenie rzeczywiście przysługuje. W 2026 roku część rodzin może się boleśnie przekonać, że pieniądze przestaną wpływać na konto.
ZUS przypomina, że mimo braku progu dochodowego, prawo do 800 plus nie jest bezwarunkowe. Istnieje katalog sytuacji, w których wypłata świadczenia zostaje wstrzymana lub cofnięta. Co istotne, część z nich dotyczy zdarzeń, które dla wielu rodziców wcale nie wydają się oczywiste.
Najbardziej naturalnym powodem utraty prawa do świadczenia jest osiągnięcie przez dziecko pełnoletniości. 800 plus przysługuje wyłącznie do ukończenia 18. roku życia. W miesiącu, w którym dziecko kończy 18 lat, świadczenie wypłacane jest proporcjonalnie, a następnie automatycznie wygasa.
Kluczowe znaczenie ma również pilnowanie terminów. Program funkcjonuje w rocznych okresach świadczeniowych trwających od 1 czerwca do 31 maja. Aby zachować ciągłość wypłat, rodzice muszą złożyć wniosek w odpowiednim czasie. Brak wniosku lub spóźnienie może oznaczać nie tylko opóźnienie wypłat, ale w niektórych przypadkach całkowitą utratę pieniędzy za wcześniejsze miesiące.
Prawo do 800 plus można stracić także wtedy, gdy zmienia się sytuacja dziecka. Świadczenie nie przysługuje, jeśli dziecko zostanie umieszczone w placówce opiekuńczo-wychowawczej, trafi do rodziny zastępczej albo zacznie pobierać świadczenie wychowawcze na własne dziecko. W takich przypadkach ZUS ma obowiązek wstrzymać wypłatę.
Istotne są również kwestie formalne związane ze statusem dziecka. 800 plus nie przysługuje, jeśli dziecko zawrze związek małżeński lub rozpocznie naukę w placówce zapewniającej pełne utrzymanie, na przykład w szkole wojskowej.
Osobną kategorią są sytuacje związane z pobieraniem świadczeń poza Polską. Jeśli na to samo dziecko wypłacane jest podobne świadczenie w innym kraju, ZUS może odmówić wypłaty 800 plus w Polsce. Dotyczy to zwłaszcza rodzin pracujących za granicą, które nie zgłaszają zmiany swojej sytuacji.
Coraz większe znaczenie mają także kontrole dotyczące cudzoziemców. ZUS zyskał narzędzia do sprawdzania, czy dzieci objęte świadczeniem faktycznie realizują obowiązek szkolny w polskim systemie edukacji. Brak uczęszczania do szkoły lub przedszkola w Polsce może skutkować cofnięciem prawa do 800 plus. W kolejnych latach możliwe są dodatkowe wymogi związane z legalnym pobytem i zatrudnieniem rodziców.
ZUS podkreśla, że każda zmiana sytuacji życiowej, rodzinnej lub prawnej powinna być niezwłocznie zgłoszona. W przeciwnym razie rodzice muszą liczyć się nie tylko z utratą świadczenia, ale także z koniecznością zwrotu nienależnie pobranych środków.
Choć 800 plus nadal pozostaje jednym z najbardziej powszechnych świadczeń w Polsce, w 2026 roku lista wykluczeń będzie dla wielu rodzin realnym problemem. A to oznacza, że nawet w programie bez kryterium dochodowego nie ma już miejsca na błędy ani niedopatrzenia.