Trzy organizacje branży piwowarskiej zaapelowały do prezydenta Karola Nawrockiego, by nie podpisywał ustawy podnoszącej akcyzę na alkohol. Nowe przepisy oznaczałyby od 1 stycznia 2027 roku wyższy podatek od wódki, piwa i wina, a w efekcie wyższe ceny w sklepach.
Akcyza, czyli specjalny podatek nakładany m.in. na alkohol, paliwa i papierosy, ma wzrosnąć o 20,5 proc. Na 2027 rok planowano wcześniej podwyżkę o 5 proc. Tak zakładała Akcyzowa Mapa Drogowa, czyli harmonogram zmian stawek obowiązujący od 2022 roku.
Butelka wódki może zdrożeć o ponad 3 zł
Stawka akcyzy na spirytus, z którego powstaje wódka, rośnie z 8811 zł do 10 109 zł za hektolitr, czyli 100 litrów, czystego alkoholu.
Z wyliczeń bnbn.pl wynika, że w półlitrowej butelce wódki o mocy 40 proc. sam podatek akcyzowy wzrośnie o około 2,60 zł.
Do tego dochodzi VAT, który nalicza się także od akcyzy. Jeśli producenci i sklepy przeniosą całą podwyżkę na klientów, taka butelka zdrożeje o około 3,20 zł.
W górę idą też stawki dla piwa. Akcyza rośnie z 12,04 zł do 13,82 zł za hektolitr na każdy stopień Plato, czyli jednostkę, w której mierzy się ekstrakt w piwie. Im bardziej treściwe piwo, tym wyższy podatek.
Na wino stawka wzrośnie z 245 zł do 280,83 zł za hektolitr. Podwyżka obejmie także wyroby pośrednie, do których należą m.in. wina wzmacniane.
Łagodniej potraktowano cydr i perry, czyli napoje z jabłek i gruszek. Dla nich posłowie przyjęli poprawkę zmniejszającą skalę podwyżki.
Browary reprezentują ponad 90 proc. rynku piwa
Apel podpisały Związek Pracodawców Przemysłu Piwowarskiego Browary Polskie, Stowarzyszenie Regionalnych Browarów Polskich oraz Polskie Stowarzyszenie Browarów Rzemieślniczych. Razem odpowiadają za ponad 90 proc. produkcji piwa w Polsce.
Branża przekonuje, że kolejne podwyżki nie dają budżetowi spodziewanych pieniędzy. W latach 2019 do 2025 akcyza na piwo wzrosła o 40,2 proc., a wpływy z tego podatku tylko o 11,5 proc.
W tym samym czasie rynek piwa skurczył się o około 18 proc. Według browarów z produkcją i sprzedażą piwa związanych jest ponad 85 tys. etatów. Organizacje ostrzegają, że kolejna podwyżka może przyspieszyć zamykanie browarów i zwolnienia.
Chcesz częściej widzieć treści BNBN w Google?Dodaj nas do ulubionych źródeł
Polacy piją coraz mniej alkoholu
Branża zwraca też uwagę na spadek spożycia. W 2021 roku na statystycznego mieszkańca Polski przypadało 9,7 litra czystego alkoholu, a w 2025 roku już 8,3 litra.
Browary ostrzegają, że wyższe ceny mogą uderzyć nie tylko w producentów, ale też w rolników uprawiających jęczmień i chmiel, w gastronomię i w samych klientów.
Pieniądze z akcyzy mają trafić do NFZ
Sejm uchwalił ustawę 22 października zdecydowaną większością głosów. Senat przyjął ją 27 października bez poprawek, więc trafiła prosto do prezydenta.
Dodatkowe wpływy z wyższej akcyzy mają zasilić Narodowy Fundusz Zdrowia, który płaci za leczenie w ramach publicznej opieki zdrowotnej. Rząd zapowiada przekazanie z tego tytułu do NFZ 1,4 mld zł.
Prezydent już raz zablokował wyższą akcyzę
To nie pierwsze podejście do mocniejszej podwyżki. Karol Nawrocki zawetował wcześniej ustawę, która podnosiła akcyzę na alkohol o 15 proc.
Prezydent ma 21 dni na podpisanie ustawy albo jej zawetowanie. Może też skierować ją do Trybunału Konstytucyjnego. Jeśli ją podpisze, nowe stawki zaczną obowiązywać od 1 stycznia 2027 roku.

