Susza winduje ceny pszenicy. Polscy rolnicy dostają już ponad 900 zł za tonę

Jeszcze na początku sierpnia krajowe zakłady płaciły za pszenicę konsumpcyjną średnio 845 zł za tonę. W piątek 9 października było to już ponad 925 zł, a notowania z Paryża i Chicago wskazują, że kierunek się nie zmienia. Na rynek zbóż nakładają się cięcia prognoz zbiorów u największych eksporterów, nabierające siły El Niño oraz zjawisko, które zdaniem naukowców odpowiada za 72 proc. rocznych wahań cen tego ziarna.

Na MATIF pszenica podrożała do 245 euro za tonę

Pierwsze październikowe sesje na paryskiej giełdzie MATIF przyniosły wyraźne zwyżki. Grudniowy kontrakt na pszenicę, który 1 października kosztował 239 euro za tonę, 5 października był wyceniany już na 245 euro, o 1,45 proc. wyżej niż na poprzedniej sesji, wynika z notowań przytaczanych przez portal CenyRolnicze.pl. Piątkowa sesja 9 października zakończyła się lekką korektą do 243,25 euro za tonę.

Drożej jest także za oceanem. Według serwisu Bankier.pl pszenica na giełdzie w Chicago kosztowała 7 października 686 centów za buszel, co odpowiada około 252 dolarom za tonę. Zbliżoną wycenę, 254,63 dolara za tonę pszenicy konsumpcyjnej, podawała pod koniec września platforma e-WGT. Rynek wspierały również zakłócenia eksportu z regionu Morza Czarnego. Jak informował money.pl, po atakach na statki i porty FAO odnotowała wzrost cen pszenicy o 5,8 proc.

Źródło: CenyRolnicze.pl (notowania MATIF i skup z 9.10.2026), Bankier.pl (CBOT, 7.10.2026), e-WGT (29.09.2026), dane MRiRW za Agroprofil.pl

W skupach ponad 1000 zł za najlepsze ziarno

Według piątkowych notowań portalu CenyRolnicze.pl średnia cena pszenicy konsumpcyjnej w krajowych skupach wyniosła 9 października 925,11 zł za tonę netto, o blisko 5 zł więcej niż dwa dni wcześniej. Rozpiętość ofert sięgała od 810 do nawet 1050 zł za tonę. Pszenica paszowa była wyceniana średnio na 845,60 zł za tonę, przy widełkach od 650 do 920 zł.

Dane resortu rolnictwa potwierdzają trend. W tygodniu zakończonym 6 września zakłady skupujące płaciły za pszenicę konsumpcyjną średnio 898 zł za tonę, o 12,1 proc. więcej niż rok wcześniej, a tydzień później stawka doszła do 921 zł, co oznaczało już 17,6 proc. zwyżki rok do roku, wynika z danych MRiRW przytaczanych przez portal Agroprofil.pl. Najwyższe ceny oferują podmioty z północy kraju, gdzie o stawkach decyduje popyt portowy, najniższe skupy położone w głębi kraju i na południu.

Zobacz również:

BIZNES · 12.10.2026Polski gigant farmaceutyczny kupił fabrykę od Sanofi. Teraz zainwestuje w Hiszpanii 100 mln euro

USDA tnie prognozy zbiorów, El Niño nabiera siły

Fundamentem zwyżek jest kurcząca się podaż. Amerykański departament rolnictwa USDA przewiduje, że światowa produkcja pszenicy w sezonie 2026/27 spadnie o blisko 3 proc., do 819,1 mln ton. Najmocniej, bo o 22,2 proc., mają zniżkować zbiory w Stanach Zjednoczonych, a prognozę dla Argentyny obniżono z 27,9 mln do 21 mln ton. Zbliżony, wynoszący 2,9 proc. spadek produkcji pszenicy zakłada Międzynarodowa Rada Zbożowa IGC.

IGC ostrzega zarazem, że na Pacyfiku rozwija się El Niño, które ma przybierać na sile w drugiej połowie roku i zwiększa ryzyko zmienności plonów, zwłaszcza na półkuli południowej. W mediach zjawisko bywa już określane mianem Super El Niño, choć oficjalna klasyfikacja NOAA mówi o bardzo silnym epizodzie. Dla rynku zbóż oznacza to sezon podwyższonej niepewności pogodowej u czołowych eksporterów, od Australii po Argentynę.

Chcesz częściej widzieć treści BNBN w Google?Dodaj nas do ulubionych źródeł

Chleb na razie trzyma cenę

Drożejące ziarno nie przełożyło się dotąd na sklepowe półki. Według szybkiego szacunku GUS inflacja przyspieszyła we wrześniu do 4 proc. z 3,4 proc. w sierpniu, ale żywność i napoje bezalkoholowe były wciąż o 0,5 proc. tańsze niż rok wcześniej. W ujęciu miesięcznym ceny żywności wzrosły jednak o 0,1 proc., co ekonomiści odczytują jako sygnał odwracania trendu.

Jeszcze na początku roku analitycy BNP Paribas zakładali, że 2026 r. przyniesie wyhamowanie podwyżek cen pieczywa, zastrzegali jednak, że zmiany cen zbóż przekładają się na ceny detaliczne z opóźnieniem i nie w pełni. Pełne dane o wrześniowych cenach, w tym pieczywa, GUS opublikuje 14 października.

Susza wyjaśnia 72 proc. wahań cen pszenicy

Na długofalowy mechanizm stojący za rynkiem wskazuje badanie opublikowane w czasopiśmie „Earth’s Future”, które opisywał money.pl. Jego autorzy połączyli dane klimatyczne z rozmieszczeniem upraw i światowymi cenami zbóż. Okazało się, że sam zasięg suszy wyjaśniał 72 proc. rocznych wahań cen pszenicy w latach 2000-2021. Gdy niedobór wody dotyka jednocześnie kilku kluczowych regionów produkcji, możliwość zrównoważenia strat zbiorami z innych obszarów gwałtownie maleje.

W latach 1911-2020 poważny niedobór wody obejmował średnio około 5 proc. światowych upraw pszenicy, ale w suchych latach, między innymi 2000, 2010, 2012 i 2020, odsetek ten przekraczał 15 proc. Pszenica jest przy tym wyjątkowo wrażliwa na pogodę, ponieważ nawadnia się zaledwie około 15 proc. jej upraw, podczas gdy w przypadku ryżu około 33 proc. Modele przywołane w badaniu pokazują, że przy ociepleniu o 2 st. C średnia cena pszenicy mogłaby sięgnąć około 273 dolarów za tonę, a przy 3 st. C około 364 dolarów, czyli mniej więcej trzykrotności realnej ceny z 2010 r. „Im większy obszar jej upraw obejmowała susza, tym wyższe były jej ceny na rynkach”, podsumowują autorzy badania w relacji money.pl.