Kierowca, którego fotoradar złapał na przekroczeniu prędkości o 31 km/h, płaci dziś 800 zł i dostaje 9 punktów karnych. Gdyby od pomiaru odejmowano 3 km/h błędu urządzenia, mandat spadłby do 400 zł i 7 punktów. Taką zmianę proponuje Rzecznik Praw Obywatelskich, a rząd potwierdza, że projekt nowych przepisów uwzględni błąd pomiaru.
Odpowiedź resortu infrastruktury z 5 listopada 2026 roku Rzecznik opublikował 16 listopada. Wynika z niej, że przygotowywany projekt zmian w prawie o ruchu drogowym, oznaczony numerem UD263, ma jednoznacznie ustalać przekroczenie prędkości z uwzględnieniem błędu pomiarowego urządzeń Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego (GITD).
Nie wiadomo jeszcze, jaki margines przyjmie rząd. Projekt jest na etapie analizy uwag z konsultacji i może się zmienić w Sejmie oraz Senacie.
Dziś mandat za 1 km/h ponad limit jest możliwy
Obecnie wynik z urządzenia z ważną legalizacją traktuje się jak rzeczywistą prędkość auta. Nikt nie odlicza od niego błędu pomiaru. W praktyce oznacza to, że nawet 1 km/h ponad limit może skończyć się mandatem.
Za przekroczenie prędkości do 10 km/h taryfikator przewiduje 50 zł grzywny i 1 punkt karny. Przy pomiarze 53 km/h w terenie zabudowanym z ograniczeniem do 50 km/h kierowca może więc dostać właśnie taką karę.
Kto nie zgadza się z wynikiem, może odmówić przyjęcia mandatu. Sprawa trafia wtedy do sądu, a sąd może obciążyć kierowcę także kosztami postępowania. Te koszty potrafią być wyższe niż sam mandat.
Rozporządzenie z 2014 roku dopuszcza dla mierników prędkości błąd 1 km/h w laboratorium i 3 km/h poza nim przy prędkościach do 100 km/h. Powyżej 100 km/h jest to odpowiednio 1 proc. i 3 proc. Resort uważa jednak, że te wartości dotyczą badań urzędowych, a nie pracy policjantów i inspektorów na drodze.
Czytaj także: Wyższe kary dla kierowców od 1 stycznia. Wystarczy jeden dzień przerwy, by zapłacić nawet 9900 zł
RPO chce odejmować 3 km/h już przy wystawianiu mandatu
Rzecznik proponuje tak zwany pomiar przyjęty. Od wyniku urządzenia odejmowano by 3 km/h, a dopiero tak obliczona prędkość decydowałaby o karze. Rzecznik powołuje się na rozwiązanie stosowane we Francji.
Według RPO karanie zaczynałoby się dopiero od 4 km/h ponad limit. Odliczenie miałoby działać od razu przy wystawianiu mandatu, a nie dopiero wtedy, gdy kierowca odwoła się do sądu.
Największe znaczenie ma to na granicach progów taryfikatora. Kierowca zmierzony z prędkością o 31 km/h wyższą od limitu zamiast 800 zł i 9 punktów zapłaciłby 400 zł i dostałby 7 punktów. Różnica to 400 zł i 2 punkty karne.
Jeszcze ważniejsza jest granica 50 km/h ponad limit w terenie zabudowanym. Po jej przekroczeniu kierowca traci prawo jazdy na 3 miesiące. Przy pomiarze tuż powyżej tego progu odliczenie 3 km/h mogłoby zdecydować o zatrzymaniu dokumentu.
Zobacz również:
FINANSE · 19.11.2026Wspólnoty mieszkaniowe będą mogły zakazać najmu na doby. Sejm przyjął ustawęWłaściciel auta zapłaci, jeśli nie wskaże kierowcy
Projekt UD263 nie dotyczy tylko błędu pomiaru. Jego głównym celem jest skuteczniejsze ściąganie kar za wykroczenia zarejestrowane przez fotoradary. Rząd chce zmienić odpowiedzialność właściciela pojazdu.
Według projektu zawiadomienie o wykroczeniu trafiałoby do właściciela lub użytkownika auta wpisanego do Centralnej Ewidencji Pojazdów. Jeśli w ciągu 30 dni nie wróci oświadczenie podpisane przez kierowcę, opłatę administracyjną zapłaci właściciel. Samo podanie danych innej osoby nie zdejmie z niego odpowiedzialności.
Chcesz częściej widzieć treści BNBN w Google?Dodaj nas do ulubionych źródeł
Projekt przewiduje też zniżkę. Właściciel, który ureguluje należność w ciągu 14 dni od otrzymania pisma, zapłaciłby o 25 proc. mniej. Kary mają grozić za uporczywe nieodbieranie korespondencji z GITD.
Rząd chce też skuteczniej ściągać kary od kierowców z zagranicy. Auta na obcych tablicach z niezapłaconymi mandatami trafiałyby do specjalnego rejestru, a kierowca musiałby zapłacić przy najbliższej kontroli drogowej.
Firmy wynajmujące auta ostrzegają, że nowe zasady mogą doprowadzić część z nich do bankructwa. Resort odpowiada, że wypożyczalnie mogą zabezpieczyć się dodatkowymi kaucjami, a to dla klientów może oznaczać droższy wynajem.
Na nowe przepisy kierowcy jeszcze poczekają
Rząd planował przyjąć projekt do końca trzeciego kwartału 2026 roku. Tak się nie stało i nie ma daty wejścia przepisów w życie. Nie wiadomo też, czy odliczenie błędu obejmie tylko fotoradary GITD, czy również mierniki używane przez policję.
Do czasu zmiany prawa obowiązuje dotychczasowa zasada: wynik urządzenia z ważną legalizacją jest wiążący. Jeśli dostaniesz wezwanie z GITD, odpowiedz w terminie i wskaż kierowcę, bo brak reakcji grozi osobnym postępowaniem. Pożyczając auto znajomym, ustal od razu, kto zapłaci ewentualny mandat, bo po zmianie przepisów rachunek może trafić do właściciela.
Fot. Denny Müller / Unsplash
