Limit płatności gotówkowych między firmami ma wzrosnąć z 15 tys. zł do 25 tys. zł od 1 stycznia 2027 roku. Tak zakłada poselski projekt, który w czwartek przeszedł pierwsze czytanie w Sejmie i trafił do komisji. Ministerstwo Finansów przekonuje jednak, że obecna kwota dobrze chroni przed szarą strefą.
Na razie to wyłącznie projekt. Do wejścia w życie potrzebne są jeszcze prace w komisjach, głosowanie w Sejmie, stanowisko Senatu i podpis prezydenta.
Zmiana dotyczy tylko rozliczeń między przedsiębiorcami. Zakupów, które w sklepie robią konsumenci, projekt nie obejmuje.
Limit 15 tys. zł obowiązuje bez zmian od 2018 roku
Obowiązek płacenia przelewem przy większych transakcjach wynika z art. 19 ustawy Prawo przedsiębiorców. Jeśli jednorazowa wartość transakcji między firmami przekracza 15 tys. zł, zapłata musi przejść przez rachunek płatniczy. Nie ma przy tym znaczenia, czy kwota jest płacona jednorazowo, czy w kilku ratach.
Kwota obowiązuje od wejścia w życie ustawy w 2018 roku i nigdy nie była waloryzowana. Autorzy projektu wyliczyli, że od tego czasu ceny wzrosły łącznie o około 60 proc. Oznacza to, że 15 tys. zł z 2018 roku to dziś równowartość około 24 tys. zł. Kwotę zaokrąglili w górę do 25 tys. zł.
W uzasadnieniu projektu wypisano inflację z kolejnych lat. Największe skoki przypadły na 2022 rok, gdy ceny wzrosły o 14,4 proc., oraz na 2023 rok ze wzrostem o 11,4 proc. Dla 2025 i 2026 roku autorzy przyjęli projekcje Narodowego Banku Polskiego.
Projekt złożyło 15 posłów, a ich przedstawicielem jest Sławomir Ćwik. W czwartek w Sejmie uzasadniał go poseł Rafał Kasprzyk. Mówił o „drastycznej erozji” progu przez inflację i przekonywał, że wyższy limit pozwoli firmom zaoszczędzić „setki milionów złotych” na opłatach bankowych. Autorzy projektu nie przedstawili jednak wyliczenia tej kwoty.
Czytaj także: Przedsiębiorcy mają czas tylko do 30 listopada. Jeden wniosek i nie zapłacisz prawie 2 tys. zł ZUS
Wydatek zapłacony gotówką ponad limit nie trafi do kosztów
Przekroczenie limitu uderza przede wszystkim w podatki. Firma, która zapłaci gotówką ponad limit, nie może zaliczyć tego wydatku do kosztów uzyskania przychodów. Jeśli koszt został już ujęty w księgach, trzeba go zmniejszyć, a gdy to niemożliwe, zwiększyć przychód w miesiącu płatności.
Przykład: przedsiębiorca kupuje od innej firmy maszynę lub usługę za 22 tys. zł brutto i płaci gotówką. Dziś taki wydatek wypada z kosztów. Po zmianie mieściłby się w limicie i mógłby zostać rozliczony normalnie.
Projekt zmienia też ustawę o VAT. Próg, od którego przy towarach i usługach z załącznika nr 15 do ustawy trzeba stosować mechanizm podzielonej płatności, czyli split payment, ma zostać powiązany z limitem z Prawa przedsiębiorców. Gdyby limit wzrósł, faktura na 24,5 tys. zł brutto za takie towary nie wymagałaby już płatności w tym mechanizmie.
Załącznik nr 15 obejmuje ponad 100 pozycji towarów i usług uznanych za wrażliwe. Podwyższenie progu zmniejszyłoby więc liczbę faktur, przy których firma musi płacić z wydzielonego rachunku VAT.
Wyższy limit przeniósłby się też na tak zwaną białą listę podatników VAT. Dziś przy płatności powyżej 15 tys. zł na rachunek spoza tej listy firma ryzykuje utratę kosztu. Po zmianie płatności od 15 tys. zł do 24 999 zł nie wymagałyby już takiego sprawdzania.
Chcesz częściej widzieć treści BNBN w Google?Dodaj nas do ulubionych źródeł
Zobacz również:
BIZNES · 19.11.2026Rząd szykuje nowy obowiązek dla właścicieli domów. Za ten błąd grozi nawet 5000 zł grzywnyMinisterstwo Finansów: limit działa i ogranicza szarą strefę
W czwartkowej debacie głos zabrał wiceminister finansów Jurand Drop. Przekonywał, że obecny limit „przynosi rezultaty i jest skuteczny w ograniczaniu szarej strefy”.
Według wiceministra dzięki obowiązkowi płatności bezgotówkowych luka budżetowa w 2025 roku była o 1,5 mld zł mniejsza niż w 2018 roku. To argument przeciwko szybkiemu luzowaniu przepisów.
Projekt trafił do dalszych prac w dwóch sejmowych komisjach, zajmujących się finansami publicznymi i gospodarką. Termin ich posiedzenia w tej sprawie nie jest jeszcze znany.
Do końca 2026 roku obowiązuje próg 15 tys. zł. Pilnuj sposobu zapłaty
Projekt przewiduje, że nowy limit obejmie także płatności dokonywane po 1 stycznia 2027 roku na podstawie umów zawartych wcześniej. Dotyczy to na przykład wieloletnich umów najmu czy leasingu. Do tego czasu, a jeśli projekt utknie w Sejmie, także później, obowiązuje kwota 15 tys. zł. Limit liczy się od wartości całej transakcji wynikającej z umowy, a nie od kwoty pojedynczej faktury czy raty.
Kto prowadzi firmę i rozlicza się z kontrahentami gotówką, powinien przy każdej fakturze sprawdzić łączną wartość transakcji, a nie tylko pojedynczej raty. Przy kwotach powyżej 15 tys. zł bezpieczniej wybrać przelew, bo jedna wpłata w kasie kontrahenta może kosztować utratę całego kosztu podatkowego.
Fot. Jakub Żerdzicki / Unsplash
