W czasie gdy deficyt budżetu państwa po wrześniu sięgnął według Ministerstwa Finansów 172,2 mld zł, jedna z największych państwowych instytucji ogłosiła, że części publicznych pieniędzy po prostu nie potrzebuje. Zarząd ZUS zdecydował o zablokowaniu 3 mld zł z tegorocznej dotacji budżetowej dla Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Powodem jest, jak tłumaczy Zakład, bardzo dobra sytuacja finansowa funduszu, z którego wypłacane są emerytury i renty.
Składki pokrywają już niemal 82 proc. wydatków
Za decyzją stoją przede wszystkim rosnące wpływy ze składek. Jak podaje biznes.interia.pl, do końca sierpnia zebrane składki pokryły 81,8 proc. wydatków FUS, co jest poziomem utrzymującym się od miesięcy. Pieniądze do systemu dostarcza stabilny rynek pracy: przeciętne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw było w sierpniu o 5,6 proc. wyższe niż rok wcześniej, a ubezpieczonych jest 16,3 mln osób, w tym 1,4 mln cudzoziemców.
Drugim źródłem nadwyżki okazały się Otwarte Fundusze Emerytalne. Wpływy z tak zwanego suwaka bezpieczeństwa, który na 10 lat przed osiągnięciem wieku emerytalnego stopniowo przenosi oszczędności z OFE na subkonta w ZUS, przekroczyły plan o co najmniej 4 mld zł. Im wyższe wyceny akcji na giełdzie, tym większe kwoty przepływają tym kanałem do funduszu.
| Finanse FUS w 2026 r. | Wartość |
|---|---|
| Zablokowana część dotacji | 3 mld zł |
| Dotacja wykorzystana do końca września | 47,7 mld zł (55,6 proc. dostępnych środków) |
| Pokrycie wydatków FUS składkami (do sierpnia) | 81,8 proc. |
| Wpływy z OFE ponad plan | co najmniej 4 mld zł |
| Liczba ubezpieczonych | 16,3 mln, w tym 1,4 mln cudzoziemców |
Źródło: ZUS
Blokada, nie zwrot pieniędzy
Formalnie ZUS nie oddaje gotówki, bo jej nie pobrał. Zakład korzysta z mechanizmu przewidzianego w ustawie o finansach publicznych, który pozwala czasowo zablokować dysponowanie przyznaną dotacją, gdy fundusz ma nadwyżkę środków. Od początku roku do końca września ZUS wykorzystał 47,7 mld zł dotacji, czyli 55,6 proc. kwoty zapisanej w budżecie.
Chcesz częściej widzieć treści BNBN w Google?Dodaj nas do ulubionych źródeł
Zakład zapewnia, że blokada w żaden sposób nie zagraża płynności ani terminowości wypłat emerytur, rent i zasiłków. Jednocześnie zapowiada bieżącą analizę sytuacji makroekonomicznej i danych o wykonaniu budżetu państwa, co zostawia furtkę do kolejnych decyzji w ostatnim kwartale roku. Podobny ruch ZUS wykonał w 2018 r., gdy po reformie e-Składki zablokował łącznie 5,2 mld zł dotacji.
Ulga dla dziurawego budżetu
Dla Ministerstwa Finansów każda niewykorzystana złotówka ma dziś znaczenie. Deficyt budżetu po wrześniu wyniósł według wstępnych szacunków resortu 172,2 mld zł, czyli 63,4 proc. rocznego planu. Zablokowane 3 mld zł pomniejszą wydatki, które budżet musiałby sfinansować emisją długu.
Dobra kondycja FUS ma też drugie dno. System opiera się na bieżących wpływach od pracujących, więc nadwyżka utrzyma się tak długo, jak długo rośnie zatrudnienie i płace. Wrześniowe dane o wynagrodzeniach i zapowiadane na kolejne tygodnie publikacje GUS pokażą, czy strumień składek pozostanie równie szeroki w końcówce roku.