Prezydent Karol Nawrocki podpisał ustawę o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami. Dorośli w wieku od 18 do 65 lat, którzy mają co najmniej 80 punktów w skali potrzeby wsparcia, dostaną od 20 do 240 godzin pomocy asystenta miesięcznie. System będzie jednak ruszał etapami, a pierwsze wnioski będzie można złożyć dopiero za około rok.
Docelowo z asystencji ma skorzystać około 100 tys. osób z niepełnosprawnościami. Według Biura Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych zmiany odczuje też około pół miliona członków ich rodzin.
Ustawa czeka jeszcze na ogłoszenie w Dzienniku Ustaw. To ważne, bo od tej daty liczone są terminy, w których kolejne grupy będą mogły składać wnioski.
Asystent przysługuje osobom z co najmniej 80 punktami potrzeby wsparcia
Kluczowa jest ostateczna decyzja ustalająca poziom potrzeby wsparcia. Prawo do asystencji dostaną osoby w wieku od 18 do 65 lat, które uzyskały co najmniej 80 punktów. Osoba, której prawo przyznano przed 65. urodzinami, zachowa je do końca okresu wskazanego w decyzji.
Od 2030 roku system obejmie też młodzież od 13. roku życia. Nastolatki dostaną od 20 do 80 godzin wsparcia miesięcznie.
O przyznaniu prawa do asystencji zdecyduje zespół, na podstawie ustaleń dwóch swoich członków. Pod uwagę weźmie m.in. formularz samooceny, bezpośredni wywiad z osobą z niepełnosprawnością i wynik oceny potrzeby wsparcia.
Asystent pomoże między innymi w poruszaniu się, robieniu zakupów oraz w dojazdach do pracy, szkoły czy lekarza. Po przeszkoleniu będzie mógł wykonywać także niektóre czynności medyczne.
Limit 240 godzin dopiero od 2030 roku. Wcześniej będzie mniej
Liczba godzin zależy od poziomu potrzeby wsparcia. Maksymalny wymiar będzie rósł stopniowo: w 2028 roku wyniesie najwyżej 200 godzin miesięcznie, w 2029 roku 220 godzin, a docelowo 240 godzin.
Prawo do asystencji przyznaje się na okres od roku do trzech lat. Niewykorzystane godziny można przenieść na kolejne miesiące tego samego roku, ale pula przeniesionych godzin nie może przekroczyć dwukrotności miesięcznego wymiaru.
Czytaj także: Nawet 240 godzin wsparcia miesięcznie. Te osoby dostaną asystenta od państwa
Zobacz również:
FINANSE · 18.11.2026Popularna sieć sklepów wchodzi w kredyty. W aplikacji dostaniesz nawet 2000 złNajpierw osoby z 90 punktami. Pozostali poczekają nawet do 2029 roku
Wnioski będą przyjmowane etapami, w zależności od liczby punktów. Osoby z co najmniej 90 punktami złożą wnioski po 12 miesiącach od ogłoszenia ustawy, a usługi ruszą dla nich po 16 miesiącach.
Osoby z co najmniej 85 punktami złożą wnioski po 17 miesiącach od ogłoszenia, a wsparcie dostaną po 21 miesiącach. Pozostali, czyli osoby z wynikiem od 80 punktów, złożą wnioski od 1 września 2028 roku, a asystencja ruszy dla nich 1 stycznia 2029 roku.
Młodzież od 13. roku życia będzie mogła składać wnioski od 1 maja 2029 roku. Wsparcie obejmie ją od 1 stycznia 2030 roku.
Asystenta można wybrać samemu. Usługę zorganizuje powiat
Za organizację asystencji odpowiada powiat. Może prowadzić ją sam albo powierzyć to na przykład organizacji pozarządowej. Osoba z niepełnosprawnością może sama wskazać swojego asystenta i wybrać realizatora usługi. Jeśli nie ma swojego kandydata, może poprosić realizatora o wskazanie osób, a ten ma na przedstawienie co najmniej dwóch chętnych 30 dni kalendarzowych. Rządowe Biuro Pełnomocnika do Spraw Osób Niepełnosprawnych określa asystencję jako bezpłatne wsparcie.
Jeśli asystent zgłosi nieobecność co najmniej 30 dni roboczych wcześniej, realizator musi przedstawić co najmniej dwóch kandydatów na zastępstwo. Przy późniejszym zgłoszeniu wystarczy jeden. ZUS i powiaty mają pomagać w składaniu, poprawianiu i uzupełnianiu wniosków.
Chcesz częściej widzieć treści BNBN w Google?Dodaj nas do ulubionych źródeł
Obecne programy asystencji finansowane z Funduszu Solidarnościowego mają działać równolegle.
Ustawa określa też wymagania wobec asystentów. Doświadczenie można potwierdzić zaświadczeniami jednostek pomocy społecznej o co najmniej 120 godzinach wsparcia udzielonego w ciągu ostatnich pięciu lat.
Do końca 2029 roku, po spełnieniu określonych warunków, asystentami będą mogły być również osoby, które nie spełniają jeszcze wszystkich wymagań.
Stawki godzinowe dla asystentów będzie mógł podnosić rząd w drodze rozporządzenia. Waloryzacja nie będzie jednak automatyczna.
Ustawę Sejm uchwalił 18 września 2026 roku, a 22 października posłowie przyjęli wszystkie poprawki Senatu. Od 1 stycznia 2030 roku o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia będą mogły wystąpić także osoby poniżej 18. roku życia, które ukończyły 16 lat.
Sprawdź, czy masz decyzję o poziomie potrzeby wsparcia
Bez ostatecznej decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia nie da się ubiegać o asystenta. Warto już teraz sprawdzić, czy taka decyzja jest w domowych dokumentach i ile punktów w niej przyznano, bo od tego zależy, w którym etapie można złożyć wniosek. Gdy ruszy nabór, przy wypełnianiu i poprawianiu wniosku pomóc mają ZUS oraz powiat.
Grafika: bnbn.pl / Canva
