Państwo będzie dopłacać do składek ZUS najmniej zarabiających artystów, tak by ich ubezpieczenie liczyło się co najmniej od płacy minimalnej. Sejm w czwartek 19 listopada przyjął poprawki Senatu do ustawy o zabezpieczeniu społecznym osób wykonujących zawód artystyczny. Z dopłat ma skorzystać około 21 tys. osób, a pierwszy rok będzie kosztował budżet około 375 mln zł.
Za przyjęciem 12 poprawek Senatu głosowało 234 posłów, przeciw było 192. Ustawa trafia teraz do prezydenta Karola Nawrockiego, który ma 21 dni na decyzję.
Prezydent może ustawę podpisać, skierować do Trybunału Konstytucyjnego albo zawetować. Odrzucenie weta wymagałoby większości 3/5 głosów przy obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów.
Dopłata uzupełni składki ZUS do poziomu płacy minimalnej
Mechanizm jest prosty. Jeśli artysta opłaca składki od kwoty niższej niż płaca minimalna, państwo dopłaci do składek od brakującej różnicy. Dopłata obejmie ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, a także Fundusz Pracy i Fundusz Emerytur Pomostowych.
Pieniądze nie trafią do ręki artysty. Są ewidencjonowane na jego koncie w ZUS i przekazywane automatycznie. To oznacza, że dopłata buduje przyszłą emeryturę i daje prawo do świadczeń, ale nie jest dodatkowym wynagrodzeniem.
Przykład wyliczenia: płaca minimalna w 2026 roku wynosi 4806 zł brutto. Artysta, który opłaca składki od 3000 zł, miałby dopłatę do składek liczonych od brakujących 1806 zł. Jego ubezpieczenie liczyłoby się tak, jakby zarabiał płacę minimalną.
Minister kultury Marta Cienkowska podkreśla, że ustawa nie tworzy osobnego systemu emerytalnego, nie daje artystom przywilejów i nie finansuje ich twórczości.
Czytaj także: Polacy nie chcą dopłacać do nowych świadczeń. Przeciw jest ponad 70 proc. badanych
Dopłata tylko dla zarabiających do 125 proc. płacy minimalnej
Kluczowy jest próg dochodu. Dopłata przysługuje tylko wtedy, gdy średni przychód z ostatnich 3 lat nie przekracza 125 proc. płacy minimalnej. Liczą się wszystkie źródła dochodu, także prawa autorskie.
W przeliczeniu na obecną płacę minimalną 125 proc. to 6007,50 zł brutto miesięcznie. Kto zarabia więcej, sam opłaca pełne składki.
Dopłata nie jest przyznawana na zawsze. Ustala się ją na dany rok i regularnie weryfikuje. Przysługuje do czasu, aż dochody artysty pozwolą mu samodzielnie płacić składki.
Zobacz również:
FINANSE · 18.11.2026Polacy nie chcą dopłacać do nowych świadczeń. Przeciw jest ponad 70 proc. badanychBez statusu artysty zawodowego nie będzie dopłaty
Najpierw trzeba uzyskać status artysty zawodowego. Przyzna go w drodze decyzji administracyjnej Centrum Edukacji i Pracy Artystycznej, nowa instytucja utworzona z przekształcenia Centrum Edukacji Artystycznej. Wniosek oceni najpierw komisja opiniująca.
Artysta będzie musiał wykazać sprawdzalny dorobek, na przykład wystawy, koncerty, publikacje, role teatralne albo filmy. Według szacunków o status może ubiegać się około 62 tys. osób, a do systemu dopłat ma trafić około 21 tys. z nich.
Status i dopłata to dwie różne rzeczy. Artysta, którego średni dochód przekroczy próg 125 proc. płacy minimalnej, straci prawo do dopłaty, ale może zachować status artysty zawodowego. Gdy jego zarobki spadną, będzie mógł ponownie skorzystać ze wsparcia.
Chcesz częściej widzieć treści BNBN w Google?Dodaj nas do ulubionych źródeł
Senat przyjął ustawę z poprawkami 6 listopada. Za głosowało 62 senatorów, przeciw było 33, a 1 wstrzymał się od głosu.
Poprawki Senatu dotyczyły między innymi listy dokumentów potwierdzających działalność artystyczną oraz przepisów przejściowych.
Ponad 4,4 mld zł z budżetu w ciągu 10 lat
Koszt dopłat w pierwszym roku szacowany jest na około 375 mln zł. W ciągu 10 lat wydatki publiczne mają przekroczyć 4,4 mld zł. Projekt trafił do Sejmu w czerwcu 2026 roku, a Sejm uchwalił ustawę 8 października.
Ustawa budzi spór polityczny, co widać po wyniku głosowania, ale jej los zależy teraz wyłącznie od decyzji prezydenta. Termin wejścia przepisów w życie i datę pierwszych wniosków poznamy dopiero po jej publikacji.
Jeśli zarabiasz jako muzyk, aktor, plastyk albo pisarz i Twoje przychody są niskie, już teraz zbierz dokumenty potwierdzające dorobek z ostatnich lat, takie jak umowy, programy koncertów, recenzje czy katalogi wystaw. Sprawdź też w PIT, jaki był Twój średni przychód z 3 ostatnich lat, bo to on zdecyduje o prawie do dopłaty.
Fot. Vitaly Gariev / Unsplash
