Iran zaatakował amerykańskie bazy w Bahrajnie. 14 tankowców ma przełamać blokadę ropy

Iran przeprowadził w sobotę wieczorem atak rakietowy i dronowy na amerykańskie bazy wojskowe w Bahrajnie, gdzie stacjonuje dowództwo V Floty USA. Jednocześnie Teheran przygotowuje konwój co najmniej 14 tankowców z ropą, który ma przełamać amerykańską blokadę irańskich portów. Każda eskalacja w rejonie cieśniny Ormuz przekłada się na ceny ropy, a przez nie na ceny paliw w Polsce.

- Reklama -

Według irańskich mediów, na które powołuje się Euronews, ataki przyszły w dwóch falach i objęły cztery amerykańskie bazy. Ministerstwo spraw wewnętrznych Bahrajnu poinformowało w serwisie X o „irańskiej agresji”, wezwało mieszkańców do schronienia się w najbliższym bezpiecznym miejscu i podało, że trafiony został cywilny zakład przemysłowy, w którym wybuchł pożar. Według wstępnych informacji nikt nie został ranny, a straty są materialne.

Strażnicy Rewolucji mówią o zniszczonych radarach Patriot

Siły obrony Bahrajnu przekazały, że systemy przeciwlotnicze przechwyciły kilka irańskich ataków z powietrza. Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej ogłosił z kolei, że jego siły powietrzno-kosmiczne uderzyły w bazy al-Riffa i Awali i zniszczyły dwa radary amerykańskich systemów Patriot. Agencja Fars wymieniła jednak inne nazwy: bazy Szejk Isa i Dżufair. Ani Bahrajn, ani wojsko USA nie potwierdziły irańskich informacji o zniszczeniach.

Teheran przedstawił atak jako odwet. Strażnicy Rewolucji twierdzą, że wcześniej irańską przestrzeń powietrzną naruszyły dwa amerykańskie drony MQ-1 i MQ-9. Jak podała agencja Xinhua, w sobotę wieczorem słychać było też eksplozje w powiecie Sirik na południu Iranu; ich charakter pozostaje nieznany. Dowództwo Centralne USA zaprzeczyło natomiast irańskim doniesieniom, jakoby w piątek wieczorem irański pocisk ziemia-powietrze uszkodził amerykański myśliwiec F-16.

Konwój tankowców spod wyspy Chark

Atak zbiegł się z przygotowaniami Iranu do próby przełamania blokady morskiej. Deputowany Wahid Ahmadi z parlamentarnej komisji bezpieczeństwa narodowego powiedział, że 14 tankowców szykuje się do wypłynięcia, a o planie poinformowano Katar i Oman. Jak cytuje go Gulf News, Ahmadi stwierdził: „Jeśli nie możemy sprzedawać ropy, inni też nie powinni móc jej sprzedawać”. Firma analityczna Kpler naliczyła w okolicach wyspy Chark około 20 tankowców, w większości załadowanych, ale stojących w miejscu.

Wiceminister spraw zagranicznych Iranu Kazem Gharibabadi nazwał blokadę „aktem wojny” i zapowiedział, że Teheran podejmie wszelkie niezbędne kroki, by ją przełamać. Według Euronews poinformował, że konwój wkrótce popłynie do Chin, a Iran ostrzegł przed „zdecydowaną odpowiedzią militarną”, w tym atakami na infrastrukturę energetyczną w całej Zatoce Perskiej, jeśli statki zostaną zaatakowane. Wiceprzewodniczący irańskiego parlamentu Hamidreza Hadżi-Babei mówił, cytowany przez money.pl, że „nie ma alternatywy dla przełamania amerykańskiej blokady gospodarczej”.

Czytaj także: Wojna z Iranem kosztowała USA już 48 mld dolarów. Pentagon nie policzył zniszczonych baz

Blokada odcięła Iran od eksportu ropy

Wojna zaczęła się 28 lutego, gdy Stany Zjednoczone i Izrael zaatakowały Teheran i inne irańskie miasta. Amerykańska blokada irańskich portów obowiązuje od 13 kwietnia z przerwą: w czerwcu została zawieszona po porozumieniu Waszyngtonu z Teheranem, a 14 lipca przywrócona, gdy porozumienie się rozpadło. 18 listopada Dowództwo Centralne USA zaostrzyło zasady i ostrzegło, że statki przejmujące irański ładunek na morzu mogą zostać zatrzymane.

Przed wojną Iran eksportował do 2 mln baryłek ropy dziennie, a sprzedaż surowca odpowiada za około 30 proc. budżetu państwa. Według Kplera w strefie blokady utknęło około 43 mln baryłek irańskiej ropy. Analityk tej firmy Homayoun Falakshahi ostrzega, że do połowy grudnia mogą wyschnąć wpływy z ostatnich dostaw, co oznaczałoby dla Teheranu utratę od 3 do 6 mld dolarów miesięcznie. Od niedzieli Iran wprowadza rotacyjne wyłączenia prądu, w niektórych regionach do dwóch godzin dziennie, podała agencja AFP.

- Reklama -

Ruch w cieśninie Ormuz jest według brytyjskiej agencji UKMTO o około 65 proc. mniejszy niż przed wojną. W tygodniu zakończonym 18 listopada odnotowano 263 przepłynięcia wobec 308 tydzień wcześniej. W sobotę UKMTO poinformowała o dwóch incydentach z tankowcami w pobliżu omańskiego portu Chasab, bez ofiar. Irańska marynarka twierdzi, że kolejny tankowiec wszedł na minę i stanął w ogniu; tej informacji nie potwierdzono niezależnie.

Chcesz częściej widzieć treści BNBN w Google?Dodaj nas do ulubionych źródeł

Waszyngton chce porozumienia, analitycy widzą dylemat

Prezydent Donald Trump powiedział stacji Fox News, że chce zawrzeć z Iranem „trwałe” porozumienie, które uniemożliwi mu zdobycie broni jądrowej, i że nigdy nie zależało mu na zmianie władzy w Teheranie. Szef irańskiej dyplomacji Abbas Araghczi przekonuje, że ponowne otwarcie cieśniny „nie byłoby trudne”, jeśli USA przyjmą warunki Iranu, w tym zniesienie blokady, którą nazywa „całkowicie nielegalną”. Gharibabadi zapewnił, że na stole pozostaje irański plan dwudniowego wstrzymania walk i otwarcia cieśniny.

Amerykański Instytut Studiów nad Wojną ocenia, że próba przełamania blokady stawia Waszyngton przed wyborem: albo blokada się rozpadnie, albo USA wrócą do wojny, płacąc za to cenę polityczną w relacjach z państwami Zatoki. Andreas Krieg z King’s College London, cytowany przez Al Jazeerę, uważa, że Iran nie ma sił, by przełamać blokadę militarnie, a jego rzeczywistym celem jest uczynienie jej egzekwowania politycznie i gospodarczo niemożliwym.

Ropa tanieje trzeci tydzień z rzędu

Rynek naftowy reagował dotąd na napięcia w Zatoce ostrożnie. W piątek baryłka ropy Brent zdrożała o 0,64 proc., do 92,57 dolara, po doniesieniach o pożarze tankowca w pobliżu Ormuzu. W skali tygodnia potaniała jednak o 3,41 proc. i był to trzeci z rzędu tydzień spadków. Według Bloomberga od początku listopada Brent stracił około jednej piątej wartości, bo dostawy z Bliskiego Wschodu się odbudowały, a USA wstrzymywały się z nowymi uderzeniami na Iran. 29 listopada kraje OPEC+ mają ustalić poziomy wydobycia na 2027 rok.

W Polsce ceny na stacjach ogranicza program „Ceny Paliwa Niżej”, który rząd uruchomił pod koniec marca w odpowiedzi na wzrost cen ropy wywołany wojną z Iranem. Według obwieszczenia ministra energii od soboty do poniedziałku litr benzyny 95 może kosztować najwyżej 5,90 zł, benzyny 98 najwyżej 6,55 zł, a oleju napędowego najwyżej 7,39 zł. Kolejne obwieszczenie, z cenami na wtorek, resort ma opublikować w poniedziałek.

Fot. Alfvanbeem / Wikimedia Commons, licencja CC0

NAJNOWSZE

WYBRANE DLA CIEBIE

W tym tygodniu o tym się mówi