Węgry przestały blokować otwarcie dwóch ostatnich obszarów negocjacji akcesyjnych Ukrainy i Mołdawii z Unią Europejską. Jeden z nich obejmuje rolnictwo, czyli temat najbardziej drażliwy dla Polski. Według unijnych dyplomatów wszystkie sześć obszarów rozmów może zostać otwartych jeszcze w grudniu.
W piątek 20 listopada ambasadorowie państw członkowskich zebrani w Komitecie Stałych Przedstawicieli zatwierdzili w Brukseli wyniki przeglądu prawa dla dwóch ostatnich tak zwanych klastrów negocjacyjnych. Jak podał Kyiv Post, obie decyzje przyjęto bez dyskusji, jako punkty niewymagające debaty. Dzień wcześniej Kyiv Independent, powołując się na unijnych dyplomatów, informował, że Budapeszt wycofał sprzeciw.
Węgierski rząd wcześniej kilkakrotnie wstrzymywał tę decyzję. Według Kyiv Post blokował ją na posiedzeniach grupy roboczej do spraw rozszerzenia 20 i 27 października oraz 3 i 10 listopada, nie podając publicznie powodów. Tym razem również nie przedstawił żadnych warunków.
Dopłaty, rybołówstwo i fundusze spójności
Odblokowane obszary należą do najważniejszych gospodarczo. Klaster piąty obejmuje rolnictwo, rybołówstwo, politykę regionalną i przepisy budżetowe. Klaster czwarty dotyczy zielonej agendy i połączeń transportowych, czyli transportu, energetyki, ochrony środowiska i polityki klimatycznej.
Otwarcie klastra nie oznacza jeszcze rozpoczęcia rozmów. Ukraina i Mołdawia muszą najpierw dostać formalne zaproszenie do przedstawienia swoich stanowisk negocjacyjnych. Następnie ambasadorowie 27 państw muszą jednomyślnie uzgodnić wspólne stanowisko Unii, a po nich zatwierdzić je ministrowie. Formalne otwarcie każdego obszaru następuje na konferencji międzyrządowej.
Ukraina negocjuje obecnie w czterech z sześciu obszarów. Dwa pierwsze otwarto po czerwcowym porozumieniu Budapesztu z Kijowem w sprawie praw węgierskiej mniejszości. Kolejne dwa, dotyczące rynku wewnętrznego i konkurencyjności, ruszyły 13 października, po tym jak ukraiński parlament przyjął zmiany w przepisach o nauczaniu w językach mniejszości.
Czytaj także: Nowa pożyczka UE dla Ukrainy. Na szali miliardy dla Polski
Budapeszt zmienił kurs po wyborach
Za rządów Viktora Orbána Węgry konsekwentnie sprzeciwiały się członkostwu Ukrainy w Unii. Sytuacja zmieniła się po kwietniowych wyborach, które wygrał Péter Magyar. Jak przypomina bne IntelliNews, jego rząd w czerwcu zniósł blokadę rozpoczęcia rozmów, ale 20 października, cztery dni po spotkaniu Magyara z prezydentem Ukrainy Wołodymyrem Zełenskim w Brukseli, ponownie wstrzymał decyzję w sprawie ostatnich dwóch obszarów.
Unijni dyplomaci cytowani przez Kyiv Independent oceniają, że nowy węgierski rząd nie chciał sprawiać wrażenia zbyt ustępliwego wobec Kijowa po latach antyukraińskiej kampanii Fideszu. W kampanii wyborczej Magyar zapowiadał, że o członkostwie Ukrainy w Unii zdecydują Węgrzy w referendum.
Zobacz również:
BIZNES · 20.11.2026Posłowie chcą podnieść limit płatności gotówką do 25 tys. zł. Ministerstwo Finansów jest przeciwPolski rząd stawia warunek
Dla Polski kluczowy jest klaster rolny. Według portalu Republika część państw członkowskich obawia się, że włączenie dużego ukraińskiego sektora rolnego do wspólnej polityki rolnej zwiększy presję konkurencyjną na unijnych producentów i wpłynie na podział dopłat.
Minister rolnictwa Stefan Krajewski po spotkaniu z wicepremierem Ukrainy do spraw integracji europejskiej Tarasem Kaczką w styczniu mówił: „Wspieramy Ukrainę, ale nie kosztem polskich rolników i polskich przetwórców”. Podkreślał, że Ukraina musi spełnić unijne normy dotyczące między innymi bezpieczeństwa żywności, ochrony roślin i dobrostanu zwierząt. Kaczka przekonywał wtedy, że wejście Ukrainy do Unii „będzie dodatkową możliwością rozwoju dla polskiego rolnictwa”.
Chcesz częściej widzieć treści BNBN w Google?Dodaj nas do ulubionych źródeł
W lipcu, na spotkaniu z rolnikami w Suchej Woli na Podkarpaciu, Krajewski mówił ostrzej. „Jesteśmy przeciwko wejściu Ukrainy do Unii Europejskiej”, cytował go portal zlubaczowa.pl. „Mieliśmy próbkę w 2022 i 2023 roku. My tego nie wytrzymamy, jeżeli wpuścimy Ukrainę na takich zasadach”, dodał minister. Pod koniec lipca zapowiedział w rozmowie z Farmer.pl, że Polska utrzyma embargo na ukraiński rzepak i nie zniesie go bez zgody polskich producentów.
Praworządność ważniejsza niż kalendarz
Po otwarciu wszystkich obszarów ciężar rozmów przesunie się na praworządność i walkę z korupcją. Zanim Ukraina i Mołdawia będą mogły zamykać poszczególne rozdziały, muszą spełnić tak zwane wskaźniki pośrednie. Według szacunków Ukraińskiego Centrum Polityki Europejskiej, na które powołuje się bne IntelliNews, od czerwca Kijów spełnił około jednej piątej z nich.
Jeden z unijnych dyplomatów powiedział Kyiv Independent, że nowy wspólny zespół zadaniowy Unii i Ukrainy powinien „potroić” tempo reform w Kijowie. Szybciej idzie Mołdawii, która według corocznych raportów Komisji Europejskiej wykonała już większość wymaganej pracy. Dyplomaci spodziewają się, że Komisja przedstawi raport potwierdzający postępy Kiszyniowa w tygodniu od 23 listopada. Bruksela ocenia, że Mołdawia mogłaby zakończyć negocjacje na początku 2028 roku, i od czerwca podkreśla, że każdy z kandydatów posuwa się we własnym tempie.
Komisarz do spraw rozszerzenia Marta Kos i szef litewskiej dyplomacji Kęstutis Budrys liczą, że Ukraina przeprowadzi wymagane reformy do końca litewskiej prezydencji w Radzie UE w czerwcu 2027 roku. Kijów deklarował gotowość do wejścia do Unii już w 2027 roku, natomiast sygnały z Brukseli wskazują raczej na 2030 rok, jak pisał portal topagrar.pl. Zamknięcie każdego obszaru negocjacji będzie wymagało jednomyślnej zgody wszystkich państw członkowskich, także Polski.
Fot. Xavier Lejeune / Komisja Europejska / Wikimedia Commons, licencja CC BY 4.0
