Unia szykuje cięcia budżetu o 204 mld euro. Polska miałaby oddać Brukseli część opłat za CO2

Przewodniczący Rady Europejskiej António Costa przedstawił w sobotę w Brukseli kompromisową propozycję wieloletniego budżetu Unii Europejskiej na lata 2028-2034. Zakłada ona wydatki na poziomie 1,78 bln euro, czyli o 204 mld euro, mniej więcej 10 proc., niższe niż w projekcie Komisji Europejskiej. Dla Polski najważniejsze są dwie zmiany: niewielkie cięcie funduszy dla regionów i obowiązek przekazywania do kasy UE części wpływów ze sprzedaży uprawnień do emisji CO2.

- Reklama -

Dokument nazywany w unijnym żargonie negotiating box, czyli podstawa rozmów przywódców, ma pogodzić dwa obozy. Płatnicy netto, w tym Niemcy, Holandia, Austria, Dania, Szwecja i Finlandia, domagali się obniżenia projektu Komisji o kilkaset miliardów euro, jak podała agencja DPA. Z drugiej strony 17 państw z grupy Przyjaciół Spójności, do której należy Polska, broni pieniędzy dla słabiej rozwiniętych regionów. Przywódcy 27 państw zajmą się propozycją na nadzwyczajnym szczycie w Brukseli 26 i 27 listopada. Costa chce, by jednomyślne porozumienie zapadło jeszcze przed końcem roku.

Trzecia propozycja i kolejne cięcia

Komisja Europejska zaproponowała w 2025 roku budżet o wartości około 1,98 bln euro w cenach bieżących. W październiku irlandzka prezydencja w Radzie UE zeszła do 1,83 bln euro. Costa dołożył do tego kolejne cięcia o niemal 50 mld euro, jak podają Euronews i Brussels Times. Według PAP w cenach z 2025 roku nowa propozycja to 1,58 bln euro wobec 1,76 bln euro w projekcie Komisji. Mimo cięć budżet byłby o 312 mld euro, czyli mniej więcej o jedną czwartą, większy niż obecny budżet na lata 2021-2027.

Budżet UE na lata 2028-2034 (ceny bieżące) bln euro
Projekt Komisji Europejskiej
ok. 1,98
Propozycja prezydencji irlandzkiej
1,83
Propozycja Antónia Costy
1,78

Źródło: PAP, Euronews, Brussels Times

Najmocniej ucierpiałyby wydatki na działania zewnętrzne Unii. Instrument Globalna Europa straciłby według Euronews około 21 proc. w porównaniu z projektem Komisji. Costa nie ruszył natomiast pieniędzy dla rolników. „Nie ingerujemy w środki na rolnictwo, nastąpi jednak niewielkie ograniczenie środków na politykę spójności” powiedział, cytowany przez PAP. Według RMF FM na wsparcie dochodów rolników w całej Unii ma zostać co najmniej 261 mld euro.

Czytaj także: Bruksela zgodziła się na rekordową wypłatę z KPO. Polska dostanie ponad 54 mld zł

Polska ma oddawać część wpływów z ETS

Najbardziej kontrowersyjny dla Warszawy element dotyczy systemu handlu uprawnieniami do emisji, czyli ETS. Dziś przychody ze sprzedaży uprawnień trafiają do budżetów państw. Costa proponuje, by 30 proc. tych wpływów zasilało budżet UE jako tak zwany zasób własny. Dla krajów korzystających z Funduszu Modernizacyjnego, w tym Polski, przewidziano okres przejściowy: udział rósłby od zera w 2028 roku do pełnych 30 proc. w 2034 roku.

Z wyliczeń RMF FM wynika, że przy stabilnych przychodach z ETS Polska oddałaby w ciągu siedmiu lat około 3,5 mld euro, a przy pełnej stawce około 1 mld euro rocznie. Bez okresu przejściowego byłoby to około 7 mld euro. To szacunek stacji, a nie oficjalne dane. Wiceminister spraw zagranicznych Ignacy Niemczycki ocenił w rozmowie z RMF FM, że cięcia w polityce spójności są symboliczne, ale mechanizm oparty na ETS pozostaje dla Polski nie do przyjęcia. „Zasób własny oparty o ETS powinien być po prostu zlikwidowany” powiedział. Według RMF FM Polska nadal miałaby największą krajową pulę w unijnym budżecie, ale jej dokładna wysokość po cięciach nie jest jeszcze znana.

Chcesz częściej widzieć treści BNBN w Google?Dodaj nas do ulubionych źródeł

Zobacz również:

- Reklama -
Renta socjalna z dodatkiem dopełniającym to 4683 zł brutto. Kto może ją dostaćFINANSE · 19.11.2026Renta socjalna z dodatkiem dopełniającym to 4683 zł brutto. Kto może ją dostać

Nowa opłata dla cyfrowych gigantów

Żeby ograniczyć bezpośrednie składki państw, Costa proponuje nowe źródła dochodów UE. Kluczowe jest obciążenie dużych firm cyfrowych: 3 proc. rocznych przychodów netto z reklamy internetowej, usług pośrednictwa cyfrowego i wykorzystywania danych użytkowników. Objęte byłyby firmy z przychodami w UE powyżej 50 mln euro i globalnymi obrotami powyżej 750 mln euro. „Jeśli chodzi o podatek cyfrowy, to nie jest on wymierzony w konkretną firmę ani w żaden konkretny kraj” zapewnił Costa, cytowany przez PAP. Pomysłowi sprzeciwia się prezydent USA Donald Trump, a według Euronews część stolic obawia się amerykańskiego odwetu handlowego.

Wszystkie nowe źródła dochodów miałyby przynosić około 60 mld euro rocznie, jak podają Euronews i Brussels Times. Według Brussels Times składki państw członkowskich wzrosłyby nieznacznie, z 0,8 do 0,82 proc. ich dochodu narodowego brutto.

Paryż odrzuca propozycję

Sam Costa przekonuje, że jego projekt to dobra podstawa do ostatecznego porozumienia. Pierwsze reakcje pokazują jednak, że do kompromisu jest daleko. Źródło w Pałacu Elizejskim, cytowane przez Euronews, oceniło nowe ramy negocjacyjne jako „bardzo rozczarowujące” i stwierdziło, że propozycja „nie stanowi podstawy porozumienia”. Kanclerz Niemiec Friedrich Merz stawia z kolei warunek, że bez jednomyślnej zgody na finansowanie Ukrainy nie będzie porozumienia w sprawie budżetu.

Fot. Stenbocki maja / Wikimedia Commons, CC BY 4.0

NAJNOWSZE

WYBRANE DLA CIEBIE

W tym tygodniu o tym się mówi