Bruksela zgodziła się na rekordową wypłatę z KPO. Polska dostanie ponad 54 mld zł

Komisja Europejska wstępnie zatwierdziła w piątek ostatnią wypłatę z Krajowego Planu Odbudowy dla Polski. Chodzi o blisko 12,7 mld euro, czyli ponad 54 mld zł, co oznacza największą jednorazową płatność w historii polskiego KPO. Bruksela zastrzegła jednak, że jeden z 77 warunków nie został spełniony, a pieniądze mają trafić do Polski przed końcem grudnia.

- Reklama -

Ocena dotyczy wniosku o płatność, który rząd złożył 30 września 2026 roku. Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej określa go jako dziewiąty, Komisja Europejska jako szósty i ostatni. Jak podała PAP, Komisja uznała, że „Polska w zadowalający sposób zrealizowała 76 z 77 kamieni milowych i celów”. To zobowiązania zapisane w planie wynegocjowanym z Brukselą, który polski rząd później zrewidował we współpracy z Komisją.

Według resortu funduszy wniosek opiewa na ponad 55 mld zł, czyli prawie 12,7 mld euro. Około 29,8 mld zł to część grantowa, której nie trzeba zwracać, a około 25,9 mld zł to preferencyjne pożyczki. Ministerstwo spodziewa się, że pieniądze wpłyną w drugiej połowie grudnia. Różnica między kwotami podawanymi przez PAP i przez ministerstwo wynika z przeliczenia euro na złote.

Bruksela kwestionuje porty dla morskich farm wiatrowych

Jedynym miernikiem, który Komisja oceniła negatywnie, jest rozbudowa infrastruktury portowej obsługującej morską energetykę wiatrową na Bałtyku. Jak podaje magazyn CEO, zastrzeżenia dotyczą portów w Łebie, Ustce i Darłowie. Komisja ma przedstawić Polsce szczegółowe uzasadnienie swojej oceny.

Zastrzeżenie nie wstrzymuje całej płatności. Rząd ma dwa miesiące na przedstawienie swoich uwag. Jeśli Komisja podtrzyma negatywną ocenę, obetnie wypłatę o kwotę przypisaną do niespełnionego warunku. Wysokość ewentualnego potrącenia nie została ujawniona. Komisja zaznaczyła, że problem z portami nie blokuje wypłaty za pozostałe, prawidłowo wykonane zobowiązania.

Przed przelewem wstępną ocenę musi jeszcze zaopiniować Komitet Ekonomiczny i Finansowy, w którym zasiadają przedstawiciele państw członkowskich. Ma na to cztery tygodnie. Ostateczną zgodę Komisja wyda w formie decyzji wykonawczej w grudniu. Czas jest ograniczony, bo zgodnie z unijnymi przepisami wszystkie płatności z Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności muszą zostać zrealizowane do 31 grudnia 2026 roku.

Czytaj także: Nowy terminal za 1,2 mld zł już działa. Stąd Polska zbuduje wiatraki na Bałtyku

Polska zamyka KPO z dwuletnim opóźnieniem

Cała pula przyznana Polsce w ramach KPO wynosi 54,71 mld euro, czyli około 232 mld zł. Składa się z 25,27 mld euro bezzwrotnych dotacji i 29,44 mld euro preferencyjnych pożyczek. Do tej pory do kraju trafiło około 42 mld euro, co według PAP odpowiada mniej więcej 182 mld zł. Ostatnia płatność ma zamknąć proces.

Pieniądze z KPO dla Polski mld euro
Cała pula dla Polski
54,71
Wypłacone do tej pory
ok. 42
Ostatnia płatność
ok. 12,7

Źródło: PAP, Komisja Europejska

Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej przyznaje, że program miał poślizg. „Pomimo dwuletniego opóźnienia program został wykonany” napisał resort w komunikacie. Według ministerstwa podpisano dotąd ponad 1,145 mln umów na projekty warte blisko 235 mld zł, a dzięki KPO polski PKB urósł o około 1,5 proc. To szacunek resortu, nie niezależna ocena.

- Reklama -

Bruksela rozlicza teraz końcowe wnioski wielu państw korzystających z funduszu odbudowy po pandemii. W piątek Komisja zatwierdziła również końcowe wnioski Węgier, Irlandii, Portugalii, Malty, Grecji, Bułgarii, Belgii i Słowenii, a wcześniej w tym tygodniu Holandii, Chorwacji, Słowacji, Cypru, Litwy i Rumunii. W przypadku Węgier odblokowanie środków nastąpiło po zmianie rządu i dialogu z Komisją prowadzonym przez nowego premiera Pétera Magyara.

Chcesz częściej widzieć treści BNBN w Google?Dodaj nas do ulubionych źródeł

Na co poszły pieniądze z ostatniego wniosku

Ostatni wniosek obejmuje 77 mierników z obszarów takich jak energetyka, kolej, cyfryzacja administracji, cyberbezpieczeństwo, ochrona zdrowia, mieszkalnictwo i wsparcie firm. Według ministerstwa blisko połowa środków dotyczy bezpieczeństwa energetycznego, w tym magazynów energii, sieci, gazociągu i farm wiatrowych. Ponad 18,45 mld zł przypada na kolej, około 18 mld zł na ochronę zdrowia, a około 23 mld zł na Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności, z którego finansowane są między innymi schrony, drogi ewakuacyjne i linie kolejowe dla wojska.

Komisja Europejska wymieniła w ocenie konkretne efekty reform i inwestycji. W energetyce zbudowano lub zmodernizowano około 370 km linii przesyłowych i 880 km linii dystrybucyjnych, a pojemność magazynów bateryjnych przekroczyła 2000 MWh. Z pieniędzy KPO kupiono 1486 niskoemisyjnych i bezemisyjnych autobusów oraz 32 tramwaje. Powstały zespoły reagowania na incydenty komputerowe dla transportu, gospodarki wodnej, bankowości, ochrony zdrowia i infrastruktury cyfrowej.

Szpitale, szkoły i internet na wsi

Resort funduszy wylicza, że w ramach całego KPO wsparcie na opiekę onkologiczną otrzymało 97 szpitali, a na kardiologię 381. Powstało blisko 39 tys. miejsc w 1060 nowych lub zmodernizowanych żłobkach i klubach dziecięcych. Do 16,5 tys. szkół trafiło 735 tys. laptopów i tabletów, a szybki internet doprowadzono do ponad 545 tys. lokali w miejscach, gdzie wcześniej go nie było.

W ochronie zdrowia przyjęto zasady świadczenia e-usług, które pozwalają szpitalom korzystać z certyfikowanych narzędzi sztucznej inteligencji, na przykład do analizy obrazów medycznych. Utworzono także Hurtownię Danych Medycznych. Ministerstwo podaje ponadto, że 4,5 mld zł z KPO zainwestowano w fabrykę polskiego samochodu elektrycznego.

Fot. Cbliu / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

NAJNOWSZE

WYBRANE DLA CIEBIE

W tym tygodniu o tym się mówi