Pacjenci zapłacą mniej za leki wytwarzane w Polsce z polskiej substancji czynnej. Sejm uchwalił w czwartek nowelizację ustawy refundacyjnej, która podnosi obniżkę odpłatności za takie leki z 15 do 30 proc. Większość nowych przepisów ma obowiązywać od 1 stycznia 2027 r.
Za ustawą głosowało 417 posłów, nikt nie był przeciw, a 17 wstrzymało się od głosu. W głosowaniu wzięło udział 434 posłów. To rządowy projekt przygotowany w Ministerstwie Zdrowia, który Rada Ministrów przyjęła 27 października.
Nowe zasady jeszcze nie obowiązują. Ustawą zajmie się teraz Senat, a po zakończeniu prac w parlamencie trafi ona do prezydenta. Do tego czasu w aptekach obowiązują dotychczasowe stawki.
Leki z Polski tańsze o 30 proc. Liczy się miejsce produkcji i substancja czynna
Niższa odpłatność ma dotyczyć leku, który jest wytwarzany w Polsce z substancji czynnej również wytwarzanej w Polsce. Substancja czynna to składnik, który odpowiada za działanie leku. Dziś odpłatność pacjenta za taki lek jest niższa o 15 proc., po zmianie ma być niższa o 30 proc. Różnicę pokrywa Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ).
Przykład: jeśli pacjent przy zwykłych zasadach dopłaca do leku 20 zł, to dziś przy obniżce 15 proc. płaci 17 zł. Po zmianie zapłaciłby 14 zł. To wyliczenie poglądowe; rzeczywista kwota zależy od ceny i poziomu refundacji konkretnego opakowania.
Część posłów chciała pójść dalej. Klub Razem proponował, by leki wytworzone w całości w Polsce były dla pacjentów bezpłatne. Tę poprawkę odrzucono, więc w ustawie zostało 30 proc.
Czytaj także: Rewolucja w refundacji leków. Sejm zajmie się nią dziś
Leki bez recepty mogą stracić dopłatę NFZ
Rządowy projekt zakłada też, że z refundacji wypadną leki wydawane bez recepty, czyli tzw. leki OTC. Pacjent, który dziś kupuje taki preparat z dopłatą NFZ, po zmianie zapłaciłby pełną cenę. Ministerstwo nie podało listy leków, których to dotyczy.
W relacjach z czwartkowego głosowania nie ma informacji, by posłowie zmienili ten zapis. Ostateczny kształt przepisów będzie znany po pracach Senatu.
Zobacz również:
FINANSE · 17.11.2026Rewolucja w refundacji leków. Sejm zajmie się nią dziśWniosek o lek z zagranicy złożysz przez Internetowe Konto Pacjenta
Ustawa upraszcza tzw. import docelowy, czyli sprowadzanie leku, którego nie ma w polskich aptekach. Wniosek o jego refundację będzie można złożyć przez Internetowe Konto Pacjenta (IKP), bez papierowej procedury.
Gdy zabraknie leku ważnego dla bezpieczeństwa państwa, minister zdrowia będzie mógł uprościć refundację preparatu sprowadzonego w opakowaniu z obcojęzycznym opisem. Takie leki mają trafić na Krajową Listę Leków Krytycznych, czyli wykaz substancji szczególnie istotnych dla pacjentów w Polsce.
Chcesz częściej widzieć treści BNBN w Google?Dodaj nas do ulubionych źródeł
Nowe terapie od pierwszego dnia refundacji
Zmiana dotyczy też chorych leczonych w programach lekowych, czyli w specjalnych programach NFZ dla m.in. nowoczesnych terapii. Szpitale mają móc przygotować się do nich wcześniej, tak by leczenie mogło ruszyć od pierwszego dnia obowiązywania decyzji refundacyjnej.
Przedstawiciele organizacji pacjentów mają uczestniczyć w negocjacjach cenowych z producentami. Minister zdrowia zyska też możliwość zgody na przekroczenie limitu wydatków NFZ na dany lek, np. gdy w programie lekowym przybędzie pacjentów albo gdy brakuje innych leków.
Nie wiadomo jeszcze, ile leków spełni warunek produkcji w Polsce z polskiej substancji czynnej ani kiedy Senat zajmie się ustawą. Resort nie opublikował listy takich preparatów.
Zapytaj w aptece o polski odpowiednik
Jeśli przyjmujesz leki na stałe, warto już teraz zapytać farmaceutę, czy na rynku jest refundowany odpowiednik produkowany w Polsce. Od stycznia to właśnie takie opakowania mogą być najtańsze przy kasie. Jeśli kupujesz z dopłatą NFZ leki bez recepty, sprawdź po zakończeniu prac nad ustawą, czy zachowają refundację, i uwzględnij to w domowym budżecie na 2027 r.
Fot. Gizem Nikomedi / Unsplash
