Premier Wielkiej Brytanii Andy Burnham ma w poniedziałek przyznać, że brexit w obecnym kształcie się nie sprawdził, i zapowiedzieć podpisanie nowych porozumień z Unią Europejską. Jak podaje brytyjski dziennik „The Guardian”, premier wygłosi przemówienie podczas bankietu Lorda Mayora w londyńskim City. Nowe umowy mają objąć handel żywnością, handel emisjami CO2 oraz program, który pozwoli młodym Europejczykom, także Polakom, żyć i pracować na Wyspach.
Andy Burnham, wcześniej burmistrz regionu Greater Manchester, objął urząd premiera w lipcu. Już pod koniec września mówił, że brexit przyniósł więcej szkody niż pożytku. Teraz, kilka dni przed szczytem z szefową Komisji Europejskiej Ursulą von der Leyen i przewodniczącym Rady Europejskiej António Costą, powtórzy tę ocenę przed przedstawicielami londyńskiego City.
Burnham: brexit „nie zadziałał”, umowa z UE da 17 mld funtów
Według zapowiedzi przemówienia premier ma powiedzieć, że brexit, który dostali Brytyjczycy, „nie zadziałał”. Rząd w Londynie szacuje, że nowe porozumienia z Unią mogą podnieść brytyjski PKB o 0,4 proc., czyli o około 17 mld funtów. Jak podaje serwis City A.M., ministrowie oceniają, że sama umowa o handlu żywnością może do 2040 r. dokładać gospodarce 5,1 mld funtów rocznie.
Burnham postawił porozumieniu trzy warunki. Umowa ma być zgodna z programem wyborczym Partii Pracy i wyznaczonymi przez rząd granicami. Ma poprawić obecne porozumienie brexitowe i zbliżyć je do tego, czego wyborcy oczekiwali w 2016 r. Ma też przynieść odczuwalną poprawę w codziennym życiu ludzi. Program Partii Pracy wyklucza powrót do jednolitego rynku, unii celnej i swobodnego przepływu osób.
Porozumienie w sprawie żywności ma zbliżyć brytyjskie przepisy do unijnych i zlikwidować wiele świadectw zdrowia oraz rutynowych kontroli przy eksporcie produktów rolnych. Minister ds. relacji z UE Hamish Falconer przyznał w rozmowie z BBC, że Wielka Brytania będzie miała „głos w sali”, ale bez prawa głosu w sprawie unijnych przepisów o żywności. Dodał, że w umowie może się znaleźć klauzula wyjścia, bo Unia obawia się, że przyszły rząd Reform UK albo konserwatystów mógłby porozumienie zerwać.
Wizy dla młodych Polaków: do trzech lat pracy i nauki w Wielkiej Brytanii
Dla Polaków najważniejszy może być program mobilności młodzieży. Jak podawała agencja Reuters, powołując się na projekt wspólnego oświadczenia, z którym się zapoznała, Londyn i Bruksela mają uzgodnić program dla osób w wieku od 18 do 34 lat. Pozwoli on mieszkać w Wielkiej Brytanii do trzech lat, aby pracować, studiować, działać jako wolontariusz albo podróżować. Projekt nie przewidywał limitu liczby uczestników, a jego zapisy mogą się jeszcze zmienić.
Według tego samego dokumentu Wielka Brytania ma w 2027 r. wrócić do programu wymiany studentów Erasmus+. Obie strony zobowiązały się też do „równego traktowania” studentów z Unii na brytyjskich uczelniach i Brytyjczyków na uczelniach unijnych. Dziś studenci z UE płacą w Wielkiej Brytanii czesne jak obcokrajowcy, zwykle około trzy razy wyższe niż Brytyjczycy. Negocjacje w sprawie opłat mają potrwać do sześciu miesięcy. Szczyt w Brukseli zaplanowano według Reutersa na 20 listopada.
W Wielkiej Brytanii mieszka 412 tys. Polaków
Wielka Brytania wciąż jest krajem, w którym mieszka najwięcej polskich emigrantów. Według GUS pod koniec 2025 r. przebywało tam czasowo co najmniej 12 miesięcy około 412 tys. Polaków. To o 42 tys. mniej niż w 2020 r., gdy kończył się okres przejściowy po brexicie. Na drugim miejscu są Niemcy z 386 tys. Polaków, a na trzecim Holandia ze 130 tys.
| Kraj | Polacy na emigracji (koniec 2025 r.) | Skala |
|---|---|---|
| Wielka Brytania | 412 tys. |
|
| Niemcy | 386 tys. |
|
| Holandia | 130 tys. |
|
| Norwegia | 76 tys. |
|
| Irlandia | 67 tys. |
|
Źródło: GUS
Chcesz częściej widzieć treści BNBN w Google?Dodaj nas do ulubionych źródeł
Po brexicie młodzi Polacy stracili możliwość swobodnego wyjazdu do pracy na Wyspy. Program mobilności nie przywróci swobodnego przepływu osób, ale ma otworzyć legalną ścieżkę na kilka lat pracy lub nauki. Dla polskich firm ważne są też relacje handlowe. Jak podał GUS, w 2025 r. eksport z Polski do Wielkiej Brytanii zmniejszył się o 0,5 proc. w porównaniu z rokiem wcześniejszym.
Boris Johnson: Brytyjczycy znów zagłosowaliby za brexitem
Plany premiera budzą sprzeciw zwolenników brexitu. Były premier Boris Johnson powiedział dziennikowi „The Telegraph”, że Brytyjczycy „absolutnie” zagłosowaliby za wyjściem z Unii ponownie, gdyby Burnham doprowadził do kolejnego głosowania. Uznał, że stawianie tej sprawy na pierwszym miejscu byłoby „szaleństwem”.
Ostrzeżenia płyną też z biznesu. Karen Betts z brytyjskiej Federacji Żywności i Napojów (Food and Drink Federation) zwróciła uwagę, że dostosowanie do unijnych przepisów może zwiększyć presję na producentów, którzy już zmagają się z wysokimi kosztami energii i regulacji. Burnham odpowiada, że kraj musi być gotowy na trudne decyzje, by obniżyć koszty życia.
Zdjęcie: Dave Kellam, CC BY-SA 2.0, Wikimedia Commons (flagi Wielkiej Brytanii i Unii Europejskiej w Londynie)

