Wielka Brytania i Unia Europejska zakończyły negocjacje w sprawie resetu wzajemnych relacji. Porozumienie ogłoszone w piątek w Brukseli obejmuje program mobilności dla młodych, umowę znoszącą większość kontroli żywności na granicy oraz połączenie systemów handlu uprawnieniami do emisji CO2. Dla polskich producentów żywności oznacza to mniej formalności na granicy z największym odbiorcą spoza Unii.
Informację o zawarciu porozumienia przekazało biuro premiera Wielkiej Brytanii Andy’ego Burnhama, który spotkał się w Brukseli z przewodniczącą Komisji Europejskiej Ursulą von der Leyen i przewodniczącym Rady Europejskiej Antonio Costą. Rzecznik brytyjskiego rządu oświadczył, cytowany przez PAP: »Umowa została zawarta, negocjacje dobiegły końca«. Według Reutersa obie strony uzgodniły też harmonogram wdrażania trzech głównych elementów pakietu.
Szczegóły mają się znaleźć we wspólnym oświadczeniu, które ma zostać opublikowane później. Do chwili publikacji tego tekstu nie podano terminów wejścia w życie poszczególnych rozwiązań. Jak zaznaczył rzecznik brytyjskiego rządu, każda ze stron musi teraz przeprowadzić własne procedury prawne, tak jak przy każdej umowie międzynarodowej.
Większość certyfikatów na żywność do likwidacji
Z punktu widzenia firm najważniejsza jest umowa sanitarna i fitosanitarna, określana skrótem SPS. Obejmuje ona żywność i napoje. Według informacji PAP ma zlikwidować większość certyfikatów i rutynowych kontroli produktów pochodzenia zwierzęcego i roślinnego, które od wyjścia Wielkiej Brytanii z Unii obciążają rolników, producentów i sieci handlowe. Treść umowy jest uzgodniona i może zostać podpisana wkrótce.
Dla Polski to istotna zmiana, bo Wielka Brytania jest jednym z głównych rynków zbytu dla krajowych producentów żywności. Według danych Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa eksport polskich produktów rolno-spożywczych na Wyspy wyniósł w 2025 roku 4,4 mld euro. To najwięcej spośród krajów spoza Unii. Cały polski eksport rolno-spożywczy osiągnął w tym czasie rekordowe 58,4 mld euro.
100 tys. młodych rocznie w każdą stronę
Drugim filarem porozumienia jest program mobilności młodzieży. Jak przekazał PAP unijny dyplomata, co roku 100 tys. młodych obywateli UE mogłoby otrzymać zgodę na pobyt w Wielkiej Brytanii, a tyle samo młodych Brytyjczyków na pobyt w państwach Unii. Program ma być szerszy niż Erasmus+ i obejmie osoby, które chcą studiować, pracować albo podróżować.
Wielka Brytania wróci też do programu Erasmus+ w 2027 roku, po 6 latach przerwy od wyjścia z Unii.
Zobacz również:
BIZNES · 18.11.2026Zmiana czasu zostaje do 2031 roku. Rząd przyznaje, że nie ma dowodów na oszczędnościWspólny rynek uprawnień do emisji jeszcze bez podpisu
Trzeci element dotyczy handlu uprawnieniami do emisji CO2. Wielka Brytania prowadzi obecnie własny system UK ETS i chce połączyć go z unijnym EU ETS, co ma stworzyć bardziej płynny rynek uprawnień. Umowa w tej sprawie nie została jednak podpisana podczas szczytu. Przywódcy ogłosili jedynie formalne zakończenie negocjacji.
Chcesz częściej widzieć treści BNBN w Google?Dodaj nas do ulubionych źródeł
Premier Burnham szacował przed szczytem, że pakiet porozumień z Unią może podnieść brytyjski PKB o 0,4 proc. W tym tygodniu mówił też o skutkach wyjścia z UE: »Brexit, który dostaliśmy, nie zadziałał. Straciliśmy więcej, niż zyskaliśmy«.
Spór o czesne na brytyjskich uczelniach nierozstrzygnięty
Bruksela nie uzyskała wszystkiego, o co zabiegała. Unia chciała, by studenci z państw członkowskich płacili na brytyjskich uczelniach takie samo czesne jak Brytyjczycy, tak jak przed brexitem. Po wyjściu z UE opłaty dla nich wzrosły, a Londyn odciął im dostęp do państwowych pożyczek studenckich. Strona brytyjska odrzuciła ten postulat.
Obie strony dały sobie kolejne 6 miesięcy na rozmowy o czesnym. Piątkowe spotkanie w Brukseli było dopiero drugim szczytem UE i Wielkiej Brytanii od czasu brexitu, co podkreślił przed obradami Antonio Costa we wpisie na platformie X.
Fot. UK Prime Minister (Number 10) / Wikimedia Commons, CC BY 4.0
