Pfizer nie może sięgać po pieniądze Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej, by odzyskać od Polski należność za szczepionki przeciw COVID-19. W czwartek 12 listopada francuskojęzyczny sąd pierwszej instancji w Brukseli uznał sprzeciw agencji i uchylił postanowienie z 25 czerwca 2026 r., na podstawie którego zablokowano jej wpływy. W tle toczy się spór o 5,644 mld zł, które według wcześniejszego wyroku Polska ma zapłacić amerykańskiemu koncernowi.
Polska Agencja Żeglugi Powietrznej (PAŻP) to państwowa instytucja, która kieruje ruchem lotniczym nad Polską. Utrzymuje się głównie z opłat trasowych, czyli należności, które linie lotnicze płacą za przelot przez polską przestrzeń powietrzną. Według agencji stanowią one ponad 80 proc. jej przychodów. Pieniądze te zbiera i przekazuje Eurocontrol, europejska organizacja ds. bezpieczeństwa żeglugi powietrznej z siedzibą w Brukseli.
Sąd w Brukseli: pieniądze PAŻP nie należą do Skarbu Państwa
Rozstrzygnięcie ogłosiło Ministerstwo Zdrowia. Jak przekazał resort, sąd uznał zajęcie za bezzasadne i potwierdził, że środki z opłat trasowych należą do PAŻP, a nie do Skarbu Państwa. Sąd wskazał: „Agencja jest odrębną osobą prawną, posiada własny majątek i prowadzi samodzielną gospodarkę finansową”. Z tego powodu jej pieniądze nie mogą posłużyć do zaspokojenia roszczeń Pfizera wobec państwa polskiego.
Sprzeciw wobec zajęcia złożyły Skarb Państwa, minister zdrowia oraz sama agencja. PAŻP od początku przekonywała, że nie była stroną sporu z Pfizerem, a sprawa nie ma związku z jej zadaniami. Po ogłoszeniu decyzji agencja zaznaczyła jednak w komunikacie: „Rozstrzygnięcie jest zatem korzystne dla PAŻP, ale wyrok nie jest jeszcze prawomocny”.
Na razie nie wiadomo, jaka kwota została faktycznie zablokowana na rachunkach Eurocontrolu, kiedy pieniądze mogą wrócić do agencji ani czy Pfizer zaskarży czwartkowe rozstrzygnięcie. Ani ministerstwo, ani agencja nie podały tych informacji.
Pfizer chce od Polski 5,6 mld zł za szczepionki, których nie odebrała
Spór sięga 2021 r. Komisja Europejska podpisała wtedy z Pfizerem umowę na dostawy szczepionek w imieniu państw Unii Europejskiej. Polska zobowiązała się kupić określoną liczbę dawek według ustalonego harmonogramu, ale w 2022 r. odmówiła przyjmowania kolejnych partii. We wrześniu 2023 r. koncern pozwał Polskę o wykonanie umowy.
1 kwietnia 2026 r. sąd pierwszej instancji w Brukseli przyznał rację Pfizerowi. Orzekł, że Polska ma odebrać około 64 mln dawek i zapłacić 5,644 mld zł, a do tego około 170 mln zł kosztów sądowych. Ministerstwo Zdrowia złożyło apelację i wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku. Resort podkreśla, że Skarb Państwa nadal korzysta z przysługujących mu środków prawnych, ale ze względu na toczące się postępowanie nie ujawnia swojej argumentacji.
| Kwota w sporze z Pfizerem | Wartość | Skala |
|---|---|---|
| Zapłata zasądzona od Polski (wyrok z 1 kwietnia 2026 r., nieprawomocny) | 5,644 mld zł | |
| Nieoprocentowana pożyczka z budżetu dla PAŻP (ustawa uchwalona przez Sejm) | do 1,5 mld zł | |
| Koszty sądowe zasądzone od Polski | ok. 170 mln zł |
Źródło: Ministerstwo Zdrowia, PAP, Interia Biznes, TVP Info
Zobacz również:
FINANSE · 10.11.2026Spadki na Wall Street po danych o inflacji. Nvidia traci ponad 5 proc. Dolar drożejeEurocontrol zamroził wpływy agencji już 1 lipca
Po kwietniowym wyroku Pfizer przystąpił do egzekucji. 1 lipca Eurocontrol poinformował PAŻP, że wierzytelności z tytułu opłat trasowych zostały zajęte. Oznaczało to obowiązek wstrzymania przekazywania agencji wszystkich pieniędzy z tych opłat, zarówno już zebranych, jak i przyszłych, do czasu zaspokojenia roszczeń koncernu lub innego zakończenia sprawy.
Chcesz częściej widzieć treści BNBN w Google?Dodaj nas do ulubionych źródeł
Agencja zapewniała wtedy, że jej priorytetem pozostaje bezpieczeństwo i ciągłość obsługi ruchu lotniczego, a zwolnienia pracowników nie są planowane. Jednocześnie zaczęła szukać innych źródeł finansowania. Rozpatrzenie sprzeciwu PAŻP sąd w Brukseli przekładał w sierpniu na 15 października, a decyzja zapadła dopiero teraz.
Rząd szykuje dla PAŻP pożyczkę do 1,5 mld zł
Równolegle rząd przygotował zabezpieczenie finansowe dla agencji. W piątek 6 listopada Sejm uchwalił ustawę okołobudżetową na 2027 r., która przewiduje nieoprocentowaną pożyczkę dla PAŻP w wysokości do 1,5 mld zł. Jak podaje Interia Biznes, kwota ta odpowiada planowanym na 2027 r. wpływom z opłat trasowych pobieranych przez Eurocontrol. Warunki spłaty mają zostać określone w umowie zatwierdzanej przez ministrów właściwych do spraw transportu i zdrowia.
Pożyczka pojawiła się także na sali sądowej. Jak relacjonuje RMF24, podczas poprzedniej rozprawy pełnomocnik Pfizera Hakim Boularbah przekonywał, że sprawa nie jest pilna, bo rząd zapewni agencji finansowanie. Reprezentująca PAŻP mec. Joanna Kolber odpowiadała, że pożyczka jest jedynie potencjalna, bo przepisy nie zostały jeszcze uchwalone.
Czwartkowa decyzja nie zamyka głównego sporu. Wyrok nakazujący Polsce zapłatę 5,644 mld zł nadal nie jest prawomocny, a o jego losach zdecyduje sąd apelacyjny. Dla PAŻP oznacza ona jednak, że w belgijskim sądzie udało się oddzielić jej pieniądze od rozliczeń państwa z koncernem.