Sejm zdecyduje dziś o losie rządu Tuska. Jest kandydat na premiera

Sejm zajmie się we wtorek po południu wnioskiem klubu Rozwój Plus o konstruktywne wotum nieufności wobec rządu Donalda Tuska. Kandydatem na nowego premiera jest Marek Jurek, który kierował Sejmem od 2005 do 2007 r. Debata ma się zacząć o 15:00, a głosowanie zaplanowano po 16:45. Żeby rząd upadł, za wnioskiem musi zagłosować co najmniej 231 posłów.

- Reklama -

Wotum nieufności dla rządu Tuska. Pod wnioskiem 50 podpisów

Wniosek trafił do marszałka Sejmu Włodzimierza Czarzastego z inicjatywy klubu Rozwój Plus, którym kieruje były premier Mateusz Morawiecki. Jak podaje portal niezalezna.pl, podpisało go 50 posłów, czyli więcej niż wymagane 46. Według PAP pod dokumentem podpisali się także posłowie Konfederacji, Paweł Kukiz z koła Demokracja Bezpośrednia oraz posłanka niezrzeszona Paulina Matysiak. Wśród sygnatariuszy są m.in. wicemarszałek Sejmu Krzysztof Bosak z Konfederacji i niezrzeszony poseł Marcin Józefaciuk.

To tzw. konstruktywne wotum nieufności. Sejm nie może po prostu odwołać rządu, musi jednocześnie wskazać nowego premiera. Jeśli wniosek przejdzie bezwzględną większością ustawowej liczby posłów, prezydent powołuje wskazanego kandydata na szefa rządu. Dlatego Morawiecki już pod koniec października przedstawił kandydaturę Marka Jurka. Przekonywał, że postać byłego marszałka jest „dość powszechnie uznana za koncyliacyjną”.

Konstytucja wyznacza też ramy czasowe. Wniosek może trafić pod głosowanie najwcześniej po 7 dniach od jego zgłoszenia. Jeśli przepadnie, kolejny podobny wniosek można złożyć dopiero po 3 miesiącach, chyba że podpisze go co najmniej 115 posłów. Według harmonogramu głosowanie ma się odbyć tuż po debacie nad wnioskiem.

Do 231 głosów brakowało 15 posłów

Kluczowa jest arytmetyka. Na początku listopada, gdy Rozwój Plus ogłaszał swój plan, poseł Paweł Jabłoński wyliczał, że opozycja i posłowie niezrzeszeni, którzy nie popierają rządu, mają łącznie 216 mandatów. Do większości potrzebnej do odwołania gabinetu brakowało więc 15 głosów. Bez poparcia części posłów obecnej koalicji wniosek nie może przejść. Sam Marek Jurek oceniał wtedy procedurę jako trudną i mało prawdopodobną.

Konstruktywne wotum nieufności Liczba posłów
Wymagana większość
231
Opozycja i niezrzeszeni nie popierający rządu (wyliczenie z początku listopada)
216
Podpisy pod wnioskiem
50

Źródło: Konstytucja RP, wyliczenie posła Pawła Jabłońskiego, niezalezna.pl

Dlatego wnioskodawcy zabiegają o głosy z obozu rządzącego. Morawiecki apelował do PSL i Polski 2050, by przedłożyły interes kraju nad interes partyjny. „Dość chowania się za plecami »kierownika«! Za słowami muszą iść czyny” napisał w serwisie X. Marek Jurek zapewniał, że nie namawia ludowców do zmiany frontu, tylko do przełamania polaryzacji.

Spór o Trybunał Konstytucyjny w tle wniosku

Bezpośrednim powodem złożenia wniosku jest spór o Trybunał Konstytucyjny. 30 października prezes TK Bogdan Święczkowski i jego zastępca Bartłomiej Sochański zostali odsunięci od obowiązków, a tymczasowo Trybunałem kieruje Anna Korwin-Piotrowska. Prezydent Karol Nawrocki nie odebrał od niej ślubowania. Na wtorek zapowiadano też decyzję Trybunału w sprawie pociągnięcia Bogdana Święczkowskiego do odpowiedzialności karnej. Konflikt ma też wymiar finansowy. Rzecznik Narodowego Banku Polskiego poinformował, że wstrzymano wszelkie zlecenia płatnicze Trybunału, a jako powód wskazano spór o jego kierownictwo.

Chcesz częściej widzieć treści BNBN w Google?Dodaj nas do ulubionych źródeł

- Reklama -

„Polska mierzy się z najpoważniejszym kryzysem konstytucyjnym od lat” napisał Morawiecki, cytowany przez PAP. Przekonywał, że odwołanie rządu byłoby też szansą na zatrzymanie wzrostu cen, bezrobocia i stagnacji inwestycji. Rozwój Plus proponuje, by nowy rząd przeprowadził uczciwe wybory w 2027 r., a po nich doprowadził do ponownego wyboru składu Trybunału.

Rząd Tuska pod presją także z powodu finansów

Wtorkowe głosowanie przypada w trudnym dla rządu momencie. Agencja S&P Global Ratings na początku listopada zmieniła perspektywę ratingu Polski ze stabilnej na negatywną, wskazując na wysokie deficyty i szybko rosnący dług. Według danych Ministerstwa Finansów deficyt budżetu państwa zbliża się już do 200 mld zł. Od kilku tygodni prezydent nie podpisuje też zmian w składzie rządu, o które wnioskował premier, w tym powołania ministra finansów Andrzeja Domańskiego na wicepremiera. Sam Domański przetrwał w Sejmie 20 października głosowanie nad wotum nieufności wobec siebie, a w poniedziałek premier Tusk zwracał się publicznie do prezydenta słowami: „Nie chcę już dłużej błagać”, krytykując jego weto wobec ustawy wdrażającej unijne przepisy o usługach cyfrowych (DSA).

Głosowanie nad wotum nieufności nie jest jedynym punktem wtorkowych obrad. Tego samego dnia posłowie mają się zająć m.in. reformą refundacji leków, a w czwartek projektem ustawy, który ma utrzymać w 2027 r. maksymalną cenę gazu dla odbiorców chronionych, czyli przede wszystkim gospodarstw domowych, na poziomie 197,29 zł za MWh bez VAT i akcyzy. To ta sama stawka, która obowiązuje w taryfie na 2026 r.

Zdjęcie: sala posiedzeń Sejmu. Fot. Januszk57, Wikimedia Commons, licencja CC BY-SA 4.0

NAJNOWSZE

WYBRANE DLA CIEBIE

W tym tygodniu o tym się mówi