Skarb Państwa zapłacił parafii 72 mln zł. Wyszły kulisy ugody

Skarb Państwa wypłacił poznańskiej parafii św. Jana Jerozolimskiego za Murami 72 mln zł za około 13 ha gruntów nad jeziorem Maltańskim, przejętych przez państwo po II wojnie światowej. Ugodę w 2017 r. podpisał ówczesny wojewoda wielkopolski Zbigniew Hoffmann, dziś poseł PiS. „Rzeczpospolita” opisała w poniedziałek jej kulisy. Wynika z nich, że parafia, pozywając państwo w 2005 r., żądała niespełna 5 mln zł, a Prokuratoria Generalna, która reprezentuje państwo w sądach, kwestionowała zasadność tak wysokiej kwoty.

- Reklama -

Grunty, o które toczył się spór, przed przejęciem były głównie łąkami, pastwiskami i terenami wodnymi. Dziś znajdują się na nich m.in. tor regatowy, kolejka „Maltanka”, Termy Maltańskie i osiedla mieszkaniowe. Państwo przejmowało je od 1945 r. do lat 60. XX wieku.

Parafia żądała 4,9 mln zł. Sąd przyznał ponad 77 mln zł

Parafia upominała się o odszkodowanie od maja 1990 r., najpierw przed Komisją Majątkową. Umowa zawarta w 1992 r. nie weszła w życie, bo parafia nie miała zgody Watykanu. 10 października 2005 r. proboszcz pozwał Miasto Poznań, Agencję Nieruchomości Rolnych i Skarb Państwa. Jak podaje „Rzeczpospolita”, parafia żądała wówczas około 4,866 mln zł, czyli 100 zł za metr kwadratowy.

Pierwszy wyrok z 2011 r. został uchylony. W styczniu 2015 r. sąd w Poznaniu przyznał parafii 77 mln 194 tys. 300 zł wraz z odsetkami od dnia wyroku. Biegły wycenił grunty na około 75,4 mln zł, biorąc pod uwagę ich obecne przeznaczenie, a nie stan z chwili przejęcia.

Etap sprawy Kwota Skala
Pozew parafii (2005 r.) ok. 4,9 mln zł
Wycena biegłego ok. 75,4 mln zł
Wyrok sądu (styczeń 2015 r.) 77,2 mln zł
Ugoda (luty 2017 r.) 72 mln zł

Źródło: „Rzeczpospolita”, KAI

Prokuratoria Generalna podważała wycenę i samo prawo do odszkodowania

W lutym 2015 r. Prokuratoria Generalna złożyła apelację. Jak relacjonuje „Rzeczpospolita”, argumentowała, że roszczenia parafii mają charakter reprywatyzacyjny, a nie odszkodowawczy, i że rekompensata powinna wynosić 20 proc. wartości nieruchomości. Podważała też wycenę według obecnego przeznaczenia gruntów i wskazywała, że roszczenia wygasły z końcem 1992 r.

Rozprawę apelacyjną wyznaczono na 10 stycznia 2017 r., a wyrok miał zapaść 23 stycznia. Do wyroku nie doszło. 26 stycznia strony uzgodniły warunki ugody, a 2 lutego 2017 r. podpisano ją w Sądzie Apelacyjnym w Poznaniu. Wojewoda uznał roszczenia do kwoty 72 mln zł. Parafia zrzekła się około 12 mln zł odsetek i ponad 5 mln zł kwoty głównej. Pieniądze wpłynęły na konto pełnomocnika parafii 28 lutego 2017 r.

Na ugodę zgodził się Watykan. Jak ustaliła „Rzeczpospolita”, arcybiskup Stanisław Gądecki opisał jej warunki w piśmie do Stolicy Apostolskiej z 23 grudnia 2016 r. Wskazał, że parafia otrzyma „kwotę 72 mln zł (18 mln euro)”, co ma odpowiadać 96 do 99 proc. wartości utraconego mienia. Zgodę na rezygnację z odsetek wydał 3 stycznia 2017 r. kardynał Beniamino Stella.

Jak podaje dziennik, ugodę zaproponowała parafia w roboczych rozmowach, a decyzja należała do wojewody. Rzeczniczka Prokuratorii Agnieszka Kilanowska-Świerczyńska podkreśliła, że Prokuratoria nie uczestniczyła w negocjacjach.

Zobacz również:

- Reklama -
Alarm w Bahrajnie. Iran ogłasza atak na bazę USAFINANSE · 15.11.2026Alarm w Bahrajnie. Iran ogłasza atak na bazę USA

Wojewoda: rozsądny kompromis. Parafia: kwota się należała

Zbigniew Hoffmann nazwał ugodę „rozsądnym kompromisem”, zgodnym z interesem Skarbu Państwa. Jego zdaniem dzięki niej państwo nie zapłaciło odsetek, części kwoty głównej ani kosztów procesu. Na pytania redakcji o to, kto zainicjował ugodę i dlaczego podpisano ją przed wyrokiem, nie odpowiedział. Ostrzegł natomiast przed „podawaniem nieprawdy”.

Chcesz częściej widzieć treści BNBN w Google?Dodaj nas do ulubionych źródeł

Pełnomocnik parafii radca prawny Mikołaj Drozdowicz przekonuje, że ugoda była skutkiem przejrzystego procesu. „Nie było żadnych wątpliwości, że jej się ono należało w tej wysokości”, powiedział „Rzeczpospolitej”. Przyznał jednak, że w 2017 r. nie było utrwalonej linii orzeczniczej w takich sprawach, co skłaniało obie strony do porozumienia.

Inaczej widzi to rozmówca dziennika, prawnik, który chciał pozostać anonimowy. Jego zdaniem przy wycenie według stanu gruntów z chwili przejęcia odszkodowanie wyniosłoby kilkanaście milionów złotych. „Rzeczpospolita” zwraca też uwagę, że odsetki od odszkodowania nalicza się dopiero od prawomocnego wyroku, więc kwota 12 mln zł, z której parafia zrezygnowała, mogłaby nie utrzymać się w sądzie wyższej instancji.

Pieniądze miały trafić m.in. na centrum w Swadzimiu

W 2017 r., jak informowała Katolicka Agencja Informacyjna, parafia i archidiecezja zapowiadały, że pieniądze pójdą m.in. na remont zabytkowego kościoła św. Jana Jerozolimskiego za Murami, Chrześcijańskie Centrum Edukacji i Rozwoju w Swadzimiu pod Poznaniem, magazyn dla Muzeum Archidiecezjalnego, remont domu dziecka w Lesznie prowadzonego przez Caritas oraz stypendia dla dzieci i młodzieży z ubogich rodzin.

Według „Gazety Wyborczej”, na którą powołuje się „Rzeczpospolita”, centrum edukacji w Swadzimiu nie powstało w zapowiadanej formie. Działa tam hotel z restauracją, prowadzony przez hotelarską spółkę archidiecezji bez udziału parafii.

Zdjęcie: Michalpe96, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons (kościół św. Jana Jerozolimskiego za Murami w Poznaniu)

NAJNOWSZE

WYBRANE DLA CIEBIE

W tym tygodniu o tym się mówi