Europosłowie zgłosili 4247 poprawek do reformy unijnego systemu handlu emisjami, a część z nich ma odsunąć start ETS2 z 2028 na 2031 r. albo całkowicie go wykreślić. ETS2 to nowa opłata od emisji z ogrzewania budynków i paliw w transporcie drogowym, która uderzy w rachunki za ogrzewanie i ceny na stacjach. Ponad 100 poprawek złożyli polscy eurodeputowani, a pierwsze głosowanie odbędzie się w czwartek 19 listopada w komisji przemysłu Parlamentu Europejskiego (ITRE), jak podało w niedzielę RMF FM.
Dla przeciwników ETS2 czwartkowe głosowanie będzie pierwszym sprawdzianem przed grudniowymi rozstrzygnięciami. Polscy europosłowie liczą, że uda się zebrać większość dla przesunięcia systemu o trzy lata.
Ponad 4 tys. poprawek do reformy handlu emisjami ETS
Formalnie europosłowie pracują nad reformą ETS1, czyli działającego od lat systemu, w którym elektrownie i zakłady przemysłowe kupują uprawnienia do emisji CO2. Przeciwnicy ETS2 chcą wykorzystać tę reformę, by przy okazji zmienić także przepisy o nowym systemie dla budynków i transportu.
Według RMF FM do komisji środowiska (ENVI) wpłynęło 3181 poprawek, a do komisji przemysłu 1066. To komisja środowiska przeprowadzi główne głosowanie, zaplanowane na 1 grudnia. Czwartkowe głosowanie w ITRE dotyczy opinii tej komisji do reformy ETS1.
| Komisja Parlamentu Europejskiego | Liczba poprawek |
|---|---|
| Komisja środowiska (ENVI) |
3181
|
| Komisja przemysłu (ITRE) |
1066
|
| Razem |
4247
|
Źródło: RMF FM
ETS2 podniesie koszty ogrzewania domów i tankowania
ETS2 obejmie emisje z ogrzewania budynków i z transportu drogowego. System miał ruszyć 1 stycznia 2027 r., ale Bruksela odroczyła go o 12 miesięcy, więc obecnie start zaplanowano na 2028 r. Uprawnienia do emisji będą kupować wytwórcy, importerzy i hurtownicy paliw, a ten koszt zostanie przerzucony na odbiorców, jak wyjaśnia serwis zero.pl.
Dla zwykłego Polaka oznacza to droższe tankowanie i ogrzewanie mieszkań, szczególnie w domach opalanych gazem i węglem. Polska od miesięcy przekonuje, że koszty społeczne nowego systemu będą zbyt wysokie, a ceny paliw i energii już teraz mocno obciążają gospodarstwa domowe.
Polscy europosłowie chcą przesunięcia ETS2 na 2031 r.
Europoseł Andrzej Halicki z Europejskiej Partii Ludowej (EPL, największej frakcji w Parlamencie Europejskim) przekonuje, że postulat odsunięcia ETS2 popiera już 11 krajowych delegacji tej frakcji. Reprezentują one około 96 europosłów.
Europosłowie Koalicji Obywatelskiej i PSL chcą przesunięcia startu ETS2 na 2031 r. Zgłosili też poprawkę o całkowitym wykreśleniu systemu i szukają poparcia u Hiszpanów, Włochów i Niemców. Europosłowie PiS idą dalej. Proponują wykreślenie przepisów ustanawiających ETS2, a w osobnej poprawce likwidację całego systemu handlu emisjami od 2028 r., co objęłoby także ETS1.
Na stole są również łagodniejsze warianty. Jeden zakłada opóźnienie ETS2 tylko o rok, drugi klauzulę rewizyjną, która zobowiązałaby Komisję Europejską do ponownej oceny systemu. Formalnej poprawki w tej drugiej sprawie na razie nie ma.
Pierwsza próba odroczenia przepadła o ponad 50 głosów
Polscy europosłowie pamiętają, że poprzednia próba się nie udała. Krzysztof Hetman z PSL, były minister rozwoju i technologii, przypominał w rozmowie z zero.pl, że przy pierwszym głosowaniu nad przesunięciem ETS2 do 2030 r. zabrakło ponad 50 głosów. Jego zdaniem nastroje się zmieniły, między innymi z powodu wzrostu cen paliw.
Chcesz częściej widzieć treści BNBN w Google?Dodaj nas do ulubionych źródeł
Hetman liczy na tajne głosowanie, które według niego daje większą szansę na przewagę. Część socjalistów z Rumunii i Bułgarii mogłaby poprzeć odroczenie, ale tylko wtedy, gdy nie musiałaby się obawiać konsekwencji we własnej frakcji. Tryb tajny wymaga jednak zebrania odpowiedniej liczby podpisów europosłów.
Dania, Szwecja i komisarz Hoekstra bronią ETS2
Opór jest silny także wśród państw członkowskich. Jak informowało pod koniec października RMF FM, Polska chce włączyć ETS2 do rewizji ETS1 i ma poparcie dziewięciu krajów, w tym Włoch. Przeciw ponownemu otwieraniu przepisów jest grupa państw z Danią i Szwecją na czele, która przekonuje, że firmy potrzebują stabilnych zasad. Sprzeciwia się temu również unijny komisarz ds. klimatu Wopke Hoekstra.
Według Politico, na które powołuje się zero.pl, najsilniejszy opór wobec odroczenia jest w krajach skandynawskich i w Holandii. Francja i Niemcy popierają ETS2. Irlandzka prezydencja w Radzie UE chce doprowadzić do kompromisu państw członkowskich 11 grudnia, na posiedzeniu unijnych ministrów środowiska. Stanowisko całego Parlamentu Europejskiego ma zapaść w grudniu, a końcowe negocjacje z Radą UE prawdopodobnie na początku przyszłego roku.
Polska ma już jeden sukces w tej rozgrywce. Polskie ciepłownie mają otrzymać ponad 3 mld zł dzięki dodatkowym darmowym uprawnieniom do emisji CO2, co RMF FM przypisuje negocjacjom europosła PSL Adama Jarubasa. Ta ulga dotyczy jednak obecnego systemu ETS1, w którym działają ciepłownie, i nie zmienia terminu startu ETS2 dla gospodarstw domowych i kierowców.
Fot. Gzen92, Wikimedia Commons, licencja CC BY-SA 4.0