Czeski rząd chce zlikwidować abonament RTV. Na ulice Pragi wyszły tłumy

Na błoniach Letnej w Pradze w niedzielę 15 listopada odbyła się wielka demonstracja przeciwko rządowemu projektowi, który likwiduje w Czechach abonament radiowo-telewizyjny. Organizatorzy z inicjatywy Milion Chwil dla Demokracji szacują, że przyszło od 350 do 450 tys. osób. Jeśli te liczby się potwierdzą, będzie to największe zgromadzenie w historii Republiki Czeskiej, czyli od 1993 r., jak podaje Polska Agencja Prasowa.

Agencja Reuters pisze ostrożniej o dziesiątkach tysięcy uczestników. Lider inicjatywy Mikuláš Minář mówił o około 400 tys. osób według policji. Rzeczniczka praskiej policji Eva Kropáčová przekazała jednak czeskiej agencji CTK, że policja nie publikuje takich danych. Dla porównania w czasie aksamitnej rewolucji w 1989 r. na Letnej protestowało 700 do 800 tys. ludzi, a w 2019 r. na demonstrację przeciw rządowi Andreja Babiša przyszło około 250 tys.

Abonament RTV w Czechach ma zniknąć. Media dostaną mniej pieniędzy

Obecnie każde czeskie gospodarstwo domowe płaci za publiczne radio i telewizję 205 koron miesięcznie, czyli około 9,26 dol., jak wylicza Reuters. Rządowy projekt znosi tę opłatę i przenosi finansowanie Telewizji Czeskiej i Radia Czeskiego do budżetu państwa. Projekt zakłada przy tym cięcie finansowania o 15 proc. Według Reutersa nominalny budżet Telewizji Czeskiej spadłby do poziomu z 2008 r., a Radia Czeskiego do poziomu z 2005 r. Same media publiczne twierdzą, że przy takich pieniądzach nie da się działać.

Premier Andrej Babiš, miliarder rządzący w koalicji ze skrajnie prawicową partią SPD i ugrupowaniem Motoryści, przekonuje, że w ten sposób spełnia obietnicę odciążenia domowych budżetów. Krytycy porównują plan do zmian w mediach, które na Węgrzech przeprowadził Viktor Orbán. Pracownicy czeskiego radia i telewizji publicznej już na początku listopada przeprowadzili jednodniowy strajk, który ograniczył nadawanie.

Projekt przeszedł pierwsze czytanie o 4.36 nad ranem

Demonstranci żądają wycofania ustawy. Projekt przeszedł pierwsze czytanie 24 października o 4.36 nad ranem, po ograniczeniu debaty. Na zabranie głosu czekało wtedy jeszcze 65 posłów. Stąd hasło niedzielnego protestu: „Nigdy więcej 4.36”. Ustawa czeka na dalsze prace w parlamencie.

Według protestujących finansowanie mediów publicznych z budżetu oddaje je pod kontrolę państwa i „zagraża ich niezależności”. Minář krytykował „siłowy styl rządzenia” premiera, który jego zdaniem podejmuje decyzje bez otwartej debaty. Odczytana na Letnej petycja domaga się rozmów członków rządu z ekspertami, przeprosin za nocne głosowanie oraz odwołania lidera SPD Tomia Okamury z funkcji przewodniczącego Izby Poselskiej. Protestujący chcą też odsunięcia SPD od wpływu na resort obrony.

Wiec trwał blisko trzy godziny. Na scenie wystąpili studenci, wykładowcy, aktorzy, sportowcy, rolnicy i przedstawiciele Kościoła. Minář mówił Reutersowi, że wybrany w wyborach rząd „nie ma prawa robić wszystkiego, co chce”. 72-letnia emerytka Milana Rudolfová powiedziała agencji, że bez publicznego radia i telewizji ludzie „nie będą już w stanie w nic uwierzyć”.

Zobacz również:

FINANSE · 15.11.2026Polacy płacą rachunki w terminie. Lepiej jest tylko w dwóch krajach Unii

Rząd Babiša nie zamierza się wycofać

Politycy koalicji nie widzą powodu do zmiany kursu. Radek Vondráček z rządzącej partii ANO ocenił, że demonstracja nie miała merytorycznej treści, a jej organizatorów nazwał podżegaczami i zawodowymi organizatorami protestów. Minister spraw zagranicznych Petr Macinka, lider Motorystów, nazwał protest „biznesem” i zapowiedział, że rząd przeprowadzi planowane zmiany w finansowaniu mediów.

Niedzielna demonstracja odbyła się dwa dni przed 17 listopada, czeskim świętem upamiętniającym początek aksamitnej rewolucji. Organizatorzy podkreślali, że frekwencja przebiła marcowy protest przeciw rządowi, na który według Reutersa przyszło ponad 200 tys. osób.

Chcesz częściej widzieć treści BNBN w Google?Dodaj nas do ulubionych źródeł

Abonament RTV w Polsce. W 2027 r. zapłacimy więcej

W Polsce o likwidacji abonamentu mówi się od dawna, ale na razie opłata rośnie. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji 23 września zatwierdziła nowe stawki na 2027 r. Za odbiornik telewizyjny albo telewizor i radio trzeba będzie płacić 34,50 zł miesięcznie zamiast obecnych 30,50 zł. Abonament za samo radio wzrośnie z 9,50 zł do 10,80 zł miesięcznie. Opłatę trzeba wnosić do 25. dnia miesiąca.

Źródło: KRRiT

Rocznie właściciel telewizora zapłaci więc w 2027 r. 414 zł, o 48 zł więcej niż w tym roku. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego kierowane przez Martę Cienkowską pracuje nad projektem, który likwiduje abonament i przenosi finansowanie mediów publicznych do budżetu państwa. Kosztowałoby to około 2,5 mld zł rocznie. Ministerstwo Finansów uznało jednak, że taka kwota jest „niemożliwa do poniesienia przez budżet”, a dotacji nie ma w projekcie budżetu na 2027 r., jak podaje Polsat News.

Na zdjęciu demonstracja przeciw rządowi na Letnej w marcu 2026 r. Fot. Skot, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0