Polskie ciepłownie dostaną około 9 mln darmowych uprawnień do emisji dwutlenku węgla, warte przy obecnych cenach ponad 800 mln euro, czyli ponad 3 mld zł. To efekt porozumienia, które w nocy z czwartku na piątek zawarli w Brukseli negocjatorzy Parlamentu Europejskiego i państw Unii. Cała europejska pula dodatkowych uprawnień dla przemysłu wynosi 121 mln, a jej wartość przekracza 10 mld euro.
121 mln darmowych uprawnień ETS dla przemysłu do 2030 roku
ETS to unijny system handlu uprawnieniami do emisji. Każde uprawnienie daje prawo do wypuszczenia do atmosfery jednej tony CO2. Firmy, które nie dostają uprawnień za darmo, muszą je kupować, a według PAP jedna tona kosztuje obecnie średnio 80 do 90 euro. Dlatego każde darmowe uprawnienie to dla elektrociepłowni czy fabryki realna oszczędność.
Według komunikatu Rady UE, na który powołuje się PAP, 116 mln dodatkowych darmowych uprawnień trafi bezpośrednio do przemysłu do 2030 r. Kolejne 5 mln zarezerwowano dla branż najbardziej zagrożonych przenosinami produkcji poza Unię. Wśród beneficjentów wymieniane są przemysł chemiczny, papierniczy, spożywczy, ceramiczny i szklarski.
Skalę ulgi łatwo policzyć. Jak wylicza Interia, przy obecnych cenach od 80 do 90 euro za tonę samo 116 mln uprawnień przekazanych bezpośrednio firmom oznacza dla europejskiego przemysłu ponad 10 mld euro oszczędności. To pieniądze, których zakłady nie będą musiały wydać na zakup pozwoleń na rynku do 2030 r. Najwięcej mogą zyskać branże energochłonne, w których koszt emisji stanowi istotną część wydatków.
Co ciekawe, 28 mln uprawnień z tej puli to pozwolenia, których firmy nie wykorzystały, bo nie spełniły unijnych wymogów, m.in. nie przeprowadziły audytów energetycznych. Europosłowie dołączyli je do reformy. Porozumienie musi jeszcze zostać formalnie zatwierdzone w głosowaniu przez Parlament Europejski i państwa członkowskie w Radzie UE.
Ciepłownie największym polskim beneficjentem
Jak podaje RMF FM, największym beneficjentem w Polsce ma być ciepłownictwo. Około 9 mln darmowych uprawnień oznacza, że ciepłownie łącznie zyskają ponad 3 mld zł. Nie są to jednak pieniądze przelewane na konto firm. To wartość uprawnień, które ciepłownie dostaną zamiast kupować je na rynku. Skoro jedno uprawnienie odpowiada jednej tonie, chodzi o około 9 mln ton CO2, które polskie ciepłownie będą mogły wyemitować bez dokupowania pozwoleń.
| Polska branża | Dodatkowe uprawnienia | Skala |
|---|---|---|
| Ciepłownictwo | ok. 9 mln | |
| Ceramika (m.in. płytki) | do 2,5 mln |
Źródło: RMF FM na podstawie informacji europosła Adama Jarubasa
Głównym sprawozdawcą Parlamentu Europejskiego w tej sprawie był europoseł PSL Adam Jarubas. „Uprawnienia warte ponad 800 milionów euro pomogą w inwestycjach i ograniczą przerzucanie kosztów na klientów” powiedział RMF FM o wsparciu dla ciepłownictwa. Według stacji może to pomóc zatrzymać wzrost rachunków za ogrzewanie. Nowe rozwiązania mają zacząć działać na początku przyszłego roku.
Mechanizm jest prosty. Ciepłownia, która spala paliwa kopalne, musi za każdą wyemitowaną tonę CO2 umorzyć jedno uprawnienie. Im więcej uprawnień dostanie za darmo, tym mniej musi ich dokupić na rynku, a właśnie ten koszt, według Jarubasa, firmy przerzucają na odbiorców ciepła.
Chcesz częściej widzieć treści BNBN w Google?Dodaj nas do ulubionych źródeł
Zobacz również:
BIZNES · 12.11.2026Wizz Air traci dwie trzecie zysku. Za jego kłopoty zapłacą podróżniProducenci płytek dostaną do 2,5 mln uprawnień
Druga polska branża, która zyska na porozumieniu, to ceramika. Wsparcie ma być przyznawane w ramach specjalnego mechanizmu wyrównawczego dla branż szczególnie narażonych na koszty emisji. Jak podaje RMF FM, polski sektor ceramiczny może dostać nawet 2,5 mln dodatkowych uprawnień, choć wcześniejsze propozycje zakładały dla niego wręcz zmniejszenie liczby pozwoleń.
Polska jest trzecim największym producentem płytek w Unii. Branża zmaga się z wysokimi cenami energii, konkurencją z Indii i Turcji oraz kosztami polityki klimatycznej. Płytki wypala się w piecach o temperaturze około 1000 st. C. Wyrównanie będzie naliczane od 2026 r., ale cała procedura może potrwać od 8 do 9 miesięcy.
„To świetna wiadomość dla polskiego przemysłu: ceramiki, ciepłownictwa, chemii czy producentów papieru” ocenił Adam Jarubas.
Fundusz Modernizacyjny dostanie mniej, niż chcieli europosłowie
Nie wszystko poszło jednak po myśli polskich europosłów. Parlament Europejski proponował, by 11 mln niewykorzystanych uprawnień trafiło bezpośrednio do Funduszu Modernizacyjnego. To unijny fundusz, który finansuje transformację energetyczną w biedniejszych krajach Wspólnoty. Polska może otrzymać z niego w latach 2021 do 2030 około 14 mld euro, czyli około 60 mld zł. Propozycję Parlamentu poparli europosłowie zarówno KO, jak i PiS, bo oznaczała więcej pieniędzy na projekty w Polsce.
W ostatecznej wersji do Funduszu Modernizacyjnego może trafić tylko 5 mln uprawnień i to wyłącznie wtedy, gdy nie wykorzystają ich do 2030 r. branże najbardziej narażone na przenosiny produkcji. Część z nich może zasilić także Fundusz Innowacyjny, który wspiera nowe technologie w sektorach objętych systemem ETS. Jarubas ocenił, że ostateczne rozwiązanie jest bardzo zbliżone do stanowiska Parlamentu Europejskiego.