Sąd Okręgowy w Warszawie przyznał w piątek rację Jarosławowi Łukomskiemu, jednemu z najbardziej rozpoznawalnych polskich lektorów filmowych. Firma JFC Polska używała w reklamach przydomowych oczyszczalni ścieków głosu wygenerowanego przez sztuczną inteligencję, łudząco podobnego do jego głosu, bez jego wiedzy i zgody. Spółka ma usunąć nagrania, przeprosić lektora i zapłacić mu ponad 47 tys. zł. Wyrok nie jest prawomocny.
Sędzia Sylwia Wit vel Wilk z Wydziału Własności Intelektualnej uznała reklamę za deepfake, czyli treść, która w zwodniczy sposób udaje prawdziwą osobę. Jak podkreśliła, to pierwszy taki spór w polskim sądownictwie. Podobne rozstrzygnięcia zapadały wcześniej w sądach w Niemczech.
Głos lektora wygenerowany przez AI. Biegły: łudząco podobny
Proces ruszył pod koniec stycznia. Kluczowa okazała się opinia biegłego powołanego przez sąd. Stwierdził on, że „z punktu widzenia percepcji przeciętnego odbiorcy oba głosy należy uznać za wyraźnie (łudząco) podobne”. Dla sądu najważniejsze było właśnie to, czy słuchacz reklamy mógł uwierzyć, że mówi do niego konkretny, prawdziwy człowiek.
W piątek przed sądem zeznawał grafik JFC Polska odpowiedzialny za reklamy. Jak relacjonuje serwis Wirtualne Media, mężczyzna korzystał z ElevenLabs, popularnej platformy, która generuje i klonuje głosy za pomocą sztucznej inteligencji. Sięgał po bibliotekę dostępnych tam głosów i przerabiał je, zmieniając tempo i emocje. Nagrania powstały w czterech językach: polskim, czeskim, słowackim i węgierskim.
Samo użycie platformy nie przesądza, w jaki sposób zbudowano model głosu i czy ktoś wykorzystał do tego nagrania Łukomskiego. Sąd nie musiał jednak tego rozstrzygać. „Głos, jako narzędzie identyfikacji powoda, został stworzony przez sztuczną inteligencję” mówiła sędzia w uzasadnieniu.
Wyrok w sprawie Łukomskiego. Przeprosiny i ponad 47 tys. zł
JFC Polska musi trwale usunąć wszystkie filmy z wygenerowanym głosem i nie może go używać w przyszłości. Spółka ma też przeprosić lektora za bezprawne użycie ścieżek lektorskich wygenerowanych przez sztuczną inteligencję. Przeprosiny mają wisieć przez 45 dni na profilu firmy na Facebooku, przez 14 dni na jej stronie internetowej oraz zostać opublikowane w serwisie Wirtualne Media.
Sąd zasądził 30 tys. zł zadośćuczynienia z odsetkami za naruszenie dóbr osobistych oraz ponad 17 tys. zł odszkodowania. Firma pokryje także koszty procesu. To mniej, niż chciał lektor, który domagał się 50 tys. zł zadośćuczynienia i 102 tys. zł z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia. Sąd tłumaczył obniżenie kwot wątpliwościami co do sposobu wyliczenia strat. Zasądzona suma to więc niespełna jedna trzecia tego, czego domagał się Łukomski.
| Kwota | Wartość | Skala |
|---|---|---|
| Żądania lektora łącznie | 152 tys. zł | |
| Zasądzone łącznie | ponad 47 tys. zł | |
| w tym zadośćuczynienie | 30 tys. zł |
Źródło: Sąd Okręgowy w Warszawie. Kwoty zasądzone bez odsetek i kosztów procesu.
Zobacz również:
TECHNOLOGIE · 12.11.2026Cyberatak na ePUAP przyszedł z zagranicy. Miał sparaliżować urzędyGłos chroniony jak wizerunek. Nie tylko u znanych osób
Najważniejsza część wyroku dotyczy jednak zasady, a nie pieniędzy. Sąd uznał głos za dobro osobiste, które podlega ochronie niezależnie od tego, czy jego właściciel jest rozpoznawalny. Jak relacjonuje RMF FM, sąd nie podzielił przy tym argumentu, że Łukomski ma szczególny głos klasy „premium”. Według sędzi reklama mogła naruszać prawo do prywatności i wizerunku.
Chcesz częściej widzieć treści BNBN w Google?Dodaj nas do ulubionych źródeł
W praktyce oznacza to, że nie trzeba być gwiazdą dubbingu, żeby walczyć w sądzie o swój głos podrobiony przez algorytm. Wystarczy wykazać, że przeciętny odbiorca mógł go pomylić z oryginałem. Skoro gotowe biblioteki głosów AI są dostępne dla każdego grafika w firmie, to sygnał, który powinny usłyszeć wszystkie działy marketingu. Naszym zdaniem firmy, które oszczędzają na lektorach dzięki AI, muszą teraz sprawdzać nie tylko licencję narzędzia, ale też to, do kogo podobny jest wygenerowany głos.
Łukomski zadowolony, JFC Polska analizuje wyrok
Lektor nie krył satysfakcji. Wyrok określił jako „głęboko przemyślany, dobrze uzasadniony i sprawiedliwy” i podkreślił, że sprawa „tworzy nowe warunki” dla używania głosów przez sztuczną inteligencję. Jak relacjonuje tvn24.pl, liczy, że precedens trafi kiedyś do polskich przepisów, a twórcy i osoby rozpoznawalne poczują się bezpieczniej.
JFC Polska przekonywała w procesie, że podobna barwa nie oznacza skopiowania głosu z nagrań konkretnej osoby. Spółka przedstawiła prywatną ekspertyzę liczącą 422 strony, której autor kwestionował metodologię części badań. „Szanujemy pracę lektorów. Oczekujemy tylko, że wyrok zapadnie na podstawie rzetelnej opinii biegłego” mówił prezes firmy Mirosław Majewski, cytowany przez Wirtualne Media. Po ogłoszeniu wyroku pełnomocnicy spółki przekazali PAP, że o dalszych krokach zdecydują po konsultacji z klientem. Firma nie odpowiedziała przed publikacją na pytania tvn24.pl, dlatego nie wiadomo jeszcze, czy złoży apelację.
Branża lektorska patrzy na rozstrzygnięcie z mieszanymi uczuciami. Tomasz Bartos, założyciel banku głosów Mikrofonika, zwrócił uwagę na wysokość odszkodowania. „Nie jesteśmy zadowoleni z finansowego aspektu orzeczenia” przyznał.