Polska przegrała w Trybunale Sprawiedliwości Unii Europejskiej wszystkie siedem skarg na unijny pakiet klimatyczny „Gotowi na 55”, znany jako Fit for 55. W czwartkowych wyrokach TSUE uznał, że unijne instytucje miały prawo przyjąć zakwestionowane przepisy. Oznacza to, że w mocy zostają m.in. zakaz rejestracji nowych aut spalinowych od 2035 r., reforma handlu uprawnieniami do emisji CO2 i opłaty za ślad węglowy towarów sprowadzanych spoza Unii.
„W ogłoszonych dzisiaj wyrokach Trybunał oddalił wszystkie wniesione przez Polskę skargi” poinformował Trybunał w komunikacie, który przytacza Interia Biznes.
TSUE oddalił siedem skarg Polski na pakiet Fit for 55
Pakiet „Gotowi na 55” to zestaw unijnych przepisów, które mają obniżyć emisje gazów cieplarnianych w UE o co najmniej 55 proc. do 2030 r. w porównaniu z 1990 r. i doprowadzić do neutralności klimatycznej w 2050 r. Polska zaskarżyła siedem jego elementów.
Skargi złożyła między lipcem a wrześniem 2023 r. ówczesna minister klimatu i środowiska Anna Moskwa w rządzie Zjednoczonej Prawicy. Jak przypomina portal wnp.pl, w lutym 2024 r. minister ds. Unii Europejskiej Adam Szłapka informował w odpowiedzi na interpelację, że trwa analiza skarg. Ostatecznie nie zostały one wycofane.
| Zaskarżony akt pakietu Fit for 55 | Czego dotyczy |
|---|---|
| Reforma EU ETS i ETS2 | Handel uprawnieniami do emisji CO2, w tym nowy system dla paliw do aut i ogrzewania budynków |
| Rezerwa stabilności rynkowej | Mechanizm regulujący liczbę uprawnień do emisji na rynku |
| CBAM | Opłata za ślad węglowy niektórych towarów importowanych spoza UE |
| Normy CO2 dla aut | Koniec rejestracji nowych aut osobowych i dostawczych z silnikami spalinowymi od 2035 r. |
| Dyrektywa o efektywności energetycznej | Cele oszczędzania energii |
| Rozporządzenie LULUCF | Pochłanianie CO2 przez lasy i grunty |
| Rozporządzenie ESR | Cele redukcji emisji w sektorach spoza systemu ETS |
Źródło: TSUE, wnp.pl
Polska chciała jednomyślności. Trybunał się nie zgodził
Główny argument Polski dotyczył sposobu przyjęcia przepisów. Rząd przekonywał, że zaskarżone akty mają przede wszystkim charakter fiskalny albo wpływają na ogólną strukturę zaopatrzenia kraju w energię. W takiej sytuacji powinny zostać przyjęte jednomyślnie przez Radę UE, czyli z prawem weta dla każdego państwa, a nie większością głosów.
Trybunał uznał, że żaden z siedmiu aktów nie ma za główny cel znaczącego wpływu na wybór źródeł energii przez państwo członkowskie ani na strukturę jego zaopatrzenia w energię. Odrzucił też zarzuty naruszenia zasady solidarności energetycznej, równego traktowania państw i proporcjonalności.
Polska wskazywała również na negatywne skutki gospodarcze i społeczne nowych przepisów, w tym wzrost cen energii i utratę miejsc pracy. Sędziowie przypomnieli, że cele Unii obejmują jednocześnie dobrobyt obywateli, zrównoważony rozwój i ochronę środowiska, a wszystkie te wartości mają być realizowane równolegle.
Zobacz również:
BIZNES · 12.11.2026Karp już w Lidlu i Biedronce. Za kilogram zapłacisz nawet 69,90 złZakaz sprzedaży aut spalinowych od 2035 r. zostaje, ale Bruksela szykuje złagodzenie
Wyrok TSUE nie zamyka jednak dyskusji o samochodach. Niezależnie od sprawy w Luksemburgu przepisy o normach CO2 dla aut są właśnie zmieniane. Jak opisywał we wtorek serwis dziennik.pl, komisja środowiska Parlamentu Europejskiego przyjęła projekt zmian 48 głosami za, przy 30 przeciw i 2 wstrzymujących się.
Chcesz częściej widzieć treści BNBN w Google?Dodaj nas do ulubionych źródeł
Zgodnie z projektem w 2035 r. nowe auta osobowe miałyby ograniczyć emisje CO2 o 87,5 proc., a nie o 100 proc. Paliwa wyłącznie odnawialne lub niskoemisyjne miałyby być traktowane jak napęd elektryczny. Ostateczne głosowanie w Parlamencie Europejskim zapowiadane jest na grudzień. Jeśli zmiany wejdą w życie, sprzedaż części aut z silnikami spalinowymi po 2035 r. pozostanie możliwa.
ETS2 ruszy w 2028 r. Kierowców i domy czekają wyższe koszty
Z punktu widzenia domowych budżetów najważniejszy jest ETS2, czyli nowy system opłat za emisje z paliw używanych w transporcie i do ogrzewania budynków. Jego start przesunięto o rok, na 2028 r. Polski rząd zabiega o dalsze odroczenie, a jak pisał serwis zero.pl, część europosłów z Europejskiej Partii Ludowej poparła poprawkę przesuwającą system aż na 2031 r.
Raport „Analiza wpływu ETS2 na koszty życia Polaków” autorstwa Wandy Buk i Marcina Izdebskiego szacuje, że przeciętna rodzina ogrzewająca dom gazem zapłaci w latach 2027 do 2030 łącznie o około 6638 zł więcej, a ogrzewająca węglem o około 10 311 zł więcej. Litr benzyny miałby podrożeć netto o 0,49 zł w 2028 r., a oleju napędowego o 0,59 zł. Wyliczenia zakładają cenę uprawnień na poziomie około 45 euro za tonę CO2, prognozowanym przez Komisję Europejską. Raport przygotowano jeszcze przy założeniu, że system ruszy w 2027 r.
| Dodatkowy koszt przez ETS2 (przeciętna rodzina, 2027 do 2030) | Kwota | Skala |
|---|---|---|
| Ogrzewanie węglem | ok. 10 311 zł | |
| Ogrzewanie gazem | ok. 6638 zł |
Źródło: raport „Analiza wpływu ETS2 na koszty życia Polaków”, W. Buk, M. Izdebski
Unia przewidziała na złagodzenie skutków ETS2 Społeczny Fundusz Klimatyczny, z którego pieniądze mają trafiać m.in. do uboższych gospodarstw domowych. Jego start również przesunięto, z 1 stycznia 2026 r. na 1 stycznia 2027 r. Według Marcina Izdebskiego, współautora raportu, środki przypadające Polsce pokryją mniej niż 5 proc. potrzeb.