Kłopoty z satelitami SpaceX na Ukrainie. Senatorowie USA żądają dokumentów

Starshield, wojskowa odmiana satelitarnego internetu Starlink budowana przez SpaceX Elona Muska dla rządu USA, od kilku dni działa na Ukrainie z ograniczeniem. Według źródeł w ukraińskim ministerstwie obrony, na które powołuje się agencja Interfax-Ukraina, na terenach okupowanych przez Rosję system nie obsługuje obiektów poruszających się szybciej niż 161 km/h. SpaceX mówi o przyczynach technicznych, prezydent Wołodymyr Zełenski w to nie wierzy, a dwoje amerykańskich senatorów dało firmie czas do 30 listopada na zabezpieczenie dokumentów w tej sprawie.

- Reklama -

Sprawa ma też polski wątek. To Polska kupiła i przekazała Ukrainie dziesiątki tysięcy terminali Starlink i od lat opłaca ich abonamenty z publicznych pieniędzy.

Starshield nie działa dla obiektów szybszych niż 161 km/h

Starlink i Starshield korzystają z tej samej sieci satelitów na niskiej orbicie, ale Starshield jest wersją przeznaczoną dla wojska i administracji. Ukraina używa go m.in. do sterowania dronami przechwytującymi. Ograniczenie prędkości oznacza w praktyce, że urządzenia lecące szybko tracą łączność właśnie tam, gdzie jest ona najbardziej potrzebna, czyli w pobliżu linii frontu.

Jak relacjonował Kyiv Post, Zełenski powiedział, że problem trwa od pięciu dni. Ukraińskie drony przechwytujące Bars nie mogą przez to zestrzeliwać w pobliżu frontu rosyjskich dronów odrzutowych Shahed, a strefa, w której da się je skutecznie zwalczać, przesuwa się w głąb kraju. Drony Shahed mogą więc wlatywać głębiej, zanim Ukraińcy zdołają je zestrzelić.

SpaceX mówi o usterce. Zełenski: „My tak nie uważamy”

Według Zełenskiego SpaceX zapewniał ukraiński resort obrony, że nie wprowadzał żadnych ograniczeń. „Twierdzą, że jest to jakaś kwestia techniczna. My tak nie uważamy”, mówił ukraiński prezydent, cytowany przez Interię. Dodał, że problem dotyczy wielu urządzeń naraz: „Oznacza to, że nie są to pojedyncze przypadki, lecz zjawisko masowe”.

Zełenski zwraca uwagę na jeszcze jedną rzecz. Ograniczenie działa tylko na terenach zajętych przez Rosję, co jego zdaniem może oznaczać częściowe nieuznawanie tych ziem za część Ukrainy. Kyiv Post przytacza jego słowa, że taka decyzja jest bardzo niebezpieczna, bo „brzmi już politycznie”. Wcześniej Zełenski rozmawiał o problemach z łącznością z sekretarzem stanu USA Markiem Rubio, który miał zapewniać, że Starshield w większym stopniu podlega rządowi USA niż samej firmie.

Senatorowie USA dają SpaceX termin do 30 listopada

Sprawą zajęli się amerykańscy politycy. Demokratyczni senatorowie Jeanne Shaheen i Chris Coons wysłali do Elona Muska czterostronicowy list. Jak podaje Kyiv Post, żądają zachowania wewnętrznej korespondencji, logów sieci, zapisów zmian w oprogramowaniu oraz kontaktów z Białym Domem, Pentagonem i rosyjskimi urzędnikami od 1 września. Termin na potwierdzenie wykonania tych żądań mija 30 listopada.

Według „Wall Street Journal”, na który powołuje się Interia, senatorowie planują dochodzenie po styczniowym przejęciu przez Demokratów kontroli nad Kongresem. W liście napisali, że nowe ograniczenia budzą obawy, iż systemy, na których polega rząd USA, wciąż będą podatne na zakłócenia. Ograniczenia skrytykowali też Gregory Meeks i Adam Smith, najważniejsi demokraci w komisjach spraw zagranicznych i sił zbrojnych Izby Reprezentantów.

Polska zapłaciła za Starlinki dla Ukrainy prawie 323 mln zł

Dla Polski temat nie jest odległy. Według danych Ministerstwa Cyfryzacji, przekazanych na początku 2026 r. „Pulsowi Biznesu”, Polska kupiła i bezpłatnie przekazała Ukrainie 24,5 tys. terminali Starlink. Całkowity koszt od 2022 do 2024 r. wyniósł niemal 323 mln zł, a pieniądze pochodziły z Funduszu Pomocy.

- Reklama -

Polska płaci również za samą usługę. Standardowy abonament kosztował 528,90 zł brutto miesięcznie za terminal, a specjalny 1383,75 zł brutto. Resort cyfryzacji zapowiadał wtedy, że planowane jest dalsze wsparcie Ukrainy.

Chcesz częściej widzieć treści BNBN w Google?Dodaj nas do ulubionych źródeł

Abonament Starlink opłacany przez Polskę Koszt miesięczny za terminal
Specjalny
1383,75 zł brutto
Standardowy
528,90 zł brutto

Źródło: Ministerstwo Cyfryzacji

Trzeba jednak wyraźnie rozdzielić dwie rzeczy. Opłacane przez Polskę urządzenia to cywilne terminale Starlink, a obecne ograniczenie, według ukraińskich źródeł, dotyczy wojskowego Starshielda. Żadne z dostępnych źródeł nie mówi, by limit prędkości objął terminale finansowane przez Polskę.

Spór Polski z Muskiem o Starlinki trwa od miesięcy

W ocenie redakcji ta historia pokazuje problem, o którym w Polsce mówi się od dawna. Łączność, od której zależy obrona Ukrainy, a pośrednio bezpieczeństwo całego regionu, jest w rękach jednej prywatnej firmy i jednego człowieka. Nawet jeśli tym razem przyczyna okaże się techniczna, zależność od decyzji, na które ani Kijów, ani Warszawa nie mają wpływu, pozostaje faktem.

Polska zna to z własnego doświadczenia. Od 2025 r. polscy politycy publicznie spierali się z Muskiem o to, kto płaci za Starlinki na Ukrainie i czy firma może je wyłączyć. Teraz pytania o przejrzystość decyzji SpaceX zadają amerykańscy parlamentarzyści, a SpaceX tłumaczy ograniczenie wyłącznie przyczynami technicznymi.

Ilustracja: terminal internetu satelitarnego. Grafika: Canva

NAJNOWSZE

WYBRANE DLA CIEBIE

W tym tygodniu o tym się mówi