Awaria Microsoftu, która w czwartek po południu odcięła miliony ludzi od Outlooka, Teams i Copilota, w piątek wciąż nie była w pełni usunięta, a w Polsce wywołała reakcję rządu. Wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski ocenił, że to dowód na cyfrowe uzależnienie od globalnych korporacji, i zapowiedział, że jego resort pracuje nad wdrażaniem otwartego oprogramowania w administracji. Na start ma ruszyć konkurs dla samorządów.
Wpis ministra pojawił się w piątek przed południem w serwisie X, gdy Microsoft od kilkunastu godzin bezskutecznie próbował przywrócić działanie swoich serwerów. Według serwisu Downdetector, który zbiera zgłoszenia od internautów, w ciągu około godziny od początku problemów sygnały o awarii napłynęły z 74 krajów i terytoriów.
Gawkowski o awarii Microsoftu: wyraźna ilustracja uzależnienia
„To wyraźna ilustracja problemów z cyfrowym uzależnieniem od globalnych korporacji” napisał Gawkowski. Jego zdaniem ryzyko można ograniczyć, rozkładając zamówienia na wielu dostawców. „Zróżnicowanie dostawców i oparcie się na rozwiązaniach otwartych pozwala na ograniczenie takich ryzyk” dodał minister.
Rozwiązania otwarte, czyli oprogramowanie open source, to programy, których kod źródłowy jest publicznie dostępny. Każdy może go sprawdzić, poprawić i uruchomić na własnych serwerach, bez wykupywania licencji u jednego producenta. Urząd korzystający z takiego pakietu nie jest więc zdany na to, czy serwery jednej amerykańskiej firmy działają.
Minister przekonuje, że na zmianie zyska także budżet. „W przyszłości będziemy centralnie udostępniać zweryfikowane rozwiązania dla całej administracji” zapowiedział. „To nie tylko ogromne oszczędności, ale też realne zwiększanie cyfrowej suwerenności!” napisał. Kwot możliwych oszczędności resort nie podał.
Konkurs na open source w samorządach. Pakiet biurowy, poczta i chmura
Plan, do którego odwołuje się Gawkowski, nie powstał w piątek. Ministerstwo Cyfryzacji 3 czerwca 2026 r. rozpoczęło konsultacje założeń konkursu na pilotażowe wdrożenia otwartego oprogramowania w jednostkach samorządu terytorialnego, czyli w gminach, powiatach i województwach. Resort nazwał to pierwszym tego typu działaniem administracji centralnej. Konkurs ma być finansowany z działania 2.4 programu Fundusze Europejskie na Rozwój Cyfrowy.
Pilotaż obejmuje dokładnie te narzędzia, które w czwartek przestały działać u klientów Microsoftu: pocztę elektroniczną, kalendarze, komunikatory i wideokonferencje. Na liście są też edytory tekstu, arkusze kalkulacyjne, programy do prezentacji i prywatna chmura do przechowywania plików. Ministerstwo zaznaczyło, że szczególnie cenione będą pakiety, w których programy współpracują ze sobą.
Samorząd wybrany w konkursie dostanie pieniądze na wdrożenie, szkolenie urzędników, zabezpieczenia oraz rok wsparcia technicznego. Według piątkowych zapowiedzi ministra konkurs ma ruszyć wkrótce, ale dokładnej daty ani puli pieniędzy resort na razie nie podał. Dzień wcześniej, w czwartek, Ministerstwo Cyfryzacji zorganizowało Dzień Otwartych Technologii.
Zobacz również:
TECHNOLOGIE · 12.11.2026Twórcy Green Hell zarabiają o ponad połowę mniej. Nowa gra wyhamowałaAwaria Outlooka i Teams trwa prawie dobę
Problemy zaczęły się w czwartek po południu czasu polskiego. Microsoft najpierw informował, że „widzi pozytywne rezultaty” napraw, a kilka godzin później przyznał, że nie nastąpiła „trwała poprawa”. W piątek rano firma przekazała: „Na tym etapie odnotowaliśmy niewielki postęp”. Ostrzegła też, że wiadomości e-mail mogą docierać z dużym opóźnieniem, i wydłużyła do 48 godzin czas, przez który system próbuje doręczyć zaległą pocztę.
Według komunikatu na stronie stanu usług, opublikowanego w piątek o godz. 8:29 czasu polskiego, poprawka wgrana na część serwerów przyniosła pozytywne wyniki i była rozszerzana na kolejne regiony. Status usług wciąż brzmiał jednak „pogorszenie działania”, a Microsoft nie podał, kiedy wszystko wróci do normy. Najmocniej ucierpiała poczta Exchange Online, z której korzysta Outlook. Podstawowe wiadomości i spotkania w Teams oraz dostęp do plików w SharePoint w dużej mierze działały.
Charles Lamanna, wiceprezes wykonawczy Microsoftu odpowiedzialny za Copilota i platformę firmy, napisał w serwisie X, że nic nie wskazuje na to, by awarię spowodowały działania złośliwe albo cyberatak.
Chcesz częściej widzieć treści BNBN w Google?Dodaj nas do ulubionych źródeł
Banki, sądy i szkoły bez poczty
Awaria uderzyła w banki, instytucje rządowe i sądy w wielu krajach. W USA część pracowników w czwartek wcześniej wróciła do domów. W Australii firmy nie mogły drukować faktur, a niektóre szkoły w piątek nie były w stanie prowadzić zajęć online.
Banki i uczelnie ostrzegają przy tym przed oszustami, którzy podszywają się pod pomoc techniczną i proponują „naprawę” poczty. Australijski oddział ING napisał do klientów: „Oszuści mogą się z tobą kontaktować, oferując rozwiązanie problemów z Microsoftem lub innymi systemami”. Bank radzi, by nie dawać nikomu dostępu do swojego komputera ani telefonu bez potwierdzenia, że kontakt naprawdę pochodzi od danej instytucji.
Instrat: małe gminy mogą potrzebować chmury
Nie wszyscy uważają, że przesiadka urzędów na open source będzie prosta. Fundacja Instrat, ośrodek analityczny zajmujący się polityką publiczną, w uwagach do założeń konkursu ostrzegła, że wymóg instalowania programów wyłącznie na serwerach w urzędzie może być problemem, zwłaszcza dla mniej zamożnych samorządów. Według fundacji małe gminy wiejskie mogą potrzebować rozwiązań chmurowych.
Instrat zaapelował, by dopuścić rozwiązania w chmurze oraz by każdy samorząd z pilotażu dokumentował koszty, problemy i wymagania organizacyjne wdrożenia. Fundacja zwróciła też uwagę, że kluczowa jest możliwość eksportu danych do standardowych formatów. Jej zdaniem to chroni samorządy przed nowym rodzajem uzależnienia od dostawcy.
W ocenie redakcji czwartkowo-piątkowa awaria to najlepsza reklama, jaką ministerstwo mogło dostać dla swojego programu. Firmy i urzędy, które pocztę, kalendarz, komunikator i dokumenty trzymają u jednego dostawcy, przez prawie dobę przekonywały się, ile kosztuje brak planu awaryjnego. Program w samorządach to jednak dopiero pilotaż, a ministerstwo wciąż nie podało, ile pieniędzy na niego przeznaczy i ile urzędów nim obejmie.