Wysocy rangą urzędnicy Białego Domu rozmawiają o tym, czy sekretarz handlu USA Howard Lutnick powinien odejść z rządu Donalda Trumpa. Jak podała agencja Reuters, powołując się na dwie osoby znające sprawę, dyskusje toczą się w cieniu skandalu szpiegowskiego wokół Nvidii, czyli największego na świecie producenta chipów do sztucznej inteligencji. Biały Dom publicznie zapewnia, że prezydent nadal w pełni ufa swojemu ministrowi.
Lutnick to weteran Wall Street, który współprzewodniczył zespołowi przejmowania władzy po wyborczym zwycięstwie Trumpa. Z prezydentem przyjaźni się od trzech dekad, a w 2008 r. wystąpił w jego programie telewizyjnym „The Apprentice”. Jako szef Departamentu Handlu odpowiada m.in. za kontrolę eksportu zaawansowanych technologii, w tym chipów.
Afera w Nvidii uderza w Departament Handlu
Punktem zapalnym jest sprawa Jensena Huanga, wieloletniego szefa Nvidii, który w czwartek ogłosił rezygnację. Wcześniej wyszło na jaw, że miał romans z Alice Huang, którą amerykańskie władze podejrzewają o szpiegostwo na rzecz Pekinu. Kobieta jest związana z kierownictwem Megaspeed, firmy zarejestrowanej w Singapurze. Według Reutersa Megaspeed od czerwca 2024 r. kupił zaawansowane chipy AI Nvidii za ponad 4,8 mld dolarów.
Departament Handlu ma kłopot, bo zarzuca mu się zbyt łagodne traktowanie tej sprawy. Jak opisywał „New York Times”, cytowany przez serwis The Next Web, Biuro Przemysłu i Bezpieczeństwa, czyli agencja resortu odpowiedzialna za kontrolę eksportu, przerwało swoje śledztwo w sprawie Megaspeed, a sprawę przejął Departament Sprawiedliwości. Wcześniej, w sierpniu 2025 r., radca generalny Nvidii pisał do prowadzących postępowanie agentów. Twierdził, że kontakt zaakceptował wysoki urzędnik resortu Jeffrey Kessler. Departament Handlu zapewnia, że działał zgodnie z procedurami, a Megaspeed zaprzecza zarzutom przemytu.
Portal Axios podał w środę, że Lutnick spowalniał zapowiadane przez Trumpa działania przeciwko firmom podejrzewanym o przekierowywanie chipów Nvidii do Chin. Reuters przypomina, że od października 2025 r. resort nie dopisał żadnej firmy do kluczowej czarnej listy handlowej. To najdłuższa taka przerwa od ponad dekady.
Kongres naciska na sekretarza handlu
Krytyka płynie z obu stron sceny politycznej. Republikański senator John Kennedy powiedział w CNN, że nie wie jeszcze, czy Lutnick powinien stracić stanowisko, ale ocenił: „To jest tak poważne jak tętniak”. Demokratyczna senator Elizabeth Warren, która od stycznia pokieruje senacką komisją bankową, zarzuca Lutnickowi i Kesslerowi, że nie zamknęli luk w kontroli eksportu.
Demokraci Ron Wyden i Richard Neal, najważniejsi członkowie swojej partii w komisjach finansów Senatu i Izby Reprezentantów, napisali do Lutnicka, że badają zgody na sprzedaż chipów chińskim firmom powiązanym z władzami, wojskiem i podmiotami objętymi sankcjami. Kwestionują też decyzję Trumpa z grudnia 2025 r., która pozwoliła Nvidii sprzedawać do Chin zaawansowane chipy H200 w zamian za udział państwa w przychodach. Nazwali ją „niekonstytucyjnym podatkiem eksportowym”.
Biały Dom na razie broni ministra. „Prezydent ma pełne zaufanie do sekretarza i jego zdolności do pełnienia tej funkcji” przekazał Reutersowi przedstawiciel administracji. Według serwisu The National, na który powołuje się portal UA.NEWS, inny urzędnik nazwał Lutnicka „najbardziej przełomowym ministrem handlu współczesności”.
Chcesz częściej widzieć treści BNBN w Google?Dodaj nas do ulubionych źródeł
| Kiedy | Wydarzenie |
|---|---|
| styczeń 2025 r. | Administracja Bidena ogranicza eksport chipów AI, Polska poza gronem 18 kluczowych sojuszników |
| maj 2025 r. | Departament Handlu rezygnuje z tych ograniczeń |
| grudzień 2025 r. | Trump zgadza się na sprzedaż chipów H200 do Chin |
| 12 listopada 2026 r. | Jensen Huang rezygnuje z funkcji szefa Nvidii |
| 13 listopada 2026 r. | Reuters: Biały Dom rozważa odejście Lutnicka |
Źródło: Reuters, RMF FM, „New York Times”
Departament Handlu decyduje o dostępie Polski do chipów AI
Dla Polski to nie jest odległa sprawa. To właśnie Departament Handlu ustala zasady eksportu najnowocześniejszych procesorów graficznych, bez których nie da się budować centrów danych dla sztucznej inteligencji. W styczniu 2025 r. administracja Joe Bidena wprowadziła przepisy, które ograniczały eksport takich układów do wszystkich państw poza 18 kluczowymi sojusznikami USA. Polska znalazła się w grupie ponad 120 krajów objętych restrykcjami.
Jak informowało wtedy RMF FM, w maju 2025 r. Biuro Przemysłu i Bezpieczeństwa ogłosiło, że te przepisy nie wejdą w życie. Resort tłumaczył, że podważyłyby stosunki dyplomatyczne USA z dziesiątkami krajów. Decyzję komentował wówczas Jeffrey Kessler, ten sam urzędnik, który dziś jest na celowniku Kongresu w związku z aferą Megaspeed. Polska ambasada w Waszyngtonie przyjęła to z zadowoleniem.
Od decyzji tego resortu zależy więc, na jakich warunkach polskie firmy i instytucje mogą kupować amerykańskie chipy do projektów związanych ze sztuczną inteligencją. Tymczasem w Kongresie przybywa głosów za zaostrzeniem kontroli eksportu. Przewodniczący senackiej komisji wywiadu Tom Cotton zaapelował do Lutnicka o odcięcie chińskiego producenta pamięci CXMT od amerykańskiego rynku i technologii.