Komisja Europejska chce zakazać 10 sztuczek sklepów internetowych. Subskrypcję anulujesz jednym przyciskiem

Komunikat »zostały tylko 2 sztuki«, który znika po odświeżeniu strony, darmowy okres próbny, który sam zamienia się w płatny abonament, i opłata dopisana do zamówienia dopiero przy kasie. Komisja Europejska chce, żeby takie sztuczki sklepów internetowych i aplikacji zniknęły z całej Unii. W środę przedstawiła projekt Digital Fairness Act, czyli aktu o uczciwości cyfrowej, który obejmie także polskich klientów i polskie firmy.

Projekt zakłada czarną listę 10 zakazanych praktyk, obowiązkowy przycisk do anulowania subskrypcji i kary sięgające nawet 6 proc. światowego obrotu firmy za poważne naruszenia transgraniczne. Zanim przepisy zaczną obowiązywać, muszą je jeszcze przyjąć Parlament Europejski i państwa członkowskie.

Sklepy internetowe z czarną listą. Te 10 sztuczek ma być zakazanych

Bruksela celuje w tzw. dark patterns, czyli takie projektowanie stron i aplikacji, które podstępnie popycha użytkownika do decyzji korzystnych dla sprzedawcy. Według serwisu Euronews, który dotarł do projektu przed publikacją, na czarnej liście znalazło się utrudnianie rezygnacji z usługi w porównaniu z jej zamówieniem oraz ukrywanie cen i warunków automatycznego przedłużania umowy.

Zakazane mają być też fałszywe informacje o dostępności i popularności produktu, powtarzanie komunikatów o kończącym się towarze na każdym etapie zakupu, automatyczne dodawanie do koszyka dodatkowych produktów lub większej liczby sztuk oraz sugerowanie, że nie ma innego wyboru. Na liście są również przedstawianie odmowy jako złej decyzji, ciągłe namawianie klienta do zmiany zdania, mylące podwójne przeczenia i fałszywe powiadomienia sugerujące, że ktoś próbował się z nami skontaktować.

Komisja ma też mieć prawo dopisywać do listy kolejne praktyki bez ponownego angażowania Parlamentu i państw członkowskich. Same promocje, perswazyjny marketing i informacje o ograniczonym zapasie pozostaną dozwolone, o ile są prawdziwe.

Subskrypcję anulujesz jednym przyciskiem. Koniec z cichym przedłużaniem

Najwięcej zmieni się dla osób, które płacą za aplikacje, serwisy streamingowe i programy w abonamencie. Według projektu, który opisuje Euronews, darmowy okres próbny nie będzie mógł przejść w płatną subskrypcję bez aktywnej zgody klienta. Usługi będą też musiały mieć wyraźny przycisk do rozwiązania umowy.

Zakazane ma być również tzw. drip pricing, czyli doliczanie obowiązkowych opłat dopiero na ostatnim etapie zamówienia. Bruksela chce także skończyć z mylącymi obniżkami, w których cena »przed« jest sztucznie zawyżona. Jak relacjonuje niemiecki nadawca publiczny Tagesschau, wśród zakazów są fałszywe rabaty liczone od sztucznie podniesionej ceny referencyjnej.

Influencerzy będą musieli wyraźnie oznaczać w każdym poście płatną współpracę, na przykład słowem »reklama«, i nie będą mogli przedstawiać jej jako prywatnej rekomendacji. »Jeśli ktoś promuje produkty w mediach społecznościowych, powinno to być jasno powiedziane« mówił serwisowi EUobserver Agustín Reyna, dyrektor generalny BEUC, czyli Europejskiej Organizacji Konsumentów.

Zobacz również:

BIZNES · 11.11.2026Paczki z Chin. Polacy zamawiają mniej na AliExpress i Temu, ale wydają więcej

Gry, dzieci i asystenci AI. Nowe zasady nie tylko dla e-sklepów

Projekt sięga dalej niż koszyk w sklepie internetowym. Płatne skrzynki z losowymi nagrodami w grach, tzw. loot boxy, oraz mechanizmy »pay to win«, w których za pieniądze kupuje się przewagę nad innymi graczami, mają zostać zakazane wobec niepełnoletnich. Wszystkie firmy nie będą mogły kierować do dzieci reklam opartych na profilowaniu.

Użytkownicy dostaną możliwość wyłączenia automatycznego odtwarzania kolejnych filmów, nagród za codzienną aktywność i powiadomień niezwiązanych z usługą. Asystenci AI, którzy robią zakupy w imieniu klienta, będą musieli ujawniać sponsorowane propozycje, a użytkownik sam zdecyduje, które zakupy wymagają jego zgody.

Źródło: ocena skutków Komisji Europejskiej, za Euronews

Chcesz częściej widzieć treści BNBN w Google?Dodaj nas do ulubionych źródeł

Polskie prawo już karze za dark patterns. UOKiK nakładał wielomilionowe kary

Nowe przepisy mają zastąpić dyrektywę o nieuczciwych praktykach handlowych z 2005 r. Zamiast 27 krajowych wersji przepisów obowiązywałoby jedno rozporządzenie stosowane bezpośrednio w każdym państwie Unii, także w Polsce. Według projektu zasady zaczną działać 12 miesięcy po wejściu w życie, a Tagesschau zwraca uwagę, że mogą stać się obowiązkowe dopiero w 2029 r.

Polski Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów już teraz ściga część takich praktyk. Brał udział w międzynarodowym przeglądzie stron i aplikacji 642 firm, z którego wynikło, że 75,7 proc. z nich stosowało co najmniej jedną manipulacyjną technikę. Jak podaje serwis Poland Insight, urząd wykrył zakazane praktyki na połowie z 10 sprawdzonych polskich stron, a najczęściej chodziło o automatyczne zaznaczanie dodatkowych opcji.

UOKiK ukarał jedną z czołowych platform sprzedażowych kwotą 17 mln zł za wprowadzające w błąd informacje o terminach dostawy i dostępności produktów. Na spółkę prowadzącą sklepy born2be.pl i renee.pl nałożył prawie 15 mln zł kary za sposób informowania o obniżkach cen. W marcu urząd wydał poradnik »Nie klikaj w ciemno! Od perswazji do dark patterns«, w którym ostrzegał przed ukrytymi kosztami i pułapkami subskrypcyjnymi.

Nie wszyscy są zachwyceni. Część organizacji biznesowych pyta, czy nowe prawo jest potrzebne, skoro działają już akt o usługach cyfrowych i akt o sztucznej inteligencji. Niemiecki rząd w nieoficjalnym stanowisku, na które powołuje się Euronews, ocenił, że zasadność zamiany dyrektywy w rozporządzenie »nie została jeszcze wystarczająco wykazana«.

Zdjęcie: Shixart1985, Wikimedia Commons, licencja CC BY 2.0