60 000 zł. Tyle wynosi maksymalna kompensata, jaką państwo może wypłacić bliskim osoby, która zginęła w wyniku przestępstwa. Po sobotnim zamachu na krakowskim Rynku Głównym, w którym zginęło sześć osób, a 15 zostało rannych, rodziny ofiar i poszkodowani zaczynają pytać, kto pokryje koszty leczenia, rehabilitacji i pogrzebów. Odpowiedź zależy od kilku źródeł naraz: pomocy państwa, prywatnych polis i roszczeń cywilnych.
Premier Donald Tusk zapowiedział we wtorek, że poszkodowani w ataku otrzymają ponadstandardową pomoc państwa. Szef rządu nie wyjaśnił jednak, na czym miałaby ona polegać, a Centrum Informacyjne Rządu nie odpowiedziało wcześniej »Rzeczpospolitej« na pytanie o konkretne wsparcie finansowe. Wojewoda małopolski Krzysztof Jan Klęczar zapewnił w rozmowie z PAP, że ofiarom i ich bliskim zostanie udzielona »wszelka pomoc, jaka będzie potrzebna«, w tym przy transporcie ciał zmarłych. Według wojewody we wtorek w szpitalach przebywało jeszcze 13 z 15 rannych.
Kompensata od państwa. Nawet 60 tys. zł dla rodzin ofiar
Niezależnie od zapowiadanej specjalnej pomocy poszkodowani mogą skorzystać z istniejącego mechanizmu. Ustawa z 7 lipca 2005 r. o państwowej kompensacie przysługującej ofiarom niektórych czynów zabronionych przewiduje wypłatę do 25 000 zł dla osoby, która doznała ciężkiego uszczerbku na zdrowiu albo rozstroju zdrowia trwającego dłużej niż 7 dni. Jeśli ofiara zginęła, osobom najbliższym przysługuje do 60 000 zł.
Krąg uprawnionych jest jednak ograniczony. Kompensatę mogą dostać małżonek lub partner pozostający we wspólnym pożyciu, rodzice, dziadkowie, dzieci, wnuki oraz osoby przysposobione. Pieniądze pokrywają wyłącznie utracone zarobki lub inne środki utrzymania, koszty leczenia i rehabilitacji oraz koszty pogrzebu.
| Państwowa kompensata | Maksymalna kwota | Skala |
|---|---|---|
| Osoba poszkodowana | 25 000 zł | |
| Najbliżsi ofiary śmiertelnej | 60 000 zł |
Źródło: ustawa o państwowej kompensacie przysługującej ofiarom niektórych czynów zabronionych
Kompensata ma charakter uzupełniający. Przysługuje tylko w tej części, której nie da się uzyskać od sprawcy, z ubezpieczenia ani ze środków pomocy społecznej. Wniosek składa się do sądu rejonowego właściwego dla miejsca stałego pobytu, opłata wynosi 100 zł, a termin to 3 lata od ujawnienia się skutków przestępstwa, nie później niż 5 lat od jego popełnienia. Przy kosztach leczenia, rehabilitacji lub pogrzebu można wnioskować o zaliczkę jeszcze przed wydaniem orzeczenia.
Zobacz również:
FINANSE · 10.11.2026Spadki na Wall Street po danych o inflacji. Nvidia traci ponad 5 proc. Dolar drożejePolisa na życie może zadziałać. Jest jeden wyjątek
Drugim źródłem pieniędzy są prywatne ubezpieczenia. Polska Izba Ubezpieczeń przekazała »Rzeczpospolitej«, że na rynku dostępne są polisy na życie obejmujące śmierć w wyniku zamachu terrorystycznego. Jeśli ubezpieczony zginie jako ofiara takiego zdarzenia, świadczenie otrzymają osoby wskazane w umowie jako uposażone.
Ranni muszą sprawdzić umowy dodatkowe do polis, na przykład na wypadek następstw nieszczęśliwych wypadków, trwałego uszczerbku na zdrowiu czy pobytu w szpitalu. To, czy obejmują one akty terroru, zależy od zakresu konkretnej umowy. Wyjątkiem, na który zwraca uwagę PIU, jest wyłączenie odpowiedzialności przy czynnym udziale ubezpieczonego w zamachu. Taki zapis nie pozbawia jednak ochrony przypadkowych ofiar. Rzecznik Finansowy zwracał wcześniej uwagę na niejasne definicje wyłączeń wojennych w ogólnych warunkach ubezpieczeń, dlatego kluczowe jest dokładne przeczytanie OWU.
Chcesz częściej widzieć treści BNBN w Google?Dodaj nas do ulubionych źródeł
Obowiązkowe OC sprawcy, które zwykle pokrywa szkody na drodze, tu pomoże tylko częściowo. Jak wyjaśnia Interia, komunikacyjne OC obejmuje szkody wyrządzone ruchem pojazdu, także gdy kierowca ucieka przed policją. Nie obejmuje natomiast obrażeń od broni palnej, nawet jeśli strzały padły z wnętrza samochodu, bo auto nie pełniło wtedy funkcji środka transportu. Z tego samego powodu nie zapłaci za nie Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny.
Marcin Broda, redaktor naczelny »Dziennika Ubezpieczeniowego«, zwraca w komentarzu dla money.pl uwagę na różnicę w położeniu poszkodowanych. Ofiara wypadku drogowego, która nie zawiniła, zwykle może liczyć na OC sprawcy, z którego finansowana jest rehabilitacja, sprzęt, a w razie trwałego uszczerbku także renta. Ofiary ataku takiego jak w Krakowie mają mniej możliwości i są zdane na pomoc państwa, zbiórki albo własne polisy.
Roszczenia wobec spadkobierców sprawcy
Sprawca ataku zmarł w szpitalu w poniedziałek, więc odpowiedzialność karna wygasła. Nie zamyka to drogi cywilnej. Prawnik Mateusz Mickiewicz wyjaśniał »Faktowi«, że poszkodowani mogą domagać się zadośćuczynienia, zwrotu kosztów leczenia i utraconych zarobków od spadkobierców sprawcy, ale tylko wtedy, gdy przyjmą oni spadek. Bliscy zmarłych mogą dochodzić zadośćuczynienia za własną krzywdę, a osoba, która pokryła koszty pogrzebu, może żądać ich zwrotu.
Doraźne wsparcie uruchomiły też firmy. PZU Zdrowie otworzyło infolinię wsparcia psychologicznego pod numerem 22 735 39 44, czynną od 9.00 do 18.00, oraz dyżur psychologa w Krakowie przy ul. Prądnickiej 20A. Od 1 września działa też bezpłatna, całodobowa i anonimowa infolinia dla osób pokrzywdzonych przestępstwem pod numerem 116 006, prowadzona przez Fundację Iwo Doradztwo Obywatelskie i finansowana z Funduszu Sprawiedliwości.
