Nawrocki znów wetuje blokowanie treści w internecie. „Widmo urzędnika cenzora”

Prezydent Karol Nawrocki w piątek zawetował ustawę, która miała pozwolić na szybkie blokowanie nielegalnych treści w internecie, w tym materiałów z wykorzystywaniem seksualnym dzieci, oszustw i nawoływania do samobójstwa. To jego drugie weto w tej sprawie w 2026 r. Decyzja zapadła w ostatnim dniu, jaki prezydent miał na podpis, dzień po tym, jak wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski apelował do niego przed Pałacem Prezydenckim.

- Reklama -

Ustawa była częścią wdrożenia w Polsce unijnego Aktu o usługach cyfrowych, w skrócie DSA (od ang. Digital Services Act). To unijne rozporządzenie, które czyni platformy internetowe, takie jak Facebook czy TikTok, odpowiedzialnymi za publikowane na nich treści. W całej Unii Europejskiej obowiązuje w pełni od 17 lutego 2024 r.

Weto Nawrockiego. Prezydent mówi o „urzędniku cenzorze”

Prezydent uzasadnił decyzję obawą przed cenzurą. „Wróciło widmo urzędnika cenzora, który będzie podejmował decyzje, co wolno, a czego nie wolno w internecie” stwierdził, cytowany przez Wirtualną Polskę. Ocenił też, że rząd zastosował „szantaż emocjonalny, by przepchnąć przepisy, które dają rządowi w zasadzie arbitralną kontrolę”.

Nawrocki zwrócił uwagę, że na rejestr blokad mogłaby trafić cała domena z powodu jednego nielegalnego komentarza. Podkreślił, że o tym, czy doszło do przestępstwa, powinny rozstrzygać niezależne sądy, a nie urzędnicy. Ostrzegł również, że możliwość zablokowania całego serwisu mogłaby służyć do wywierania nacisku na platformy w sprawie ich zasad moderacji. „Nie będę ulegał żadnym szantażom rządzących, tym bardziej, jeśli zakładnikami ma być bezpieczeństwo i wolność” mówił.

Prezydent wyjaśnił też, dlaczego nie skierował ustawy do Trybunału Konstytucyjnego. „Ta ustawa w normalnych warunkach mogłaby trafić do oceny przez Trybunał Konstytucyjny” przyznał. Dodał jednak, że jego zdaniem Trybunał obecnie nie funkcjonuje i trzeba go odbudować, dlatego weto było jedyną drogą.

Blokowanie treści w internecie. Co przewidywała zawetowana ustawa

Projekt przygotowało Ministerstwo Cyfryzacji. Ustawa miała wprowadzić szybką procedurę wydawania nakazów ograniczenia dostępu do treści łamiących prawo. Według resortu administracyjne decyzje o blokadzie mogły dotyczyć wyłącznie katalogu najpoważniejszych przestępstw. Znalazły się w nim m.in. nawoływanie do samobójstwa, materiały z wykorzystywaniem seksualnym dzieci, handel ludźmi, fałszywe alarmy i oszustwa.

Nakazy miał wydawać prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (UKE), a w przypadku platform z materiałami wideo przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji. Prezes UKE miał też prowadzić rejestr stron wykorzystywanych do rozpowszechniania nielegalnych treści. Od każdej decyzji przysługiwało odwołanie do sądu powszechnego, a do czasu jego rozstrzygnięcia nakaz nie byłby wykonywany. Użytkownik, któremu niesłusznie zablokowano wpis, mógłby też wnioskować o jego przywrócenie.

Drugie weto w sprawie DSA. Sejm przyjął ustawę po atakach w szkołach

Spór trwa od miesięcy. Pierwszą wersję przepisów prezydent zawetował 9 stycznia 2026 r. Porównał wtedy prezesa UKE do Ministerstwa Prawdy z powieści „Rok 1984” George’a Orwella. Rząd rozdzielił następnie przepisy na dwie ustawy. 25 września Nawrocki podpisał tę, która wprowadza krajowy nadzór nad stosowaniem DSA, ale nie zawiera mechanizmu blokowania treści. Od 6 listopada prezes UKE pełni funkcję koordynatora usług cyfrowych i przyjmuje skargi na moderację treści na platformach.

Część o blokowaniu treści Sejm uchwalił osobno 8 października, po serii ataków nożowników w szkołach i po apelu premiera Donalda Tuska. Do prezydenta ustawa trafiła 23 października. Nawrocki miał na decyzję czas do 13 listopada.

- Reklama -

Gawkowski apelował „jako do ojca”. Rząd pokazał dane o dzieciach w sieci

W czwartek Gawkowski przekonywał prezydenta do podpisu podczas briefingu przed Pałacem Prezydenckim. „Musimy zmusić platformy cyfrowe do działania” mówił. Według ministra niemal wszystkie państwa Unii mają już podobne przepisy. W apelu zwrócił się do prezydenta słowami: „Zwracam się do Pana także jako do ojca”.

Chcesz częściej widzieć treści BNBN w Google?Dodaj nas do ulubionych źródeł

Resort cyfryzacji oparł swoje argumenty na raporcie „Czarna księga młodych ofiar platform cyfrowych w Polsce”. Według przytaczanych przez ministerstwo danych 39 proc. nastolatków doświadczyło cyberprzemocy, a u 24 proc. powtarzała się ona co najmniej raz w miesiącu. Prawie połowa ofiar, 47 proc., nikomu o tym nie powiedziała.

Młodzi w sieci Odsetek Skala
Ofiary agresji, które nie znały sprawcy 76,5 proc.
Ofiary cyberprzemocy, które nikomu nie powiedziały 47 proc.
Osoby w wieku od 14 do 18 lat, ofiary agresji seksualnej w sieci w ostatnim roku 45,5 proc.
Nastolatki, które doświadczyły cyberprzemocy 39 proc.
Cyberprzemoc powtarzana co najmniej raz w miesiącu 24 proc.
Osoby w wieku od 14 do 18 lat, którym grożono ujawnieniem intymnych materiałów 10,6 proc.

Źródło: Ministerstwo Cyfryzacji, raport „Czarna księga młodych ofiar platform cyfrowych w Polsce”

Z raportu wynika też, że z TikToka korzysta w Polsce około 760 tys. dzieci w wieku od 7 do 12 lat, a z Instagrama około 290 tys., choć regulaminy obu serwisów wymagają ukończenia 13 lat. Średni wiek pierwszego kontaktu z pornografią w internecie to według raportu 11 lat i 3 miesiące.

Polska wśród ostatnich krajów Unii bez pełnego wdrożenia DSA

Po wecie Polska nadal nie ma krajowej procedury szybkiego blokowania nielegalnych treści, którą przewiduje unijny system DSA. Ministerstwo Cyfryzacji już po styczniowym wecie podkreślało, że Polska jest jednym z ostatnich krajów Unii, które nie wdrożyły tych przepisów. Jak przypominała TVN24, za brak wdrożenia DSA Polsce grożą wysokie kary finansowe przed Trybunałem Sprawiedliwości UE.

Tego samego dnia prezydent podpisał sześć innych ustaw. Wśród nich są przedłużenie rezerwacji terenów pod Centralny Port Komunikacyjny, przepisy o VAT w gospodarce cyfrowej i zmiany w prawie farmaceutycznym. Przy ustawie o CPK Nawrocki zaznaczył, że krótkoterminowe przedłużanie terminów nie zastąpi stabilnej strategii dla tej inwestycji. Aby zawetowana ustawa o blokowaniu treści mogła wejść w życie, Sejm musiałby odrzucić weto większością trzech piątych głosów.

NAJNOWSZE

WYBRANE DLA CIEBIE

W tym tygodniu o tym się mówi