Złoty pierścionek w sklepie jubilerskim musi mieć cechę probierczą albo świadectwo badania, a sprzedawcę sprawdza urząd probierczy. Ten sam pierścionek wystawiony w internecie jest dla kupującego tylko zdjęciem i opisem. We wtorek 10 listopada rząd przyjął projekt, który ma zmniejszyć tę różnicę.
Rada Ministrów zajęła się nowelizacją ustawy Prawo probiercze oraz ustawy Prawo o miarach, przygotowaną przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii. Jak przekazał resort, sprzedaż internetowa wyrobów z metali szlachetnych ma zostać objęta obowiązkami zbliżonymi do tych, które już dziś obowiązują w sklepach stacjonarnych. Dzięki temu urzędy probiercze „będą mogły skuteczniej kontrolować rynek”.
Biżuteria w internecie pod kontrolą urzędów probierczych
Zmiany dotyczą wyrobów ze złota, srebra i platyny, w tym biżuterii kupowanej przez internet. Ministerstwo wskazuje, że celem jest większe bezpieczeństwo klientów i pewność co do jakości kupowanych produktów. Resort mówi też o potrzebie „zwiększenia przejrzystości rynku”.
Projekt doprecyzowuje zasady oznaczania wyrobów z metali szlachetnych. Według ministerstwa konsumentom ma być łatwiej rozpoznać próbę i znaki umieszczone na biżuterii oraz innych przedmiotach. Projekt został już przekazany do notyfikacji Komisji Europejskiej.
Próba, masa i zdjęcie cechy w każdej ofercie
Szczegóły nowych obowiązków zawierała wersja projektu skierowana w 2025 r. do konsultacji, opublikowana między innymi przez Związek Pracodawców Polska Miedź. Zgodnie z projektowanym art. 5 ust. 3 ustawy Prawo probiercze przedsiębiorca sprzedający przez internet miałby podawać w ofercie rodzaj metalu, próbę i masę wyrobu. Musiałby też zadeklarować, że wyrób jest oznaczony cechami probierczymi albo ma świadectwo badania.
Trzecim elementem ma być graficzny wizerunek cechy probierczej umieszczonej na konkretnym wyrobie. Kupujący zobaczy więc przed zakupem nie tylko sam przedmiot, ale także znak potwierdzający zawartość kruszcu. Niedopełnienie tych obowiązków ma być karane grzywną nakładaną w drodze mandatu. Kwot nowych kar projekt w tej wersji nie określał.
Kluczowa ma być tak zwana kontrola następcza. Urząd probierczy będzie mógł sprawdzić, czy wyrób oferowany w internecie rzeczywiście odpowiada deklaracji sprzedawcy, na przykład czy złoto ma podaną w ofercie próbę. Projekt przewiduje też, że obok cechy probierczej części zasadniczej wyrobu będzie można umieszczać znak „MET”.
Urzędy zyskałyby możliwość prowadzenia kontroli handlu internetowego zdalnie, bez wyjazdu do siedziby sprzedawcy. Przepisy o obowiązku informowania konsumenta miałyby objąć również sprzedaż na odległość i poza lokalem przedsiębiorstwa.
Zobacz również:
BIZNES · 08.11.2026Odłamki rakiet spadły na wieżowiec Aramco. To główny dostawca ropy do PolskiBranża jubilerska sama prosiła o zmiany
Z rządowego opisu projektu wynika, że o nowe regulacje zabiegali przedsiębiorcy z branży jubilerskiej, współpracujący z zespołem powołanym przez prezesa Głównego Urzędu Miar. Wskazywali na dużą liczbę nieoznaczonych wyrobów w obrocie i na oszustwa polegające na sprzedawaniu metali nieszlachetnych jako szlachetnych. Zwracali też uwagę na uszczuplenia podatkowe.
Autorzy projektu w uzasadnieniu wprost wskazują na rozwój sprzedaży w internecie oraz na uwagi Najwyższej Izby Kontroli dotyczące ściągania należności przez administrację probierczą. Stwierdzili, że celów nie da się osiągnąć bez zmiany przepisów.
Osobnym problemem jest zdrowie kupujących. W uzasadnieniu wymieniono ryzyko związane z obecnością w wyrobach substancji takich jak nikiel i kadm. Projekt zakłada jednocześnie zwiększenie sankcji za naruszanie prawa probierczego.
Chcesz częściej widzieć treści BNBN w Google?Dodaj nas do ulubionych źródeł
Ile kontroli i jakie mandaty
Nadzór nad rynkiem sprawują dwa okręgowe urzędy probiercze, w Warszawie i w Krakowie, podległe Głównemu Urzędowi Miar. Mają dwa wydziały techniczne i osiem wydziałów zamiejscowych. Badają zawartość metali szlachetnych, nanoszą polską cechę probierczą i wydają świadectwa badania.
Dane przytoczone w ocenie skutków regulacji pokazują, że liczba kontroli w ostatnich latach wzrosła, a mandaty pozostawały niewysokie. W 2024 r. urzędy przeprowadziły 595 kontroli, a mandatem ukarano 28,13 proc. kontrolowanych. Średni mandat wyniósł 211,39 zł.
| Rok | Liczba kontroli | Ukarani mandatem | Średni mandat | Skala kontroli |
|---|---|---|---|---|
| 2021 | 375 | 23 proc. | 180 zł | |
| 2022 | 533 | 23 proc. | 182,52 zł | |
| 2023 | 604 | 23 proc. | 216,54 zł | |
| 2024 | 595 | 28,13 proc. | 211,39 zł |
Źródło: Główny Urząd Miar, dane z oceny skutków regulacji projektu nowelizacji Prawa probierczego
Szybsze sprawy i opłaty w urzędach
Nowelizacja zmienia również sposób działania samej administracji probierczej. Urzędy mają szerzej korzystać z usług elektronicznych, a część wniosków będzie można złożyć przez internet. Otrzymają też prawo do prowadzenia działalności badawczej nad metodami badania i oznaczania wyrobów. Projekt w wersji konsultacyjnej wymieniał sześć takich obszarów, w tym fluorescencję rentgenowską.
Opłaty za czynności probiercze mają mieć określone stawki maksymalne i uporządkowany katalog czynności, a zapłata ma być możliwa bezgotówkowo. Zmiany w Prawie o miarach mają uprościć pobieranie opłat za czynności administracji miar i ułatwić ich egzekwowanie. Urząd będzie mógł odmówić wykonania usługi zleceniodawcy, który zalega z płatnościami za wcześniejsze czynności.
Obecna ustawa Prawo probiercze obowiązuje od 2011 r. Do czasu uchwalenia nowelizacji i jej wejścia w życie sprzedawców internetowych obowiązują dotychczasowe zasady.