Polski kapitał sięga po jeden z najambitniejszych projektów atomowych w Europie, i to za granicą. Synthos Green Energy, spółka z grupy Michała Sołowowa, wspólnie z międzynarodowymi partnerami chce postawić na Wyspach 14 małych reaktorów modułowych. Flota ma pokryć ponad jedną dziesiątą brytyjskiego zapotrzebowania na moc i zasilać miliony gospodarstw domowych przez co najmniej sześć dekad.
14 reaktorów w trzech lokalizacjach
Synthos Green Energy poinformowało w komunikacie, że wraz z zagranicznymi partnerami chce wybudować 14 małych reaktorów modułowych typu BWRX-300 w trzech lokalizacjach w Wielkiej Brytanii. To technologia opracowana przez firmę GE Vernova Hitachi Nuclear Energy, jednego z partnerów przedsięwzięcia.
Spółka złożyła wniosek w ramach brytyjskiego programu Advanced Nuclear Framework, dotyczący budowy floty elektrowni opartych na tej technologii. Aby zrealizować ten cel, SGE utworzyła spółkę SGE SMR UK Limited z siedzibą w Wielkiej Brytanii. Small Modular Reactor, czyli mały reaktor modułowy, to jednostka o mocy znacznie mniejszej niż klasyczny blok jądrowy, produkowana w dużej mierze fabrycznie i montowana na miejscu, co ma skracać czas budowy i obniżać jej koszt w porównaniu z tradycyjnymi elektrowniami atomowymi.
4,2 GW mocy i prąd dla ośmiu milionów domów
Skala projektu jest znacząca w kontekście całego brytyjskiego systemu energetycznego. Łącznie 14 reaktorów może dostarczyć 4,2 GW mocy, co odpowiada 11 proc. krajowego zapotrzebowania na moce wytwórcze. Według spółki pozwoli to dostarczać energię dla około ośmiu milionów gospodarstw domowych.
Istotny jest też horyzont czasowy inwestycji. Flota ma dostarczać energię przez co najmniej sześćdziesiąt lat, co jest typowe dla energetyki jądrowej, w której wysokie nakłady początkowe rozkładają się na dekady stabilnej produkcji. To odróżnia atom od źródeł, które trzeba wymieniać znacznie częściej, i czyni z takich projektów element długoterminowego planowania energetycznego państwa.
Silne konsorcjum. Od Samsunga po Google Cloud
Za projektem stoi rozbudowana grupa partnerów, a nie pojedyncza firma. Oprócz Synthos Green Energy i dostawcy technologii, czyli GE Vernova Hitachi Nuclear Energy, w skład konsorcjum wchodzą Samsung C&T, Laing O’Rourke, Aecon Group, Google Cloud, Fermi Development oraz Etara, a także doświadczony operator elektrowni jądrowych.
Taki dobór partnerów pokazuje, jak wielowymiarowe jest tego typu przedsięwzięcie. Obecność firm budowlanych i inżynieryjnych odpowiada za realizację inwestycji, dostawca technologii zapewnia same reaktory, a udział podmiotu takiego jak Google Cloud wpisuje się w szerszy trend, w którym rosnące zapotrzebowanie na energię ze strony centrów danych i sztucznej inteligencji staje się jednym z motorów napędowych zainteresowania atomem. Kluczowa jest też zapowiedziana obecność doświadczonego operatora elektrowni jądrowych, bo to on odpowiadałby za bezpieczną, wieloletnią eksploatację obiektów.
Kontrakt różnicowy i brak opłat dla konsumentów na starcie
Ważnym elementem wniosku jest model finansowania, który ma chronić odbiorców energii na wczesnym etapie. SGE planuje wdrożenie projektu z zastosowaniem kontraktu różnicowego, czyli mechanizmu Contract for Difference, przy udziale brytyjskiego Narodowego Funduszu Majątkowego.
Rozwiązanie to ma konkretną konsekwencję dla mieszkańców. Jak podkreśla spółka, przy takim modelu przed rozpoczęciem eksploatacji konsumenci nie zostaną obciążeni żadnymi opłatami. Kontrakt różnicowy to mechanizm, w którym inwestor ma zagwarantowaną stałą cenę za wytworzoną energię, a różnicę względem ceny rynkowej reguluje się w ramach umowy, co stabilizuje przychody projektu i ogranicza ryzyko inwestycyjne. Proponowane warunki kontraktu różnicowego, umowy inwestorskiej z sekretarzem stanu oraz udziału Narodowego Funduszu Majątkowego zostały zawarte we wniosku złożonym w ramach programu Advanced Nuclear Framework.
Atomowa ekspansja grupy na dwóch rynkach
Brytyjski projekt nie jest oderwany od działań grupy w kraju. Synthos Green Energy rozwija technologię reaktorów BWRX-300 również w Polsce, gdzie wspólnie z Orlenem, w ramach spółki OSGE, ubiega się o rządowe wsparcie dla planowanej floty 14 reaktorów tego samego typu.
To pokazuje, że grupa Michała Sołowowa buduje pozycję w segmencie małych reaktorów modułowych równolegle na dwóch rynkach. W obu przypadkach chodzi o tę samą technologię BWRX-300 i o zbliżoną skalę, czyli po 14 jednostek. Rozwijanie projektów jednocześnie w Polsce i w Wielkiej Brytanii pozwala grupie zdobywać doświadczenie regulacyjne i wykonawcze w dwóch różnych systemach prawnych, co w energetyce jądrowej, obwarowanej licznymi wymogami bezpieczeństwa i długimi procedurami, jest istotnym atutem.