Określenia „podpis elektroniczny” i „podpis cyfrowy” bywają używane zamiennie, choć opisują co innego. Podpis elektroniczny to pojęcie prawne, które określa, jakie skutki może mieć podpis złożony w postaci elektronicznej. Podpis cyfrowy to technika kryptograficzna, która pozwala sprawdzić, kto podpisał plik i czy plik został zmieniony po podpisaniu. Artykuł wyjaśnia różnice między nimi, opisuje rodzaje podpisów w rozporządzeniu eIDAS i podpowiada, kiedy sięgnąć po podpis kwalifikowany.
Czym jest podpis elektroniczny?
W rozporządzeniu eIDAS (rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady UE nr 910/2014) podpis elektroniczny to dane w postaci elektronicznej, które są dołączone do innych danych lub logicznie z nimi powiązane i którymi podpisujący posługuje się, aby złożyć podpis. Definicja jest szeroka: mieści się w niej zarówno imię i nazwisko dopisane pod wiadomością e-mail, jak i podpis oparty na certyfikacie wydanym przez zaufanego dostawcę.
Czym jest podpis cyfrowy?
Podpis cyfrowy opiera się na kryptografii asymetrycznej. Podpisujący korzysta z pary kluczy: prywatnego, który zna tylko on, oraz publicznego, którym odbiorca sprawdza podpis. Podpis jest powiązany z konkretnym plikiem, więc każda późniejsza zmiana treści unieważnia weryfikację.
Jaka jest kluczowa różnica między podpisem cyfrowym a elektronicznym?
Podpis elektroniczny jest pojęciem prawnym: wskazuje, jakie wymogi musi spełniać podpis w postaci elektronicznej i jakie skutki prawne wywołuje. Podpis cyfrowy jest mechanizmem technicznym, który zabezpiecza dane za pomocą szyfrowania i pozwala wykryć ingerencję w treść.
Jak technicznie działa podpis cyfrowy?
Podpis cyfrowy wykorzystuje infrastrukturę klucza publicznego (PKI). Składanie i sprawdzanie podpisu przebiega w kilku krokach:
- z dokumentu powstaje unikalny skrót (hash),
- skrót jest szyfrowany kluczem prywatnym podpisującego,
- do podpisu można dołączyć znacznik czasu jako dowód daty jego złożenia,
- odbiorca oblicza skrót otrzymanego pliku i porównuje go ze skrótem odszyfrowanym kluczem publicznym,
- zgodność skrótów potwierdza, że plik pochodzi od właściciela klucza i nie został zmieniony.
Jeśli dokument zostanie zmodyfikowany po podpisaniu, skróty przestaną się zgadzać i weryfikacja podpisu zakończy się wynikiem negatywnym. Tożsamość właściciela klucza potwierdza certyfikat wydany przez dostawcę usług zaufania.
Jakie rodzaje podpisów wyróżnia rozporządzenie eIDAS?
Rozporządzenie eIDAS wyróżnia trzy poziomy podpisu elektronicznego. Najprostszy jest podpis zwykły, na przykład nazwisko dopisane pod e-mailem; jego wartość dowodowa jest ograniczona i w razie sporu ocenia ją sąd. Wyżej stoi podpis zaawansowany, który jednoznacznie identyfikuje podpisującego, jest przez niego kontrolowany i pozwala wykryć późniejsze zmiany danych.
Chcesz częściej widzieć treści BNBN w Google?Dodaj nas do ulubionych źródełCzym różni się podpis kwalifikowany od podpisu zaufanego?
Podpis kwalifikowany jest usługą komercyjną, a podpis zaufany składa się bezpłatnie na podstawie Profilu Zaufanego. Kwalifikowane podpisy elektroniczne oferuje między innymi dostawca usług zaufania, którego ofertę znajdziesz na stronie cencert.pl.
Jaką moc prawną mają poszczególne rodzaje podpisów?
Moc prawna podpisu zależy od jego poziomu. Podpis kwalifikowany ma skutek prawny równoważny podpisowi własnoręcznemu, dlatego w polskim prawie oświadczenie woli złożone w formie elektronicznej z takim podpisem jest równoważne formie pisemnej.
Kiedy warto wybrać podpis cyfrowy, a kiedy elektroniczny?
Wybór zależy od wagi dokumentu i ryzyka prawnego. W prostych, mało formalnych sprawach wewnętrznych wystarczy zwykły lub zaawansowany podpis elektroniczny, a w kontaktach z urzędami często wystarcza podpis zaufany. Podpis kwalifikowany warto wybrać, gdy dokument powinien mieć moc równą podpisowi własnoręcznemu, na przykład przy:
- umowach, dla których przepisy lub kontrahent wymagają formy pisemnej,
- ofertach w przetargach, jeśli ogłoszenie wymaga podpisu kwalifikowanego,
- przenoszeniu autorskich praw majątkowych, które wymaga formy pisemnej,
- umowach z kontrahentami z innych państw Unii Europejskiej.
Technikę podpisu cyfrowego stosuje się niezależnie od wybranego poziomu podpisu, bo to ona chroni plik przed zmianami. Wymagania co do formy zależą od rodzaju dokumentu i od adresata, dlatego przed wyborem rozwiązania warto sprawdzić, jakiego podpisu oczekuje druga strona lub urząd.
