Ponad 1500 mld koron norweskich. O tyle według ministra finansów Norwegii Jensa Stoltenberga zmalała od lata wartość państwowego funduszu majątkowego tego kraju, zwanego funduszem naftowym. Według wyliczeń PAP w ciągu nieco ponad czterech miesięcy z jego wartości ubyło ponad 160 mld dolarów. Fundusz ma też akcje 75 spółek z warszawskiej giełdy.
Jak podaje money.pl, powołując się na PAP, fundusz zasilany wpływami ze sprzedaży ropy i gazu był pod koniec czerwca wart około 2,4 bln dolarów. Na początku listopada było to już około 2,2 bln dolarów, czyli o blisko 8 proc. mniej. To największy spadek od czterech lat. Podobna przecena zdarzyła się w 2022 roku, ale wtedy trwała sześć miesięcy, a nie cztery.
Stoltenberg: to da się opanować
Stoltenberg skomentował straty w piątek. Jak podaje norweski dziennik „Adresseavisen”, minister uznał spadek za możliwy do opanowania. Zaznaczył, że spadek wartości funduszu nigdy nie jest dobrą wiadomością, ale rząd przygotował się na taki scenariusz. W rozmowie z serwisem E24 przyznał, że takie wahania da się kontrolować.
Minister przypomniał, że fundusz ma udziały w ponad 7000 spółek w wielu krajach, co ogranicza ryzyko. Podkreślił, że Norwegia zbudowała fundusz właśnie po to, by przetrwać długie okresy spadków na światowych giełdach. Państwo odkłada dochody z ropy, a do budżetu trafia wyłącznie zysk z inwestycji. Pytany o sztuczną inteligencję, Stoltenberg porównał obecną sytuację do pęknięcia bańki internetowej. Zauważył, że internet wtedy nie zniknął, a akcje spółek związanych z AI mogą się wahać.
Zobacz również:
FINANSE · 05.11.2026Citi Handlowy zarobił o 38,6 proc. mniej. Bank pożegnał się już z klientami indywidualnymiWyprzedaż spółek technologicznych i mocna korona
Główną przyczyną strat jest przecena amerykańskich spółek technologicznych, w które Norwegowie zainwestowali miliardy dolarów. Inwestorzy obawiają się, że ogromne wydatki na sztuczną inteligencję nie przyniosą oczekiwanych zysków. W czwartek indeks Nasdaq Composite spadł o 5,5 proc., najmocniej od kwietnia ubiegłego roku. „Adresseavisen” wiąże wyprzedaż ze zwycięstwem demokratów w wyborach do Kongresu USA. Wielu zwycięskich kandydatów zapowiadało ograniczanie budowy centrów danych dla AI. W piątek giełda w Oslo straciła około 1,6 proc.
Na wynik w koronach wpływa też kurs waluty. Według PAP mocną koronę wspierają wysokie ceny energii, związane z wojną USA i Izraela z Iranem. Silniejsza korona obniża wartość zagranicznych aktywów funduszu po przeliczeniu na walutę norweską.
Słabe wyniki widać było już wcześniej. Według Norges Bank Investment Management, który zarządza funduszem, w trzecim kwartale strata wyniosła 278 mld koron, czyli około 29,7 mld dolarów. Akcje dały wtedy 0,5 proc. zwrotu, nieruchomości 0,4 proc., a instrumenty o stałym dochodzie straciły 3,5 proc. Najlepiej wypadły niepubliczne aktywa odnawialnych źródeł energii, z wynikiem 7,5 proc. Akcje stanowiły na koniec września 72,1 proc. portfela, instrumenty o stałym dochodzie 25,8 proc., a nieruchomości 1,6 proc. „Zwroty z akcji również były bliskie zeru, ale występowały duże różnice między sektorami”, mówił w październiku wiceprezes NBIM Trond Grande.
Allegro największą polską inwestycją Norwegów
Fundusz inwestuje także w Polsce. Według danych NBIM na koniec czerwca 2026 roku miał akcje 75 spółek notowanych na warszawskiej giełdzie, warte 2,36 mld dolarów. To około 0,1 proc. całego portfela. Pod koniec 2022 roku Norwegowie mieli udziały w 104 polskich firmach, ale wartość tych inwestycji wynosiła wtedy 1,3 mld dolarów.
Chcesz częściej widzieć treści BNBN w Google?Dodaj nas do ulubionych źródeł
Pięć największych pozycji, czyli Allegro, Pekao, LPP, Benefit Systems i CD Projekt, było wartych łącznie 1,18 mld dolarów, blisko połowę polskiego portfela. Największą inwestycją jest Allegro, w którym fundusz miał 4,93 proc. kapitału. Jeszcze na koniec 2024 roku było to 1,14 proc., a rok później 2,92 proc. Sam pakiet Allegro odpowiada za ponad jedną piątą polskiego portfela.
| Spółka | Udział w kapitale | Wartość | Skala |
|---|---|---|---|
| Allegro | 4,93 proc. | 505 mln dol. | |
| LPP | 1,88 proc. | 170 mln dol. | |
| Benefit Systems | 3,8 proc. | 162,5 mln dol. | |
| Dino Polska | 0,55 proc. | 40,6 mln dol. |
Źródło: NBIM, dane na koniec czerwca 2026 r.
W pierwszym półroczu Norwegowie mocno przetasowali polski portfel. Udział w Żabce zmniejszyli z 3,3 proc. do 0,14 proc., a w Dino Polska z około 1,2 proc. do 0,55 proc. Z portfela zniknęły akcje GPW, a pojawiły się Torpol, JSW i niewielki pakiet BNP Paribas Bank Polska. Fundusz zwiększył za to zaangażowanie w CD Projekt, Murapol i Creotech Instruments.
Sprzedaż części akcji i zmiany kursów wyraźnie obniżyły wartość niektórych pakietów. Wartość akcji LPP spadła w pierwszym półroczu z 290 mln do 170 mln dolarów, a akcji Dino Polska ze 126,4 mln do 40,6 mln dolarów. Mimo to wartość całego polskiego portfela wzrosła w tym czasie o niespełna 4 proc. Dane o polskich spółkach dotyczą jednak końca czerwca, więc nie obejmują ostatniej przeceny na światowych giełdach.