Ponad 40 mln buteleczek miesięcznie, prawie 6 mld zł przychodu rocznie i trzy czwarte sprzedaży w małych sklepach osiedlowych. Tak wygląda rynek alkoholu w opakowaniach do 350 ml, który Ministerstwo Klimatu i Środowiska chce teraz wciągnąć do systemu kaucyjnego. Kierownictwo resortu zatwierdziło wniosek o wpisanie do wykazu prac legislacyjnych rządu projektu, który obejmie kaucją jednorazowe szklane butelki po alkoholu, czyli popularne małpki.
Informację potwierdził w piątek PAP rzecznik ministerstwa Marek Pogorzelski. Jak przekazał, chodzi m.in. o »objęcie kaucją jednorazowego szkła po napojach alkoholowych«. Inne napoje sprzedawane w jednorazowym szkle nie zostaną objęte nowymi przepisami.
Minister wskazuje rok 2028
Na szybką zmianę na sklepowych półkach nie ma co liczyć. Minister klimatu Paulina Hennig-Kloska powiedziała w piątek w Radiu ZET, że małpki mają trafić do systemu w 2028 r. »Przyjęliśmy takie vacatio legis, około dwóch lat« tłumaczyła, jak relacjonuje portalspozywczy.pl. Według minister obecny system musi się najpierw ustabilizować, a operatorzy potrzebują czasu na przygotowanie się do przyjmowania nowego rodzaju opakowań.
Data nie jest jednak przesądzona. Projekt musi przejść konsultacje, uzgodnienia międzyresortowe i cały proces w parlamencie. Ministerstwo nie podało jeszcze, ile wyniesie kaucja za szklaną buteleczkę.
Resort zdementował przy tym doniesienia o planach objęcia kaucją opakowań po napojach mlecznych, takich jak jogurty pitne czy kefiry. »Ministerstwo nie pracuje nad takim rozwiązaniem i nie ma takich planów« zapewnił rzecznik. Hennig-Kloska dodała, że sama wycofała przetwory mleczne z systemu ze względu na problemy sanitarne obserwowane w innych krajach. Otwarta pozostaje natomiast kwestia butelek po płynach do prania, płukania i kosmetykach. Ministerstwo chce najpierw zobaczyć pełne roczne dane o tym, ile opakowań trafia do automatów, a ile do żółtych pojemników.
Bony ważne co najmniej 90 dni
Projekt zawiera też zmianę, którą odczują wszyscy oddający butelki. Bony wydawane przez automaty w zamian za zwrócone opakowania mają być ważne co najmniej 90 dni. Dziś przepisy w ogóle nie regulują tej kwestii, a część sieci handlowych wydłużyła ważność bonów dopiero po wcześniejszych zapowiedziach resortu.
Jak podaje portalspozywczy.pl, ministerstwo nie ma pełnych danych o tym, ile bonów przepada, bo klienci je gubią albo nie zdążą ich wykorzystać. Szczegółowy raport o ekonomicznych i ekologicznych skutkach systemu, oparty na danych od operatorów, resort zapowiada na pierwszy kwartał 2027 r. Od jego wyników ma zależeć dalsze poszerzanie listy opakowań.
| Opakowanie | Status w systemie kaucyjnym |
|---|---|
| Butelki plastikowe do 3 l | objęte od 1 października 2025 r. |
| Puszki metalowe do 1 l | objęte od 1 października 2025 r. |
| Szklane butelki wielorazowe do 1,5 l | objęte od 1 stycznia 2026 r. |
| Jednorazowe szkło po alkoholu do 350 ml | projekt, minister wskazuje 2028 r. |
| Opakowania po napojach mlecznych | resort nie planuje |
Źródło: Ministerstwo Klimatu i Środowiska
Zobacz również:
BIZNES · 04.11.2026Ropa Brent spadła poniżej 100 dolarów po wyborach w USA. Paliwo w Polsce taniejeRynek wart prawie 6 mld zł rocznie
Skalę zmiany pokazują dane Centrum Monitorowania Rynku i NielsenIQ, które pod koniec października przytaczał money.pl za »Rzeczpospolitą«. W ciągu 12 miesięcy do czerwca 2026 r. w Polsce sprzedawano średnio ponad 40 mln małpek miesięcznie. Daje to prawie 6 mld zł przychodu rocznie, czyli około jednej trzeciej rynku wódki wycenianego przez NielsenIQ na ponad 17 mld zł.
Małe formaty to przede wszystkim biznes osiedlowych sklepów. Placówki i dyskonty o powierzchni poniżej 300 mkw. odpowiadają za około trzy czwarte sprzedaży małpek. Szczyt zakupów przypada na piątki i soboty, głównie między 17:00 a 20:00, a co piąta buteleczka jest kupowana przed południem.
Kaucja to nie jedyne obciążenie, jakie czeka ten segment. Rząd chce też czterokrotnie podnieść opłatę małpkową, z 1 do 4 zł od stumililitrowej butelki wódki. Grupa Maspex, właściciel producenta wódek CEDC, szacuje, że średnia cena takiej małpki wzrośnie z 9,49 do 13,70 zł.
Chcesz częściej widzieć treści BNBN w Google?Dodaj nas do ulubionych źródeł
Źródło: szacunki Maspex
Handlowcy liczą koszty
Najgłośniej przeciw dopisaniu szkła do systemu protestuje Polska Izba Handlu, która ostrzega przed tym od 2020 r. Organizacja przypomina, że system projektowano z myślą o plastikowych butelkach i puszkach. Szkło jest cięższe, trudniej je przechowywać i przewozić, a do tego dochodzą kwestie higieniczne.
Według szacunków PIH, na które powołuje się portalspozywczy.pl, obsługa systemu może kosztować pojedynczy sklep nawet 2500 zł miesięcznie. Izba domaga się rzetelnej oceny skutków regulacji, realnego zwolnienia dla najmniejszych placówek i gwarancji terminowego odbioru opakowań oraz rozliczania kaucji. »Dziś po prostu nie ma na to przestrzeni« ocenia prezes PIH Maciej Ptaszyński.
Obecne przepisy zobowiązują do przyjmowania pustych opakowań i zwrotu kaucji tylko sklepy o powierzchni powyżej 200 mkw. Mniejsze placówki pobierają kaucję, ale udział w zbiórce jest dla nich dobrowolny. To właśnie te sklepy sprzedają najwięcej małpek, więc od ostatecznego kształtu przepisów zależy, czy klient odda buteleczkę tam, gdzie ją kupił.
Unia wyznacza poprzeczkę
Za rozszerzaniem systemu stoją unijne wymogi. Poziom zbiórki opakowań po napojach ma wynieść 77 proc. w 2028 r. i 90 proc. od 2029 r. Według Ministerstwa Klimatu i Środowiska w pierwszym roku działania systemu, do 30 września 2026 r., Polacy oddali 5 mld butelek i puszek.
Rekordziści potrafią na tym zarobić. Jak podaje »Rzeczpospolita«, mieszkaniec Baczkowa w Małopolsce, znany w sieci jako Bosy Biegacz, oddał jednorazowo 11 218 puszek i butelek i otrzymał bon o wartości 5600 zł. Butelki nie mogą być zgniecione, ale do zwrotu kaucji nie jest potrzebny paragon.