Od 1 stycznia 2028 r. każdy kilogram saszetek nikotynowych sprzedawanych w Unii miałby być obłożony akcyzą w wysokości co najmniej 30 euro, a od 2032 r. co najmniej 50 euro. Taki kompromis położyła na stole irlandzka prezydencja przed poniedziałkowym posiedzeniem ministrów finansów państw Unii w Brukseli. Rada ECOFIN ma przyjąć wspólne stanowisko w sprawie nowych zasad opodatkowania tytoniu, a to wymaga zgody wszystkich 27 państw.
Polska popiera kierunek zmian. Wicepremier i minister finansów Andrzej Domański zapewnił w Brukseli, że nie przełożą się one na stawki w kraju. „Nasze regulacje, nasze stawki są już na takim poziomie, że w tej chwili te regulacje przyjmowane potencjalnie tutaj, w Brukseli, nie wpłyną na stawki w Polsce” powiedział, cytowany przez PAP.
Saszetki nikotynowe ostatnią przeszkodą
Pakiet składa się z dwóch dyrektyw: nowej wersji dyrektywy o strukturze i stawkach akcyzy na tytoń oraz zmiany dyrektywy z 2020 r. o ogólnych zasadach poboru akcyzy. Obowiązująca dyrektywa tytoniowa weszła w życie w 2011 r., a Komisja Europejska przedstawiła projekty zmian 16 lipca 2025 r. Oprócz wyższych stawek minimalnych na papierosy i tytoń do palenia nowe przepisy mają objąć unijnymi zasadami także e-papierosy, podgrzewacze tytoniu i saszetki nikotynowe.
Z notatki Sekretariatu Generalnego Rady z 5 listopada wynika, że ambasadorowie państw Unii omawiali kompromis 28 października i wiele delegacji opowiedziało się za porozumieniem na poniedziałkowym posiedzeniu. Część krajów utrzymała jednak zastrzeżenia do całego pakietu. Główną nierozstrzygniętą kwestią pozostała minimalna stawka na saszetki nikotynowe. Ze względu na jej polityczny i kulturowy charakter prezydencja zostawiła ją do decyzji ministrów. Przewodniczący obradom irlandzki wicepremier i minister finansów Simon Harris zastrzegał przed posiedzeniem, że to ministrowie ocenią, czy są warunki do porozumienia. Według kompromisu kraje mogłyby zamiast stawki kwotowej stosować stawkę procentową: 10 proc. ceny detalicznej od 2028 r., 25 proc. od 2030 r. i 50 proc. od 2032 r.
| Akcyza na saszetki nikotynowe | Stawka za kilogram |
|---|---|
| Unijne minimum od 2028 r. | 30 euro |
| Unijne minimum od 2030 r. | 40 euro |
| Unijne minimum od 2032 r. | 50 euro |
| Polska w 2026 r. (200 zł) | około 45,5 euro |
| Polska w 2027 r. (250 zł) | około 56,8 euro |
Źródło: Rada UE, XBS Pro-Log; przeliczenie po kursie 4,40 zł za euro. Unijne minimum może być alternatywnie wyrażone jako 10, 25 i 50 proc. ceny detalicznej.
Jeden sprzeciw Szwecji może zablokować reformę
Najwięcej emocji budzi propozycja w Szwecji, gdzie snus i saszetki nikotynowe mają długą tradycję. Tradycyjny szwedzki snus został wyłączony z projektu, ale saszetki bez tytoniu już nie. Jak podawał pod koniec października branżowy serwis Tobacco Reporter, Szwecja zamierzała sprzeciwić się pakietowi na poniedziałkowym posiedzeniu. W sprawach podatkowych jeden głos sprzeciwu wystarczy, by zablokować całą reformę. We wrześniu Law360 informował, powołując się na unijnego urzędnika, że Sztokholm nie zaakceptuje minimum wyższego niż 20 euro za kilogram. Sama Szwecja pobiera dziś od saszetek około 18,36 euro za kilogram. Szwedzka minister finansów Elisabeth Svantesson już w lipcu 2025 r. nazwała pierwotny projekt całkowicie nieakceptowalnym.
Zastrzeżenia dotyczące tytoniu do samodzielnego skręcania zgłaszała też Hiszpania. Kompromis przewiduje dodatkowo coroczne podnoszenie stawek według wskaźnika siły nabywczej albo, do wyboru dla rządów, z górnym limitem 3 proc. Przeciw projektowi Komisji opowiedział się w czerwcu Parlament Europejski. Za odrzuceniem głosowało 439 europosłów, za przyjęciem 181. Opinia Parlamentu nie jest jednak wiążąca dla Rady. Wysoki rangą urzędnik Unii mówił przed posiedzeniem serwisowi Vital Signs, że porozumienie jest blisko, ale część kwestii wciąż pozostaje przedmiotem rozmów.
Chcesz częściej widzieć treści BNBN w Google?Dodaj nas do ulubionych źródeł
Zobacz również:
FINANSE · 07.11.2026Gibała likwiduje miejską gazetę Kraków.pl. W kasie miasta brakuje blisko 400 mln złPolska już podniosła akcyzę na nikotynę
Domański przekonuje, że Polska wykonała swoją część pracy wcześniej. „My w Polsce już wykonaliśmy olbrzymią część pracy, opodatkowaliśmy tzw. wyroby nowatorskie” mówił w Brukseli. Saszetki nikotynowe są w Polsce objęte akcyzą od 1 sierpnia 2025 r. Stawka wynosiła na początku 150 zł za kilogram, w 2026 r. wzrosła do 200 zł, a w 2027 r. ma wynieść 250 zł. Przy kursie 4,40 zł za euro to około 45,5 euro, a w przyszłym roku około 56,8 euro za kilogram, czyli więcej niż unijne minimum przewidziane na 2032 r.
Podobnie wygląda harmonogram dla papierosów. Kwotowa stawka akcyzy wzrosła w tym roku o 20 proc., z 345 zł do 414 zł za 1000 sztuk, a w 2027 r. ma sięgnąć 476,10 zł. Do tego dochodzi składnik procentowy w wysokości 32,05 proc. maksymalnej ceny detalicznej. Tytoń do palenia zdrożał w tym roku na akcyzie o 30 proc., do 338,18 zł za kilogram. Płyn do e-papierosów jest obciążony stawką 1,44 zł za mililitr, a w 2027 r. będzie to 1,80 zł.
W 2025 r. mówiono o podwyżce o 40 proc. dla Polski
Gdy w lipcu 2025 r. do mediów trafiły pierwsze szczegóły projektu, wyliczenia dla Polski wyglądały groźnie. Jak opisywał wówczas serwis Bizblog, akcyza na papierosy i wkłady do podgrzewaczy miała wzrosnąć w Polsce o około 40 proc., a na saszetki nikotynowe o 56 proc. Od tego czasu Polska sama podniosła stawki, a projekt w Radzie złagodzono. Komisja proponowała dla saszetek minimum 71,5 euro za kilogram od 2030 r. i 143 euro od 2032 r. Obecny kompromis to odpowiednio 40 i 50 euro.
Akcyza to jedno z najważniejszych źródeł dochodów budżetu. Według założeń na 2026 r. wpływy z całej akcyzy mają wynieść 103,3 mld zł. Jeśli w poniedziałek ministrowie osiągną porozumienie, Rada poprosi Parlament Europejski o opinię do uzgodnionego tekstu, a ostateczne przyjęcie dyrektyw nadal będzie wymagało jednomyślności.
