Poranne kolejki po kieszonkowe buteleczki z wódką to widok, z którym rząd chce definitywnie skończyć. Opublikowany właśnie projekt ustawy zakłada wzrost opłaty od alkoholu sprzedawanego w opakowaniach do 300 ml z 25 do 100 zł za litr stuprocentowego alkoholu, czyli o 300 proc., jak podaje PAP, na którą powołuje się forsal.pl. Dokument przygotowały wspólnie Ministerstwo Finansów i Ministerstwo Zdrowia.
Prosty rachunek pokazuje skalę zmiany dla konsumenta. W setce czterdziestoprocentowej wódki jest 40 ml czystego alkoholu, więc dzisiejsza opłata od takiej małpki wynosi złotówkę, a po zmianach wyniesie 4 zł. Do tego projekt przelicza stawkę na 10 groszy za każdy mililitr stuprocentowego alkoholu, co ma zakończyć spory o sposób naliczania daniny.
Rząd otwarcie gra na spadek sprzedaży
Resort finansów nie ukrywa, że celem nie są wyłącznie wpływy, lecz ograniczenie ekonomicznej dostępności najtańszego mocnego alkoholu. W ocenie skutków regulacji założono, że sprzedaż trunków w małych opakowaniach, liczona w litrach czystego alkoholu, spadnie o 25 proc. Ministerstwo przekonuje, że już obecna opłata, obowiązująca od 2021 r., zmniejszyła liczbę małpek na sklepowych półkach.
Zapowiedź zaostrzenia kursu wisiała w powietrzu od miesięcy. Już wiosną minister finansów Andrzej Domański sygnalizował prace nad podwyżkami akcyzy na alkohol, opłaty cukrowej i właśnie opłaty małpkowej, o czym informował wtedy serwis finwire.pl za PAP. Ostateczna propozycja okazała się znacznie ostrzejsza niż spekulowane wówczas przywrócenie realnej wartości opłaty z 2021 r.
Zobacz również:
BIZNES · 30.10.2026Niemiecki gigant wygrał proces o Roundup. W kolejce czeka 65 tys. pozwówPieniądze popłyną w całości do NFZ
Zmieni się także przeznaczenie wpływów. Cała opłata od małych formatów ma zasilać Narodowy Fundusz Zdrowia. Resort finansów szacuje, że w 2027 r. fundusz otrzyma z tego tytułu około 740,6 mln zł, a w 2028 r. już blisko 1,5 mld zł.
| Opłata od małpek | Obecnie | Po zmianach |
|---|---|---|
| Stawka za litr czystego alkoholu | 25 zł | 100 zł |
| Opłata od 100 ml wódki 40 proc. | 1 zł | 4 zł |
| Szacowane wpływy NFZ w 2028 r. | ok. 1,5 mld zł | |
Źródło: projekt ustawy MF i MZ, za forsal.pl
Chcesz częściej widzieć treści BNBN w Google?Dodaj nas do ulubionych źródeł
Mniej biurokracji i łagodniejsze kary dla firm
Projekt zawiera też zmiany, które branża handlowa może przyjąć z ulgą. Obowiązek zapłaty powstanie w dniu dostarczenia towaru do detalisty, a przedsiębiorcy łączący hurt z detalem rozliczą się w dniu sprzedaży. Firmy posiadające wiele zezwoleń złożą jedną zbiorczą informację o opłacie zamiast osobnych dokumentów dla każdego zezwolenia.
Złagodzone zostaną również sankcje. Dodatkowa opłata karna ma grozić tylko temu, kto ani nie złoży informacji, ani nie zapłaci daniny, a organy podatkowe nałożą ją tylko raz, niezależnie od liczby posiadanych zezwoleń. Kary unikną też firmy, które wystąpiły o odroczenie lub rozłożenie płatności na raty.
Dla hurtowników zaopatrujących sklepy nocne i stacje paliw nowa stawka oznacza jednak fundamentalną zmianę modelu biznesowego. Opłata od pojedynczej małpki wyższa o 3 zł albo trafi do ceny na półce, albo zje marżę pośredników. Doświadczenia z 2021 r. podpowiadają, że rynek przeniesie koszt na klienta, a rząd właśnie na tym buduje swój plan ograniczenia spożycia.