Średnia krajowa od lat zawyża wyobrażenia o polskich pensjach, bo podbija ją stosunkowo wąska grupa najlepiej zarabiających. Dlatego najciekawszą liczbą w danych o płacach jest mediana, czyli kwota, od której połowa pracujących zarabia mniej, a połowa więcej. Według opublikowanej właśnie informacji GUS mediana wynagrodzeń w gospodarce narodowej wyniosła w kwietniu 2026 r. dokładnie 7695 zł brutto. Na rękę to około 5,5 tys. zł.
Mediana goni średnią krajową
Nowe dane niosą dobrą wiadomość dla zarabiających poniżej średniej. Mediana wzrosła wobec marca o 2,2 proc., podczas gdy przeciętne wynagrodzenie w tym samym czasie nominalnie spadło o 0,5 proc. W ujęciu rocznym mediana urosła o 6 proc., a średnia o 5,5 proc. Środek rozkładu płac rośnie więc szybciej niż jego góra, co oznacza, że dystans między typową pensją a średnią krajową powoli się zmniejsza.
To w dużej mierze efekt podwyżek płacy minimalnej, które windują dolną część rozkładu wynagrodzeń. Mechanizm ma jednak drugą stronę. Gdy ustawowa stawka rośnie szybciej niż rynek, pensje w najsłabszych firmach zbijają się przy samym minimum, a przestrzeń na różnicowanie wynagrodzeń stażem czy kompetencjami znika.
W mikrofirmach pensja środkowa równa się minimalnej
Najlepiej widać to w danych o wielkości pracodawców. W podmiotach zatrudniających do 9 osób mediana wyniosła w kwietniu 4806 zł brutto, czyli dokładnie tyle, ile wynosi płaca minimalna. Połowa pracowników polskich mikrofirm zarabia więc ustawowe minimum albo mniej, na przykład przy niepełnym etacie. Na drugim biegunie są przedsiębiorstwa zatrudniające co najmniej 1000 osób, gdzie mediana sięgnęła 9098,87 zł, o 18,2 proc. więcej niż w całej gospodarce.
| Mediana wynagrodzeń, kwiecień 2026 | Kwota brutto | Skala |
|---|---|---|
| Firmy 1000 i więcej pracujących | 9098,87 zł | |
| Mężczyźni | 7877,52 zł | |
| Cała gospodarka narodowa | 7695,00 zł | |
| Kobiety | 7545,48 zł | |
| Mikrofirmy do 9 pracujących | 4806,00 zł |
Źródło: GUS, Rozkład wynagrodzeń w gospodarce narodowej w kwietniu 2026 r.
Chcesz częściej widzieć treści BNBN w Google?Dodaj nas do ulubionych źródeł
Różnica między wielkimi a najmniejszymi pracodawcami przekracza 4,2 tys. zł na poziomie mediany. Część tej przepaści tłumaczy struktura branż, bo korporacje dominują w finansach, energetyce i IT, a mikrofirmy w handlu i usługach. Dane potwierdzają jednak regułę znaną z rynku pracy od lat. Im większy pracodawca, tym wyższa typowa pensja, bogatsze benefity i silniejsza pozycja pracownika w negocjacjach.
332 zł różnicy między medianą kobiet i mężczyzn
GUS pokazał też rozkład płac według płci. Mediana wynagrodzeń mężczyzn wyniosła 7877,52 zł i była o 2,4 proc. wyższa od ogólnokrajowej, podczas gdy mediana kobiet to 7545,48 zł, czyli 98,1 proc. wartości dla całej gospodarki. Różnica na poziomie typowej pensji sięga więc około 332 zł miesięcznie. Statystyka nie uwzględnia przy tym wymiaru etatu, stanowisk ani branż, więc faktyczna luka płacowa liczona dla porównywalnej pracy może wyglądać inaczej.
Dla pracowników praktyczny wniosek z danych GUS jest prosty. Kto zarabia powyżej 7695 zł brutto, należy do lepiej opłacanej połowy pracujących Polaków, niezależnie od tego, jak daleko mu do medialnych zestawień średniej krajowej. Dla przedsiębiorców, zwłaszcza najmniejszych, te same liczby są ostrzeżeniem. Skoro mediana w mikrofirmach zrównała się z płacą minimalną, każda kolejna podwyżka ustawowej stawki oznacza dla nich wzrost kosztów pracy obejmujący połowę załogi, bez związku z kondycją biznesu. GUS publikuje dane o medianie z kilkumiesięcznym opóźnieniem, kolejny odczyt, za maj, poznamy w listopadzie.