Ponad 1000 sklepów w 11 krajach i około 50 tys. pracowników, w tym ponad 80 elektromarketów w Polsce. Tyle przejmuje JD.com, jeden z największych chińskich koncernów handlu internetowego. We wtorek wieczorem Komisja Europejska zdjęła ostatnią przeszkodę na drodze do zakupu niemieckiego Ceconomy, właściciela sieci MediaMarkt i Saturn. Zgoda ma jednak cenę: przez 10 lat JD.com nie będzie mógł finansować nowej spółki na warunkach lepszych niż rynkowe.
Decyzja zapadła 3 listopada na podstawie unijnego rozporządzenia w sprawie subsydiów zagranicznych. Komisja przyjęła ją warunkowo, a jej ważność zależy od pełnego wykonania zobowiązań złożonych przez obie firmy. To jedno z pierwszych głośnych zastosowań tych przepisów wobec chińskiego przejęcia w Europie, jak podkreśla agencja Reuters.
Ceconomy poinformowało, że zgoda Brukseli była ostatnim warunkiem regulacyjnym zapisanym w dokumencie oferty. Wcześniej zgody inwestycyjne wydały Niemcy, Francja, Włochy, Hiszpania i Austria. Firmy chcą sfinalizować transakcję w najbliższych dniach.
Pekin dopłacał, Bruksela liczyła
Komisja ustaliła, że JD.com otrzymywał od władz Chin preferencyjne finansowanie, ulgi podatkowe i granty. Zdaniem urzędników takie wsparcie może zakłócić konkurencję na rynku wewnętrznym. Chodzi przede wszystkim o zaplecze logistyczne i technologiczne, które Chińczycy mogliby udostępnić przejętej sieci, oraz o pieniądze na agresywną politykę cenową wymierzoną w innych sprzedawców.
Aby uzyskać zgodę, firmy złożyły trzy zobowiązania. Wszystkie transakcje wewnątrz grupy, w tym finansowanie płynące z JD.com do Ceconomy, mają odbywać się na warunkach rynkowych. Usługi magazynowe i logistyczne JD.com będzie musiał oferować innym detalistom na takich samych zasadach jak Ceconomy, a to samo dotyczy usług technologicznych.
Pierwsza wersja propozycji nie wystarczyła. Po testach rynkowych firmy zaostrzyły zapisy dotyczące finansowania wewnątrz grupy i poprawiły warunki dla konkurentów korzystających z logistyki i technologii. Wykonanie zobowiązań przez 10 lat będzie nadzorował niezależny powiernik działający pod kontrolą Komisji.
Unijny filtr od 2023 roku
Rozporządzenie o subsydiach zagranicznych obowiązuje od 12 lipca 2023 r. Obowiązek zgłoszenia przejęcia powstaje, gdy przejmowana firma ma w Unii co najmniej 500 mln euro obrotu, a strony otrzymały w ciągu trzech poprzednich lat łącznie przynajmniej 50 mln euro wsparcia od państw spoza UE. Na koniec pogłębionego postępowania Komisja może zaakceptować zobowiązania, zakazać transakcji albo przepuścić ją bez zastrzeżeń.
Skala obu firm jest ogromna. Jak podawał serwis XYZ, w roku obrotowym 2023/2024 niemiecka grupa miała 22,4 mld euro przychodów, a około 5 mld euro przyniósł jej handel internetowy. JD.com miał w 2024 r. 158,8 mld dolarów przychodów.
Oferta sprzed 15 miesięcy
JD.com ogłosił wezwanie pod koniec lipca 2025 r. Zaproponował 4,60 euro za akcję, co wyceniało Ceconomy na około 2,2 mld euro. Jak wyliczał wtedy serwis Telepolis, premia wobec ceny akcji sprzed tygodnia wynosiła 23 proc. Agencja Reuters szacuje wartość transakcji na 2,5 mld dolarów.
Ważną rolę odegrała rodzina Kellerhals. Jej spółka Convergenta Invest miała około 29,16 proc. akcji Ceconomy i zadeklarowała sprzedaż w wezwaniu 18,5 mln walorów, czyli około 3,81 proc. kapitału, zachowując ponad 25 proc. Inwestor z Chin zadeklarował też, według Telepolis, pięć lat bez zwolnień i zamykania sklepów.
Zarządy obu firm zapewniają, że strategia sieci się nie zmieni. Ceconomy nadal będzie kierowane przez obecny zarząd, a JD.com złożył wiążące zobowiązania dotyczące pracowników, marek i sklepów. „Nasze partnerstwo z JD.com staje się rzeczywistością i wkrótce zacznie się nowy rozdział” ocenił prezes Ceconomy Remko Rijnders. Szefowa JD.com Sandy Xu zapowiedziała, że firma czeka na przyjęcie zespołu Ceconomy do grupy.
Chcesz częściej widzieć treści BNBN w Google?Dodaj nas do ulubionych źródeł
Polski MediaMarkt od lat pod kreską
Dla polskiego rynku elektroniki zmiana właściciela ma konkretny wymiar. MediaMarkt Polska był niegdyś liderem branży, a w 2017 r. miał 4,6 mld zł przychodów i 142 mln zł zysku operacyjnego. Jak pisał serwis XYZ na podstawie danych spółki, od 2019 r. firma co roku notuje straty, a w 2023 r. strata operacyjna sięgnęła 194 mln zł przy przychodach rzędu 4,1 mld zł.
Sieć się kurczyła. Pod koniec września 2019 r. miała w Polsce 90 sklepów, a na koniec czerwca 2025 r. już 82. Zatrudnienie spadło z 4,6 tys. osób w 2019 r. do 3,2 tys. w 2023 r. W styczniu 2023 r. niemiecka centrala dokapitalizowała polską spółkę kwotą 572,9 mln zł, a później zobowiązała się do wsparcia finansowego do 1 mld zł, ważnego do 30 czerwca 2026 r.
| Sieć | Liczba sklepów w Polsce |
|---|---|
| Media Expert | około 600 |
| RTV Euro AGD | blisko 350 |
| MediaMarkt | 82 |
Źródło: XYZ na podstawie danych spółek, stan na 2025 r.
Konkurencja rosła w tym czasie znacznie szybciej. Media Expert w 2024 r. miał 18,5 mld zł przychodów i 750 mln zł zysku przy sieci liczącej około 600 sklepów. RTV Euro AGD prowadzi blisko 350 placówek. Polski MediaMarkt, kierowany przez Marcina Rosatiego, zapowiadał rozbudowę sieci głównie w średnich i dużych miastach.
Jest też sygnał poprawy. Jak podały Wiadomości Handlowe, przychody Ceconomy w Europie Wschodniej, do której należy Polska, przekroczyły po pierwszym półroczu roku obrotowego 2,1 mld euro i były o około 12 proc. wyższe niż rok wcześniej. Wsparcie centrali dla polskiej spółki będzie teraz podlegać unijnym zobowiązaniom, bo każde finansowanie od JD.com dla grupy Ceconomy musi odbywać się na warunkach rynkowych.