Rok temu ceny rosły w tempie 2,9 proc., a najnowszy, wrześniowy odczyt GUS pokazał już 4 proc. Szybki szacunek inflacji trafił w sam środek dyskusji o przyszłorocznych podwyżkach świadczeń. Dla ponad 6,4 mln emerytów pobierających wypłaty z ZUS ta liczba ma dwie twarze. Droższe zakupy dziś oznaczają bowiem wyższą waloryzację w marcu 2027 r.
Rząd zapisał w budżecie minimum. Z jego własnych założeń wychodzi więcej
W przyjętym 28 sierpnia przez Radę Ministrów projekcie budżetu na 2027 r. znalazł się wskaźnik waloryzacji na poziomie ustawowego minimum, czyli 3,48 proc. Jak podaje finwire.pl, koszt takiej operacji oszacowano na około 16,7 mld zł. Wskaźnik waloryzacji to z mocy ustawy średnioroczna inflacja w gospodarstwach emerytów i rencistów powiększona o co najmniej 20 proc. realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia z poprzedniego roku.
Problem w tym, że z makroekonomicznych założeń samego rządu wynika wyższa wartość. Jak wylicza infor.pl, przy inflacji przyjętej na 3,3 proc. i wzroście płac dokładającym 0,66 pkt proc. wskaźnik sięga 3,96 proc. Identyczny szacunek podał cytowany przez finwire.pl dr Łukasz Wacławik z AGH. Według bezprawnik.pl podniesienie wskaźnika z 3,48 do 3,96 proc. zwiększyłoby koszt waloryzacji do blisko 19 mld zł.
Wrześniowy odczyt GUS gra na korzyść seniorów
Najnowsze dane o cenach zmieniają tę arytmetykę. Według szybkiego szacunku GUS inflacja we wrześniu wyniosła 4 proc. rok do roku, podczas gdy budżetowe kalkulacje opierają się na wartości 3,3 proc. Jeżeli podwyższona dynamika cen utrzyma się do końca roku, średnioroczna inflacja, a wraz z nią wskaźnik waloryzacji, może przebić rządowe założenia.
W tle toczy się jeszcze jedna rozgrywka. Jak pisze infor.pl, minister rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk rozmawiała z ministrem finansów o podniesieniu udziału realnego wzrostu płac we wskaźniku z 20 do 30 proc. Rada Ministrów może to zrobić bez zmiany ustawy, a waloryzacja wyniosłaby wtedy 4,29 proc. Serwis zwraca też uwagę, że gdyby wysoka inflacja utrzymała się w pierwszej połowie 2027 r., obowiązujące przepisy pozwalają na drugą waloryzację w ciągu roku.
Zobacz również:
FINANSE · 11.10.2026Polacy pożyczają miliardy poza bankami. Państwo w końcu to dostrzegłoOd 69 do 85 zł przy najniższej emeryturze
Najniższa emerytura wynosi od marca 1978,49 zł brutto. Przy rządowym minimum 3,48 proc. wzrośnie o 68,85 zł, do 2047,34 zł. Wariant 3,96 proc. podnosi ją do 2056,84 zł, a 4,29 proc., według wyliczeń przytaczanych przez fakt.pl i infor.pl, do 2063,37 zł brutto. Różnice wydają się drobne, ale w skali roku urastają do blisko 200 zł.
Przeciętna emerytura wypłacana przez ZUS wyniosła w maju 4480,74 zł brutto. Przy wskaźniku 3,48 proc. taka wypłata rośnie o około 156 zł, przy 3,96 proc. o około 177 zł, a przy 4,29 proc. o około 192 zł miesięcznie. Jak podaje bezprawnik.pl, świadczenie w wysokości 3000 zł zyskuje przy wskaźniku 3,96 proc. 118,80 zł, a 4000 zł rośnie o 158,40 zł. Finwire.pl wylicza z kolei, że świadczenie honorowe dla stulatków, pobierane przez 4262 osoby, wzrosłoby przy rządowym minimum z 6938,92 zł do 7180,39 zł.
Tak nisko wskaźnik nie schodził od pandemii
Nawet najkorzystniejszy dla seniorów wariant 4,29 proc. oznacza najskromniejszą podwyżkę od 2021 r. Jeżeli skończy się na 3,96 proc. lub mniej, będzie to najniższa waloryzacja od 2020 r., gdy świadczenia wzrosły o 3,56 proc. Dla porównania w rekordowym 2023 r. wskaźnik sięgnął 14,8 proc., a w marcu tego roku wyniósł jeszcze 5,3 proc.
Chcesz częściej widzieć treści BNBN w Google?Dodaj nas do ulubionych źródeł
Skalę wyhamowania najlepiej widać w zestawieniu ostatnich lat. Jeszcze w 2024 r. świadczenia wzrosły o 12,12 proc., a w 2025 r. o 5,5 proc. Tegoroczna marcowa podwyżka o 5,3 proc. wywindowała przeciętną emeryturę z ZUS do 4509,65 zł brutto. O podobnym skoku seniorzy mogą w przyszłym roku zapomnieć, bo wskaźnik będzie o co najmniej punkt procentowy niższy.
| Rok | Wskaźnik waloryzacji |
|---|---|
| 2020 | 3,56 proc. |
| 2021 | 4,24 proc. |
| 2022 | 7,0 proc. |
| 2023 | 14,8 proc. |
| 2024 | 12,12 proc. |
| 2025 | 5,5 proc. |
| 2026 | 5,3 proc. |
| 2027 | od 3,48 do 4,29 proc. (prognoza) |
Źródło: dane GUS i MRPiPS za lata 2020-2026 przytaczane przez biznes.interia.pl, finwire.pl i polsatnews.pl; 2027 r. według projektu budżetu oraz prognoz opisywanych przez infor.pl i finwire.pl.
Niska waloryzacja ma też drugie dno. Jak zauważa bezprawnik.pl, kwota wolna od podatku, odpowiadająca 2500 zł miesięcznie, nie zmieniła się od 2022 r. Wtedy przewyższała najniższą emeryturę o 87 proc., a po marcu 2027 r. będzie od niej wyższa już tylko o 22 proc. Coraz większa część świadczeń podlega więc opodatkowaniu.
Ostateczną wysokość wskaźnika poznamy w lutym 2027 r., gdy GUS opublikuje dane o inflacji i płacach za cały 2026 r. Stawka rozmów między resortami jest policzalna. Różnica między rządowym minimum a wariantem z wyższym udziałem płac to przy najniższej emeryturze 16,03 zł miesięcznie, a dla finansów publicznych co najmniej 2 mld zł rocznie.