Ponad 100 menedżerów, polityków i ekspertów z regionu zbierze się we wtorek w Warszawie na zaproszenie J.P. Morgan. Tematem konferencji Central & Eastern Europe Security, Resilience & Innovation Summit jest odporność gospodarki i łańcuchów dostaw na ryzyko geopolityczne. Największy amerykański bank przyjeżdża z programem wartym 1,5 bln dolarów i jasnym sygnałem: Polska jest w nim jednym z kluczowych rynków.
1,5 bln dolarów w dziesięć lat
Inicjatywę Bezpieczeństwa i Odporności, w oryginale Security and Resilience Initiative, JPMorganChase ogłosił 13 października 2025 r. Bank zapowiedział wtedy, że w ciągu dziesięciu lat sfinansuje i zainwestuje 1,5 bln dolarów w branże związane z bezpieczeństwem gospodarczym. Około 1 bln dolarów i tak zamierzał przeznaczyć na te sektory, program dokłada więc do 500 mld dolarów, czyli połowę więcej. Do tego dochodzą bezpośrednie inwestycje kapitałowe i typu venture capital o wartości do 10 mld dolarów, głównie w firmy amerykańskie.
Bank podzielił program na cztery obszary: łańcuchy dostaw i zaawansowaną produkcję, obronność i lotnictwo, systemy energetyczne oraz technologie przyszłości, w tym sztuczną inteligencję, cyberbezpieczeństwo i komputery kwantowe. W sumie wyróżnił 27 podobszarów. Prezes banku Jamie Dimon zamknął ogłoszenie programu krótkim zdaniem: „Musimy działać teraz”.
Jak podaje „Parkiet”, w pierwszym roku działania programu J.P. Morgan sfinansował firmy na całym świecie kwotą 230 mld dolarów. Ponad jedna trzecia trafiła do regionu EMEA, obejmującego Europę, Bliski Wschód i Afrykę.
| Element programu | Kwota |
|---|---|
| Cały program na 10 lat | 1500 mld dol. |
| Dodatkowe finansowanie ponad wcześniejsze plany | do 500 mld dol. |
| Finansowanie w pierwszym roku | 230 mld dol. |
| Bezpośrednie inwestycje kapitałowe | do 10 mld dol. |
Źródło: JPMorganChase, „Parkiet”
„Europa Środkowa na pierwszej linii”
Polska ma w tej strategii szczególne miejsce. „Polska jest dla nas szczególnie ważna, ponieważ Europa Środkowa znajduje się dziś w pierwszej linii tych wyzwań”, powiedział „Parkietowi” Daniel Rudnicki Schlumberger, który kieruje programem w regionie EMEA. Dodał, że ryzyko geopolityczne jest kluczowym tematem zarówno dla banku, jak i dla całego rynku.
Według J.P. Morgan bank prowadził w Polsce działania tego typu, zanim program formalnie wystartował. Szef banku w Polsce Michał Szwarc przypomina transakcję z 2023 r., gdy J.P. Morgan był wiodącym doradcą przy pierwszej emisji obligacji Banku Gospodarstwa Krajowego na rzecz Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych. Pieniądze z tej emisji w całości przeznaczono na wydatki obronne. „Wspieraliśmy polski rząd i BGK w realizacji tej transakcji”, powiedział Szwarc.
Jak opisuje „Rzeczpospolita”, w tamtym czasie wielu zarządzających funduszami nie było pewnych, czy ich fundusze mogą w ogóle finansować sektor obronny. Według Szwarca emisja BGK pomogła zmienić to podejście.
Polsko-fińska spółka z kredytem na 300 mln euro
Wśród pierwszych transakcji programu J.P. Morgan wymienia 500 mln dolarów finansowania dla podmiotu inwestycyjnego związanego z amerykańskim Departamentem Wojny przy przejęciu brazylijskiej Serra Verde Group, producenta metali ziem rzadkich. Na liście jest też odnawialny kredyt o wartości 300 mln euro dla ICEYE, polsko-fińskiego producenta i operatora satelitów radarowych.
Chcesz częściej widzieć treści BNBN w Google?Dodaj nas do ulubionych źródeł
Według komunikatu ICEYE z maja 2026 r. trzyletnią linię kredytową udostępniło konsorcjum siedmiu banków, a jako globalnych koordynatorów wskazano Citi i Danske Bank. Pieniądze mają zabezpieczać gwarancje do kontraktów z klientami, wspierać rozwój firmy i służyć jako rezerwa płynności. Dyrektor ds. skarbu John Lauria podkreślał, że w 2025 r. spółka jednocześnie zwiększyła przychody, rentowność i generowaną gotówkę.
ICEYE jest mocno związana z Polską. Pod koniec września firma otworzyła w Warszawie rozbudowane centrum za 125 mln zł, z którego steruje swoją konstelacją satelitów. W Polsce zatrudnia ponad 150 osób spośród ponad 1000 pracowników na świecie. Firma planuje też w stolicy pomieszczenie do montażu i testowania całych satelitów, tak by projektowanie, badania i produkcja mogły toczyć się w Warszawie równolegle. W ramach programu MikroSAR, którego wartość według serwisu spidersweb.pl wynosiła 860 mln zł, firma dostarczyła Wojsku Polskiemu sześć satelitów. Współzałożyciel i prezes spółki Rafał Modrzewski podkreślał przy otwarciu centrum, że Polska od początku była jednym z fundamentów ICEYE.
Polskie państwo interesowało się spółką także jako inwestor. W lipcu 2025 r. „Financial Times” informował, że rząd prowadzi zaawansowane rozmowy o objęciu udziałów w ICEYE za pośrednictwem BGK. Firma zebrała wtedy od inwestorów 550 mln dolarów, a jej wycena przekraczała 1 mld dolarów.
Program J.P. Morgan dotyczy sektorów, w których Europa jest szczególnie zależna od importu. Jak podaje „Rzeczpospolita”, od 60 do 80 proc. substancji czynnych do leków powstaje w fabrykach na Dalekim Wschodzie, a 60 proc. energii zużywanej w Europie pochodzi z importu. Wśród gości wtorkowej konferencji jest gen. Rajmund Andrzejczak, były szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego.